«Ազգ-բանակից թռած». վարչախմբի նոր վտանգավոր քայլը

Նախկին իշխանությունները նախքան 2018 թվականի իշխանափոխությունը, Հայաստանի հանրության մեջ փորձում էին մտցնել «ազգ-բանակ» հայեցակարգը՝ այդ կերպ ավելացնելով Հայաստանի պաշտպանունակությունը։

Արցախյան 44-օրյա պատերազմում Հայաստանը խայտառակ պարտության տարած և այժմ խաղաղության դարաշրջանի քարոզ անող փաշինյանական վարչախումբը նոր կոնցեպտ է մտածել՝ «Ազգ-բանակից թռած»։

Պաշտպանության նախարարությունը նոր նախագիծ է դրել հանրային քննարկման, որով առաջարկվում է ներդնել պայմանագրային զինվորական ծառայության նոր համակարգ, ինչպես նաև շարքային կազմի կարճաժամկետ պարտադիր ծառայություն՝ պետական բյուջե գումար վճարելու պայմանով։

Մասնավորապես Պաշտպանության նախարարությունն առաջարկում է զինծառայողին պարտադիր զինվորական ծառայությունից վաղաժամկետ ազատվելու հնարավորություն, այսինքն 4,5 ամիս ծառայելուց հետո կարող է վճարել 24 միլիոն դրամ և ազատվել ծառայության մնացած հատվածից, իսկ նրանք ովքեր չունեն 24 միլիոն դրամ ստիպված են լինելու շարունակել պարտադիր ժամկետային ծառայությունը։

Անվտանգության հարցերի փորձագետ, Ազգային ժողովի պատգամավոր Տիգրան Աբրահամյանի գնահատմամբ, այս նախագիծը ոչ միայն երկրում սոցիալական անարդարության նոր ջրբաժանի, այլ ներհասարակական հարաբերությունների ճգնաժամի է հանգեցնելու, այն նաև մտածողության, գաղափարի, հայեցակարգային փակուղի տանող նախաձեռնություն է։ Բազմաթիվ վերլուծաբաններ, փորձագետներ նշում են, թե այս կերպ լրջագույն հարված է հասցվելու Հայաստանի զինված ուժերին և առաջարկությունը ոչ թե զինվորական ռեֆորմ է, այլ իրականում վտանգավոր մի քայլ՝ ընդդեմ Հայաստանի Հանրապետության։

Նույնիսկ փաշինյանական իշխանության լոյալ և մերձ կանգնած անձինք են քննադատել Պաշտպանության նախարարությանը և նրա վերադաս կառավարության այս առաջարկը։

Սոցիալական հարցերի նախկին փոխնախարար Գեմաֆին Գասպարյանն, օրինակ, նշում է. «ՊՆ-ի առաջարկը պետք է քննել ոչ միայն բարոյականության, այլև սահմանադրականության տեսանկյունից, «Տերովին տերն է տարել, անտերին՝ գելը» սկզբունքով պետությունը իրավունք չունի գործել, սա հիմնային անարդարություն է, կա՛մ ծառայությունը պարտադիր է, կա՛մ՝ կամընտրական, չի կարելի կոռուպցիոն ռիսկերը կառավարելու փոխարեն այդ տեսակ հարցերում օրինականացնել փողով շրջանցելու պրակտիկան։ Կյանքի իրավունքն առաջնահերթ է, դրանից կարևոր իրավունք չկա և չի կարող այդ իրավունքի հնարավոր սահմանափակումը կախված լինել մարդու վճարունակ լինել չլինելու հանգամանքից»։

Մեկ այլ սորոսական՝ «Իրազեկ քաղաքացիների միավորման» տնօրեն Դանիել Իոաննիսյանն էլ նշում է, թե այս նախագծով զարգանում է սոցիալական բևեռացվածություն և անգամ սոցիալական հիմքով ատելությունը, հարուստները դառնում են վերին արտի ցորեն, որոնց որդիները կարող են ծանր բանակային կյանքով չանցնելու սեփական կյանքը չվտանգել, ինչն էլ ավելի է զարգացնելու հարուստների նկատմամբ լայն հանրության ատելությունը։

Իոաննիսյանը նաև արձանագրում է, որ երկրում կա սոցիալական խավերի իրավահավասարության խնդիր, հարուստներին շատ բան կարելի է, կամ ներվում է, ինչը չի ներվում աղքատներին։

«Երկիրն էլ ավելի է վերածվելու արևելյան շուկայի, որտեղ ամեն ինչ վաճառվում է։ Լեգիտիմացվելու է այն ընկալումը, որ զինծառայությունը վատ բան է, պատիժ է, պետությունը կարծես քաղաքացիներին ասում է այո՛ զինծառայությունն այնքան վատ բան է, որ դրանով չանցնելու համար մի բնակարանի գին պիտի տաս»,- նշել է նա։

Այս ամենը վկայում է, որ գործ ունենք հերթական լրջագույն խնդրի հետ, իսկ գործող իշխանությունները իրական ռեֆորմներ անելու փոխարեն, զբաղված են կիսամիջոցներով և հայկական զինված ուժերը վերջնականապես ոչնչացնելու իրենց մտայնությունն առաջ մղելով։

Գարիկ Դանիելյան