Ծանոթ ու միարժամանական հայտ…երաժշտական գործիք կլառնետ

Կլառնետը փայտից պատրաստվող երաժշտական ​​փողային գործիք է: Այն ունի փափուկ տեմբր և ձայնային լայնտիրույթ: Կլառնետն օգտագործվում է ցանկացած ժանրի երաժշտություն ստեղծելու համար: Կլառնետահարները կարող են հանդես գալ ոչ միայն որպես մենակատարներ, այլ նաև երաժշտական​​ նվագախմբերում:

Կլառնետի պատմությունը սկսվել է ավելի քան 4 դար առաջ: Գործիքը ստեղծվել է 17-18 րդ դարերում: Գործիքի ստեղծման ճշգրիտ ամսաթիվը հայտնի չէ, բայց շատ փորձագետներ ընդունում են, որ կլառնետը ստեղծվելէ 1710 թվականին Յոհան Քրիստոֆ Դենների կողմից Գերմանիայի Նյուրինբերգ քաղաքում: Նավարպետ էր փայտե փողային գործիքներ ստեղծելու գործում: Ֆրանսիական «շալյումո» ֆլեյտան արդիականացնելիս Դենները ստեղծել է միանգամայն նոր երաժշտական​​ գործիք ձայնի լայն դիապազոնով: Առաջին անգամ հայտնվելով կլառնետը հաջողություն է ունեցել և լայնորեն օգտագործվել է նվագախմբային գործիքների մեջ: Գործիքի որակը բարելավելու համար Դենները հետագայում նորացրել է այն: Դենների մահից հետո նրա որդին՝ Ջեյքոբն է ժառանգեց հոր բիզնեսը: Նա չի լքել իր հոր գործը և շարունակել է ստեղծագործել և կատարելագործել երաժշտական​​ փողային գործիքները: Կլառնետը հետագայում և ենթարկվել է փոփոխությունների: 1760 թվականին, ավստրիացի վարպետ Պաուրը առկա 2 փականներին ավելացրել է 3-րդ փականը, բելգիացի վարպետ Ռոտենբուրգը 4-րդը, անգլիացի Ջոն Հեյլը 1785 թվականին ավելացրելէ 5-րդ, իսկ մոտավորապես  1790 թվականին ֆրանսիացի կոմպոզիտոր և կլառնետահար Ժան Քսավիե Լեֆևրը ստեղծել է արդեն ներկայիս կլառնետի օրինակը՝ 6 փականով։18-րդ դարի վերջին կլառնետն արդեն իր կայուն տեղն է ունեցել դասական երաժշտության գործիքների շարքում:Կլառնետի առաջացման պատմությունն այդքանով չի ավարտվում: 19-րդ դարում կոնսերվատորիայի պրոֆեսոր Գիացինտ Կլոզեն երաժշտական ​​գյուտարար Լուի - Օգյուստ Բաֆեթի հետ միասին կատարելագործել է գործիքը տեղադրելով օղակաձև փականներ: Նման կլառնետը կոչվում է «ֆրանսիական կլառնետ» կամ «Բեմա կլառնետ»: Հետագա փոփոխություններն ու գաղափարները ներկայացվել են Ադոլֆ Սաքսի և Եվգենի Ալբերտի կողմից: Նրանց գաղափարներին նպաստել են նաև գերմանացի գյուտարար Յոհան Գեորգը և կլառնետահար Կառլ Բերմանը: Նրանք փոխել են փականային համակարգի աշխատանքը: Դրա շնորհիվ հայտնվել է գործիքի գերմանական մոդելը: Գերմանական մոդելը խիստ տարբերվում է ֆրանսիական տարբերակից նրանով, որ ձայնային հզորությունն արտահայտում է ավելի բարձր տիրույթում: 1950 թվականից սկսած գերմանական մոդելի ժողովրդականությունը կտրուկ անկում է ապրել: Ներկայումս նման տիպի կլառնետներ օգտագործվում են միայն ավստրիացիների, գերմանացիների և հոլանդացիների կողմից: Իսկ ֆրանսիական մոդելի ժողովրդականությունը աճել է:

Ներկայումս կլառնետներ պատրաստելու համար օգտագործում են  փայտի որոշ տեսակներ, մետաղներ, Էբոնիտ։Էբոնիտե կլառնետները ավելի քիչ  զգայուն են ջերմության և խոնավության նկատմամբ, և գնային տեսակետից ավելի մատչելի են ու բնականաբար ավելի տարածված։Ներկայիս ժամանակակից կլառնետները ունեն բարդ մեխանիզմ և մոտ 20 փական:

Նյութը հրապարակման պատրաստեց Կամո Խաչիկյանը

www.1or.am