Հայերեն
ՔԱՂԱՔԱԿԱՆՈՒԹՅՈՒՆ ՀԱՍԱՐԱԿՈՒԹՅՈՒՆ ՄՇԱԿՈՒՅԹ ՍՊՈՐՏ ՄԱՄՈՒԼԻ ՏԵՍՈՒԹՅՈՒՆ ՏՆՏԵՍՈՒԹՅՈՒՆ ՖՈՏՈ ՎԻԴԵՈ ՎԵՐԼՈՒԾՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ ՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ ԱՅՍ ՕՐԸ ՄԻՋԱԶԳԱՅԻՆ ԱՄԵՆԱԸՆԹԵՐՑՎԱԾ ԻՐԱՎՈՒՆՔ

Մեր պատկան մարմինների անգործությունը բարոյական իրավունք է տվել Ադրբեջանին՝ Արցախում ոչնչացնելու մշակութային ժառանգությունը. Արգամ Այվազյան

ՀԱՍԱՐԱԿՈՒԹՅՈՒՆ

Արցախի իշխանություններն ահազանգում են` Ասկերանի շրջանի Փառուխ գյուղի և Քարագլխի հայկական մշակութային ժառանգությունը վտանգված է։ Ադրբեջանական կողմը, որը մեկ շաբաթից ավելի տեղակայվել է Փառուխի հարակից Քարագլուխ կարևորագույն բարձունքի մի հատվածում, ոչնչացնում է հայկական մշակութային ժառանգությունը: Այդ հատվածներում գրանցված են շուրջ 20 հուշարձաններ, 2 եկեղեցի, հայտնի Շիկաքար-Քարագլուխ ամրոցը, Շիկաքարի քարանձավը, վտանգված են Սուրբ Աստվածածին եկեղեցին, Քարագլխի հին գերեզմանոցը, 13-րդ դարից հետո թվագրվող բազմաթիվ մոնումենտալ հուշարձաններ։

Թեմայի շուրջ 1or.am-ի զրուցակիցը հուշարձանագետ Արգամ Այվազյանն է.

«Ադրբեջանական կողմի ոտնգձություններին Հայաստանը երբեք ադեկվատ պատասխան չի տվել: Ես կարող եմ կոնկրետ փաստեր բերել. 1998-2006 թվականներին Նախիջևանի տարածքում հիմնահատակ գետնի երեսից վերացվեցին 27 հազարի հասնող մեծ ու փոքր հուշարձաններ: Այն ժամանակվա ՀՀ նախագահ Ռոբերտ Քոչարյանը պապանձվել էր և երբեք այս հարցերին չանդրադարձավ, շատ հանգիստ բանակցություններ էր վարում Ադրբեջանի հետ՝ չասելով ինչ եք անում, ինչու եք վերացնում մեր մշակույթը: Դրանից առաջ՝ Խորհրդային իշխանության տարիներից սկսած, եթե Արցախի վերաբերյալ որոշ ուսումնասիրություններ, վերլուծություններ  կային, ապա Նախիջևանի վերաբերյալ առհասարակ ոչինչ չեն արել մեր պատկան գիտական, քաղաքական պետական կազմակերպությունները: Մեր պատկան մարմինների անգործությամբ, անհեռատեսությամբ մենք բարոյական իրավունք ենք տվել Ադրբեջանին, և նա Արցախում բացեիբաց մեկ առ մեկ ոչնչացնում է մեր պատմամշակութային հուշարձանները»:

Հուշարձանագետի խոսքով՝ այս իրավիճակի պատճառը նաև այն է, որ քիչ, թե շատ ձեռնարկվող գործողություններն էլ համակարգված չեն.

«Եթե անհատ ուսումնասիրողներ կամ հասարակական կազմակերպություններ իրենց ձայնը բարձրացնում են, դա էլ մնում է ձայն բարբառո հանապատի, ո՛չ լսող կա, ո՛չ հետևող, ո՛չ էլ այդ խնդիրների հետևից գնացող: Վերջին հարյուր տարվա ընթացքում Արևմտյան Հայաստանի տարածքի հուշարձանների 95-97 տոկոսը ավիրել են, Նախիջևանի տարածքում հետքը վերացրել են, ոչինչ չի մնացել, բայց պետականորեն պատշաճ արձագանք չի եղել: Մենք՝ Հայաստանի որոշ հասարակական, գիտական, պետական կազմակերպություններ, անհատներ, դարձել են պարզապես հաշվապահներ, հաշվարկներ ենք անում՝ այստեղ սա ավիրեցին, այնտեղ՝ նա, բայց ոչինչ չենք անում:

Հույսներս դնում ենք միջազգային կազմակերպությունների վրա: ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ն, օրինակ, հասարակական կազմակերպություն է, որի անդամ են և՛ Հայաստանը, և՛ Ադրբեջանը: Այդ կազմակերպության կանոնադրությամբ իր անդամ ցանկացած պետություն պարտավոր է պահպանել իր տարածքում այլ ժողովուրդների մշակութային ժառանգությունը: Հայաստանն իր մեջ երբեք պետականորեն ուժ չգտավ, որպեսզի ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ում բարձրացնի Ադրբեջանին հեռացնելու հարցը, որն իր տարածքում եղաժ ժառանգությունը հիմնահատակ ոչնչացնում է: Մենք կուլ են տվել ամեն ինչ, իրենք էլ, ժողովրդի լեզվով ասած, «ոտքերին տեղ են արել» և քայլ առ քայլ իրականացնում են հայաոչնչացման իրենց պետական ծրագիրը. փաստը սա է»:

Մարիամ Նալբանդյան

Վրաստանի կառավարությունը որոշել է արգելել փոխնակ մայրությունըԲալթիկ ծովում հարձшկման է ենթարկվել ռուսական «Sparta II» բեռնատար նավըՊարեկներն ու երիտասարդները մեքենայում բռնկված կրակից փրկել են ՌԴ քաղաքացուն ու ընտանիքի անդամներինԻնձ համար ամենակարևորն այն է, որ մեր նախագահն ինձ չնախատի. ՊեսկովԵՄ երկրներում կայանալիք ընտրությունների արդյունքները կարող են խաթարել միավորման կայունությունը և հանգեցնել առանցքային որոշումների ընդունման «կաթվածի». The GuardianԱդրբեջանից Հայաստան արտահանումը շուրջ 246 անգամ գերազանցում է հակառակ հոսքը. միակողմանի կախվածnւթյունը կարող է վերածվել տնտեսական և քաղաքական ճնշմшն լրացուցիչ գործիքի. ՍուրենյանցԹրամփը գովեստի խոսքեր է հնչեցրել Պեսկովի հասցեին, վերջինս արձագանքել էՌազմական ոստիկանությունը կուժեղացնի պայքարը քրեական ենթամշակույթի և կարգազանց զինծառայողների դեմ. ՊՆԿոստանյանը Նեապոլում քննարկել է Իտալիայի հետ միջխորհրդարանական համագործակցության ընդլայնումըԲելգիան գործադուլի պատճառով 14 ժամով կփակի իր օդային տարածքըՄարգարա-Վանաձոր ավտոճանապարհին «Nissan Elgrand»-ը դուրս է եկել երթևեկելի գոտուց և հայտնվել դաշտում․ կա 4 վիրավnրՀրապարակվել են նոյեմբերի 29-ին կայանալիք ՏԻՄ ընտրությունների վերջնական ցուցակներըԱյն, ինչ տեղի է ունենում Մուսիալայի շուրջ, նման չէ «Բավարիա»-ին․ Ռիո ՖերդինանդԱհազանգեր են ստացվել ուժեղ քամու հետևանքով տապալված և տապալման վտանգ ներկայացնող ծառերի, վնասված տանիքների, արևային վահանակների վերաբերյալԲելգիայի օդային տարածքը կփակվի․ բոլոր չվերթները չեղարկվում ենՀայաստանը խաչմերուկում. Ինչո՞ւ է Փաշինյանի քաղաքականությունը ստիպում հարևաններին արտակարգ միջոցներ ձեռնարկելՈւժգին երկրաշարժ` ԻրանումՌԴ ՊՆ․ «Գերան» ԱԹՍ-ները հարվածել են Ուկրաինայի նավթավերամշակման գործարանինԿալիֆոռնիայում երեկույթի ժամանակ քրեական խմբավորումների միջև կրակnցների հետևանքով ինը մարդ վիրավnրվել էՍտեփանծմինդա-Լարս ավտոճանապարհը բաց է«Ռուսաստանը չի՞ վճարում, կտրականապես համաձայն չենք». Փաշինյանը զայրացել է, երբ Եվրասիական տնտեսական միությունը (ԵԱՏՄ) հայտարարել է Հայաստանի համար կազմակերպությունից դուրս գալու գինը«Իմ ընկերը»․ Թրամփը Պուտինի հետ լուսանկար է հրապարակելՎթարային ջրանջատում Երևանի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանումՀայաստանը մեծապես կարևորում է Լիբանանի հետ քաղաքական բարձր մակարդակի երկխոսության ամրապնդումը. Փաշինյանը շնորհավորական ուղերձը՝ Լիբանանի վարչապետինՖրանսիայում թանկացումների դեմ բողոքի ցույցերի ընթացքում 144 մարդ է ձերբակшլվելԻրանը Բահրեյնում ամերիկյան «Patriot» համակարգերի երկու ռադարի է հարվшծել. ԻՀՊԿՂազախստանը, Վրաստանը և Հայաստանը խստացնում են ռուսների համար սահմանափակումներըՀրաչյա Քոչարի փողոցում բախվել են «Zeekr»-ը, «Mercedes»-ը և «Volkswagen»-ը. կան վիրավnրներԱրտաշատում բախվել են «ՎԱԶ 2107»-ը և «Volkswagen»-ը. հոսպիտալացված կաՖիդան․ Թուրքիան ԱՄՆ-ին և Եվրոպային նախազգուշացրել է Սիրիայում Իսրայելի հնարավոր գործողության մասինԻրանի ԻՀՊԿ-ն հայտարարել է Բահրեյնում ամերիկյան Patriot համակարգերի ռադարներին հարվածելու մասինԻնչ իրավիճակ է ՀՀ ավտոճանապարհներինԱշխարհաքաղաքական խափանման եզրին. Կարո՞ղ է Հայաստանը մերձենալ Եվրամիությանը առանց Ռուսաստանի հետ հարաբերությունները խզելուՏարադրամի փոխարժեքները նոյեմբերի 22-ինԺամանակ առ ժամանակ սպասվում են տեղումներ և քամու ուժգնացումՀայաստան՝ Բանկային աշխատողների օր. պատմության այս օրը (Նոյեմբերի 21)Լույս չի լինելուԹրամփը նախազգուշացրել է ԱՄՆ սնանկացման վտանգի մասին և կոչ է արել վերացնել պետական պարտքի վերին շեմըՇվեդիան շենգենյան վիզաներ չի տրամադրի ռուս մարզիկներինԻրանը ցուցադրել է ստորգետնյա «հրթիռների քաղաք»Հայաստանը կընդունի բասկետբոլի կանանց Մ16 տարեկանների Եվրոպայի առաջնությունըՄայր Աթոռում կատարվել է 9 սարկավագների ընծայման կարգըԱՄՆ-ին սնանկացում է սպառնում, եթե չլուծվի պետական պարտքի վերին շեմի հարցը40 մարդ հոսպիտալացվել է անհայտ նյութի արտահոսքի պատճառով․ ՍլովակիաԻնչպե՞ս Հայաստանում ծնված երեխայի համար ստանալ ԱՄՆ քաղաքացիությունը հաստատող փաստաթուղթ, եթե ծնողներից մեկը ԱՄՆ քաղաքացի է«Jeep»-ը հետիոտնային անցման վրա վրաերթի է ենթարկել հետիոտնինԻրավիճակը` ավտոճանապարհներին` 22:00-ի դրությամբԻրանի ՀՕՊ-ը ամերիկյան F-16 կործանիչ է խոցելԿիրակնօրյա Սուրբ պատարագներ՝ Արագածոտնի թեմումՄի շարք տարածաշրջաններում անձրև է տեղում․ միջպետական նշանակության բոլոր ավտոճանապարհները բաց են
Ամենադիտված