Ապագայի դեֆիցիտ․ ինչպե՞ս խուճապի մատնել սեփական ժողովրդին

Ռուս-ուկրաինական պատերազմն ու դրա հարուցած տնտեսական հետևանքները լավ առիթ են դարձել գործող իշխանությունների և նրանց մերձավոր օլիգարխների համար՝ ժողովրդի հաշվին գերշահույթներ ստանալու։ Պարենային անվտանգության սպառնալիքն օգտագործելով, հանրության մեջ մեծ խուճապ տարածելով՝ երեկ առաջին փորձարկումն իրականացրեցին։ Առավոտից հանրության մի մասը գլխապատառ խանութներից գնում էր ալյուր, շաքարավազ ու ձեթ՝ գների շեշտակի աճ ապահովելով։ Պատճառը՝ Ռուսաստանի կառավարության որոշումն էր։

Աշխարհում ցորենի թիվ մեկ մատակարարը, մասնավորապես, հայտարարեց, թե ժամանակավոր՝ մինչև սեպտեմբեր, դադարեցնում է հացահատիկային մշակաբույսերի արտահանումը Եվրասիական տնտեսական միություն, որի անդամ է նաև Հայաստանը։ Հացահատիկից բացի Ռուսաստանը ժամանակավորապես արգելափակում է նաև շաքարի արտահանումը եվրասիական տարածքից դուրս։ Այս ապրանքատեսակով էլ Հայաստանը մեծ կախում ունի Ռուսաստանից։ 2020 թվականի տվյալներով, Հայաստան ներմուծված ձեթի 97 տոկոսը և ներմուծված շաքարի ավելի քան 43 տոկոսը Ռուսաստանից է։

Ռուսաստանի կառավարությունն ավելի ուշ պարզաբանել էր, թե ԵԱՏՄ երկրները այս տարի արդեն իսկ գնել են իրենց անհրաժեշտ ցորենի ծավալները՝ առանց մաքսատուրքերի, և նման որոշման նպատակն է թույլ չտալ, որպեսզի ռուսական ցորենը դուրս բերվի միության տարածքից և հասնի երրորդ երկրներ։ Հաղորդվում է նաև, որ այս հարցի շուրջ առաջարկությունները պետք է քննարկման դրվեն Եվրասիական տնտեսական հանձնաժողովի՝ հաջորդ շաբաթ կայանալիք նիստում։ ՌԴ կառավարության այս պարզաբանումը, փաստենք, ուշացած էր, սոցցանցերում և հանրության շրջանում խուճապ տարածեցին, ընդ որում, միտումնավոր, բարձրացրեցին գները, իսկ խանութներում հերթեր գոյացան։ Միայն աշխատանքային օրվա ավարտին էկոնոմիկայի նախարարությունը բարեհաճեց խախտել լռությունն ու հայտարարել, թե «Հայաստանի պարենային անվտանգության խնդիրները գտնվում են կառավարության ուշադրության և անմիջական վերահսկողության տակ»։

Ըստ հաղորդագրության` մինչ այս պահը Հայաստան ապրանքների ներմուծումն իրականացվում է բնականոն կերպով, և նվազագույն պարենային զամբյուղում ներառված ապրանքների մասով կանխատեսվող դեֆիցիտ չկա։ Պարենի դեֆիցիտ, միգուցե, չկա, կա բացառապես իշխանության նկատմամբ վստահության դեֆիցիտ, ապագայի նկատմամբ վստահության դեֆիցիտ, անվտանգության դեֆիցիտ, քաղաքական կամքի ու խոսքի դեֆիցիտ։ Եվ այդ դեֆիցիտից էլ օգտվում է փաշինյանական վարչախումբը։ Հենց դա էլ ամենավտանգավորն է։

Տիգրան Մելիքյան