Հայաստանի չեզոք դիրքորոշման վտանգները
ՎԵՐԼՈՒԾՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ
Ռուս-ուկրաինական պատերազմում հայկական կողմի չեզոք և կրավորական դիրքորոշումը լուրջ խնդիրներ է հարուցելու Հայաստանի գործող իշխանությունների համար։ Խնդիրներ ոչ միայն Ռուսաստանի կամ ՀԱՊԿ այլ գործընկերների հետ հարաբերություններում, խնդիրներ ոչ միայն Արևմուտքի հետ հարաբերություններում, այլև խնդիրներ բուն իշխանության ներսում։
«Քաղաքացիական պայմանագրի» մեր աղբյուրի փոխանցմամբ, ռուս-ուկրաինական պատերազմում կրավորական դիրք զբաղեցնելու գլխավոր գաղափարախոսը արտգործնախարար Արարատ Միրզոյանն է, ով էլ անձամբ է համակարգում տարբեր միջազգային կառույցներում Ուկրաինային և Ռուսաստանին վերաբերող հարցերում ձեռնպահ քվեարկելու գործընթացը, անձամբ է իջեցնում բոլոր հրահանգները, իսկ ՄԱԿ-ի Մարդու իրավունքների խորհրդի վերջին նիստում հենց ինքն է տեղում հանձնարարել ձեռնպահ քվեարկել։
Ըստ էության, արտգործնախարարությունում վաղուց սովորել են, որ փաշինյանական իշխանությունը իրենց չի վստահում։ Ինչ-որ առումով կարելի է նաև հասկանալ Նիկոլ Փաշինյանին և նրա թիմակիցներին։ 2018 թվականի իշխանափոխությունից հետո Փաշինյանին չհաջողվեց Հայաստանի ամենակայացած կառույցներից մեկը՝ դիվանագիտական կորպուսը, իր լիակատար վերահսկողության տակ վերցնել։ Եվ այդ է պատճառը, որ նույնիսկ կարևորագույն հայ-թուրքական բանակցություններում Հայաստանը ներկայացնում է որպես ոչ թե երկարամյա փորձ և դիվանագիտական հմտություններ ունեցող դիվանագետ, այլ Նիկոլ Փաշինյանի ամենաանփորձ մերձավորներից մեկը՝ Ռուբեն Ռուբինյանը։ Նույնն էլ Ուկրաինայի պարագայում Փաշինյանն ու Արարատ Միրզոյանը մտավախություն ունեն, թե դիվանագետները ոչ թե կկատարեն իրենց կամքն ու ցանկությունը, այլ կդառնան ռուսական կողմի կցորդ և քվեարկությունը կիրականացնեն ռուսական կողմի պարտադրանքով։ Դա է պատճառը, որ Հայաստանի դիվանագիտական կորպուսը վաղուց այլևս որևէ վստահություն չի ներշնչում Նիկոլ Փաշինյանի մոտ։
Շաբաթներ առաջ ինքն էր Ազգային ժողովում բառացի հայտարարել, թե շարունակելու են քաղաքական նշանակումներ ԱԳՆ-ում և դեսպանների պաշտոններում, քանի որ շատ դիվանագետների չեն վստահում։ Իշխանափոխությունից հետո Փաշինյանն ինքն էր նշում հմուտ և կադրային դիվանագետների նշանակելու անհրաժեշտությունը, իսկ այժմ հակառակն է անում, քանի որ չի վստահում որևէ դիվանագետի։ Հակառուսական անցյալ ունեցող Արարատ Միրզոյանի մոտ, հատկապես բարդ է ստացվում հարաբերությունները ռուսական տարբեր բուհեր ավարտած Ռուսաստանի հետ ժամանակին առնչություններ ունեցած դիվանագետների հետ հարաբերությունները։ Ճիշտ է՝ Արարատ Միրզոյանի նշանակման ժամանակ Ռուսաստանը տվեց իր հավանությունը՝ հուսալով, որ փաշինյանական իշխանությունը կկատարի իր բոլոր ցանկությունները, այդ թվում նաև Միրզոյանի ձեռամբ, սակայն Ուկրաինայում ստեղծված բարդ իրավիճակը հնարավորություն է տվել փաշինյանական իշխանության արևմտամետ կամ սորոսական ներկայացուցիչներին ամբողջ ուժով դրսևորվելու և բացահայտելու իրենց հակառուսական էությունը։
Արմեն Հովակիմյան
