Բարոյական առումով թուրքական ապրանքների ներկրման արգելքը ուժեղ ազդեցություն թողեց
ՔԱՂԱՔԱԿԱՆՈՒԹՅՈՒՆ
Այս տարի Հայաստանում թուրքական ապրանքների ներկրման արգելք էր, ինչը իր ազդեցությունն է թողել տնտեսության վրա։
Այս թեմայով զրուցել ենք տնտեսագետ Գագիկ Մակարյանի հետ։
Հարցին, թե ինչ տվեց արգելքը մեր տնտեսությանն ու արդյոք կա անհրաժեշտություն այդ արգելքը վերացնելու տնտեսագետն ասաց․ «Տնտեսական առումով, կարելի է ասել, թուրքական ապրանքների ներկրման արգելքը առավելություն գրեթե չառաջացրեց: Ներմուծողները, որոնք որպես բիզնեսի հումք ներկրում էին ապրանքներ, լրացուցիչ ժամանակ ու ռեսուրս ծախսեցին ու հարկադրված եղան այլ երկրներ գտնել՝ նման ապրանքները ներմուծելու համար: Փոքր բիզնեսը որոշակիորեն տուժեց, որովհետև փոքր բիզնեսը չէր կարողանում մեծ քանակությամբ բերել, այլ բերում էր զամբյուղներով, պայուսակներով և տրանսպորտային առումով հեշտ էր նրանց համար՝ տեղը գիտեին, մի քանի օրով գնում էին, վերցնում, բերում: Բարոյական առումով այդ արգելքը ուժեղ ազդեցություն թողեց: Տարբեր վերլուծություններ կան, որ, օրինակ՝ հագուստի ոլորտում և այլն շատ մարդիկ նախընտրել են տեղական արտադրանքը: Կա վերլուծություն, որ տեղական արտադրանքը թեկուզ մի քիչ թանկ էր, բայց գնորդների 40 տոկոսը նույնիսկ այդ պարագայում, հայրենասիրական մղումներից ելնելով, նախընտրել է տեղականը գնել, որ տեղական արտադրանքը խթանվի: Այսինքն՝ բարոյական կողմը լավ ուժեղ է եղել: Լավ կլինի, որ Կառավարությունը պահի այդ արգելքը, բայց բարոյական կողմի այս ուժեղությունը պետք է տեղափոխել տնտեսական դաշտ, որ տեքստիլի ճյուղն է՛լ ավելի զարգանա, աշխատատեղերը ավելանան, և հայկական արտադրանքը արտահանել: Ընդհանրապես, Հայաստանի տեքստիլի ճյուղը շատ էր կախված Թուրքիայից, որովհետև հիմնականում կտորեղենը և հումքը բերվում էին այնտեղից: Թուրքականին փոխարինող երկրների մեջ, բացի ԵԱՏՄ-ից, մեծ նշանակություն ունի նաև Իրանը, որովհետև այդ երկրում գրեթե բոլոր նույն ապրանքները արտադրում են: Այսինքն՝ իրանական ապրանքները Հայաստան ներգրավելու աշխատանքները ևս պետք է ուժեղացվեն: Իմ կարծիքով՝ պետք է շարունակի գործել թուրքական ապրանքների ներմուծման արգելքը, բայց զուգահեռ զարգացնել տեղական արտադրանքը և փորձել Թուրքիայի դերակատարությունը նսեմացնել՝ նաև փոխարինող երկրներ գտնելով: Շատերը, ասեմ ձեզ՝ վերադասավորվել են շուկայում: Իհարկե, փոքր բիզնեսի համար այս արգելքը թանկ նստեց, բայց երբ փոքր բիզնեսը չի կարողանում Թուրքիայից ապրանք ներկրել, ստիպված գնում է Հայաստանի ներսում ներկրողներից: Պետությունը պետք է վերլուծություն կատարելով՝ պարզեր փոքր ու միջին ձեռնարկատիրության խնդիրը և կարգավորեր այն»:
Սոնա Գիշյան
