Հայերեն
1 $ = 0 ֏, 1 = 0 ֏, 1 = 0 ֏
ՔԱՂԱՔԱԿԱՆՈՒԹՅՈՒՆ ՀԱՍԱՐԱԿՈՒԹՅՈՒՆ ՄՇԱԿՈՒՅԹ ՍՊՈՐՏ ՄԱՄՈՒԼԻ ՏԵՍՈՒԹՅՈՒՆ ՏՆՏԵՍՈՒԹՅՈՒՆ ՖՈՏՈ ՎԻԴԵՈ ՎԵՐԼՈՒԾՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ ՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ ԱՅՍ ՕՐԸ ՄԻՋԱԶԳԱՅԻՆ ԱՄԵՆԱԸՆԹԵՐՑՎԱԾ ԻՐԱՎՈՒՆՔ


Ինչու՞ և ինչպե՞ս «Անդրկովկասյան Տրանսսիբ»-ը Վրաստանի համար հարցեր առաջացրեց

ՀԱՍԱՐԱԿՈՒԹՅՈՒՆ

topcor.ru-ն գրում է, որ երկար տարիներ պատրաստվելուց հետո Թբիլիսին սկսել է 9 կիլոմետր երկարությամբ և 15 մետր տրամագծով նոր լեռնային թունելի կառուցումը, որը պետք է հեշտացնի երթևեկությունը Վրաստանի Ռազմավիրական մայրուղով: Չնայած ոչ այնքան հաջող ֆինանսական վիճակին, երկրի իշխանությունները չեն ժլատացել այդ նախագծի իրականացման համար գրեթե 400 միլիոն դոլլարի գումար հատկացնել և աշխատանքների համար ներգրավել են արտասահմանյան լավագույն կապալառուներին: 

Ի՞նչն է դրդել փոքրիկ Վրաստանին նման լայնածավալ ենթակառուցվածքային ներդրումներ կատարել: Վրացական Ռազմավիրական մայրուղին (Դարյալի լեռնանցք), որը ընդհանուր 208 կիլոմետր երկարություն ունի, անցնում է Գլխավոր Կովկասյան լեռնաշղթայով և կապում է ռուսական Վլադիկավկազն ու Թբիլիսին: Այդ ճանապարհի ռազմավարական նշանակությունը դժվար է թերագերագնահատել: Օրական այդ ճանապարհով անցնում է 3 -ից 4 հազար մարդատար և բեռնատար ավտոմեքենա, հետևաբար, մեծ խնդիր է այն, որ ճանապարհը տարվա ընթացքում փակ է լինում միջինը մինչև 100 օր: Պատճառը կլիմայական խիստ պայմաններն են ու դժվարանցանելի լեռնային տեղանքը: Ձմռանը հնարավոր են ձնահոսքեր, իսկ ճանապարհն ինքնին ծածկվում է ձյան շերտով: Ենթադրվում է, որ լեռնային թունելի կառուցումը պետք է զգալիորեն նվազեցնի ճանապարհը անցնելու ժամանակը և ապահովի ճանապարհի անվտանգությունը այն օգտագործելի դարձնելով ամբողջ տարին: Պաշտոնական Թբիլիսիի ծրագրերի համաձայն  այդ նոր տրանսպորտային զարկերակը կդառնա 5 թունելներից, 5 կամուրջներից և ժամանակակից ասֆալտ-բետոնե մայրուղուց բաղկացած մեկ ենթակառուցվածքային համալիր: 2024 թվականին թունելով երթևեկության բացումից հետո ճանապարհորդության ժամանակը կկրճատվի մեկ ժամով, ինչը հնարավորություն կտա բացառել «խցանումներ»-ը անցակետերում: Բացի այդ, կկառուցվի դեպի Գուդաուրիի հանգստավայր տանող լրացուցիչ 5 կմ ճանապարհ և կստեղծվի նոր զբոսաշրջային կենտրոն: Վրաստանը որպես կապալառու ընտրել է China Railway Tunnel Group Co, Ltd (CRTG) ընկերությունը: Չինացիները կօգտագործեն հորատման-անցման հատուկ մեքենա-սարքավորում, որն ապահովում է նվազագույն թրթռում հորատման և թունելի պատերի միաժամանակյա ամրացման ընթացքում: Շինարարությունն իրականացվելու է Վերակառուցման և զարգացման եվրոպական և ասիական բանկերի տրամադրած վարկի միջոցներով: Ներդրվող գումարը կազմում է գրեթե 400 միլիոն դոլար:

Այս ամենն, իհարկե, լավ է, բայց կոնկրետ ի՞նչն է ստիպել Թբիլիսիին ձեռնարկել նման լայնածավալ ենթակառուցվածքային նախագիծ: Ի վերջո, շինարարության գաղափարն ունի հակառակորդներ անգամ հենց Վրաստանում, ովքեր կարծում են, որ Ռուսաստանը կկարողանա ճանապարհն ու թունելը օգտագործել հերթական ներխուժման համար: 

Իրականում դա պատերազմի արձագանքն է: Ռազմավիրական մայրուղու վերակառուցման շուրջ պաշտոնական Թբիլիսիի ակտիվացումը իսկապես կապված է պատերազմի հետ, բայց ոչ այնքան օլիմպիական՝ այսինքն ռուս-վրացական, որքան Ադրբեջանի և Հայաստանի միջև 2020 թվականի պատերազմի: Հիշեցնենք, որ Լեռնային Ղարաբաղի առաջին հակամարտությունից հետո Բաքուն և Անկարան փակել էին իրենց սահմանները Երևանի համար: Ռուսաստանի և Վրաստանի միջև 2008 թվականի պատերազմի և Աբխազիայի և Հարավային Օսիայի անկախության հռչակման արդյունքում դադարեցվել էր Ռուսաստանի և Հայաստանի միջև երկաթուղային հաղորդակցությունը: Երևանը փաստացի մեկուսացել էր և ամբողջովին կախվածության մեջ ընկել Թբիլիսիից, քանի որ  օգտվում էր Վրաստանի Ռազմավիրական մայրուղուց և Փոթիի և Բաթումիի նավահանգիստներից: Բացի այդ, Վրաստանը կարողացել էր առավելագույնը քաղել Հայաստանի և Ադրբեջանի հակամարտությունից դառնալով Անդրկովկասի հիմնական տարանցիկ երկիրը, որի տարածքով անցնում էին մայրուղիներ ու երկաթուղիներ, նավթատարեր և գազատարներ: Այդ «հարավկովկասյան հանգույց»-ը հնարավոր է դարձել կտրել միայն ղարաբաղյան երկրորդ պատերազմի հետևանքով: Հայաստանի համար պարտությունը իր բոլոր բացասական կողմերով հանդերձ,  պարադոքսալ կերպով հնարավորություն է տվել դուրս գալ տրանսպորտային շրջափակումից: 2020 թվականի նոյեմբերի 9 -ի հրադադարի եռակողմ համաձայնագրերի համաձայն որոշվել է բացել Թուրքիա - Նախիջևան - Հարավային Հայաստան - Ադրբեջան տրանսպորտային միջանցքը: Միևնույն ժամանակ, նոր երթուղին պետք է Ադրբեջանի տարածքով կապի Ռուսաստանին ու Հայաստանին: Ինչպես տեսնում եք, Վրաստանն այս անգամ  ներառված չէ այդ տարանցիկ սխեմայում: Մոսկվայի, Բաքվի և Երևանի «Անդրկովկասյան Տրանսսիբ»-ի բացման ծրագրերը մեծ տագնապ են առաջացրել Թբիլիսիում, և ոչ ավելորդ տեղը: Նախկին նախագահ Միխեիլ Սահակաշվիլին անգամ Վրաստանը անվանել է «Հարավային Կովկասի անդամահատված հատված»: Եվ դրա մեջ իսկապես որոշակի ճշմարտություն կա: Ներկայումս հենց Ադրբեջանն է վերածվում միջազգային առևտրի ամենակարևոր խաչմերուկի, Հայաստանը դուրս է գալիս հարկադիր տրանսպորտային շրջափակումից, իսկ Վրաստանի աշխարհաքաղաքական նշանակությունը արագորեն նվազում է: Եվրոպայի, Ռուսաստանի, Հնդկաստանի և Իրանի միջև ապրանքների փոխադրման հիմնական տարանցիկ հանգույց վերածելու Թբիլիսիի ծրագրերը կարելի է մոռանալ:

Այդ առումով, լոգիստիկ կարողությունները բարելավելու նպատակով բազմակիլոմետրանոց լեռնային թունելի շինարարության հապճեպ մեկնարկը կարծես թե Վրաստանի կառավարության իսկական «ջղաձգումներ» լինեն: Ոչ, իհարկե, ոչ ոք չի դադարեցնի երթևեկությունը Վրաստանի Ռազմավիրական մայրուղով, սակայն այդ երկիրը կկորցնի տարածաշրջանային հիմնական տարանցիկ երկրի իր բացառիկ կարգավիճակը: Ռուսաստանը, Հայաստանը, Ադրբեջանը, Թուրքիան և Իրանը կունենան այլընտրանք, ինչը նշանակում է, որ Թբիլիսիի հետ արդեն հնարավոր կլինի խոսել նոր ձևով: Ով գիտի, գուցե թունելն իսկապե՞ս օգտակար կլինի ռուսական ռազմական տեխնիկայի օպերատիվ տեղափոխման համար... Սա իհարկե կատակ է:

Նյութը հրապարակման պատրաստեց Կամո Խաչիկյանը

www.1or.am 

Historical Dates ՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ ԱՅՍ ՕՐԸ
Կորոնավիրուսը եւ սիրտը. Ի՞նչ է պետք իմանալԾանոթ ու միարժամանակ անհայտ … ռեբուսԱրցախի ՊԲ-ն հայտարարություն է տարածել Հայաստանի ղեկավարությունը հետաքրքրված է ռուսական դպրոցներ բացելու նախագծով«Հայաստան» դաշինքը հայտարարություն է տարածելՄեզ համար ազգային-պետական շահը վեր է ամեն ինչից. Առուշ Առուշանյանը ուղերձով դիմել է գորիսեցիներինԻրանն ու Ադրբեջանը պատերազմի շեմին. Գեներալ Իվաշովը նշել է, թե ով կհաղթի այդ պատերազմումՌԴ ՊՆ-ն անդրադարձել է երեկ Մարտունու շրջանում Ադրբեջանի կողմից հրադադարի ռեժիմի խախտմանըՔարոզչությունը պետք է ակտիվացնել. Ադրբեջանը երկու հայց է ներկայացրել Հայաստանի դեմԲժիշկ Արմեն Չարչյանի վիճակը ծանր է«Ի՞նչ հույս ունենալ մեկից, ով ասում էր, թե հաղթելու համար պարտադիր չէ հաղթել ուրիշներին»․ Էդուարդ ՇարմազանովԵրևանի պոլիկլինիկաներում մինչև 18 տարեկանների համար շաբաթ և կիրակի օրերին սահմանվել է հերթապահությունՌուսաստանում աշխատանքային միգրանտները պետք է տիրապետեն ռուսաց լեզվին. ՊուտինՌԴ-ն որոշում ա տակից դուրս գալ բախումները կոծկելով.Սրտխառնոց է առաջացնում «ընդդիմություն» կոչեցյալի քար լռությունը. Արթուր ԴանիելյանԱՊՀ պետությունների ղեկավարները համատեղ հայտարարություն են ընդունելԵթե Հաագայի դատարանը բավարարի ժամանակավոր միջոցների կիրառումը, ապա կունենանք ռազմագերիների ազատ արձակումը պահանջող առաջին իրավական որոշումը. Սիրանուշ ՍահակյանԴավիթ Տոնոյանն ազատ չի արձակվի. վերաքննիչ դատարանը հրապարակեց որոշումըՄԻՊ-ը նոր մանրամասներ է ներկայացրել Երասխի հատվածում կրակոցների և հրդեհների մասինՌոբերտ Քոչարյանի պաշտպանը բացարկ է հայտնել դատավոր Նարինե ՀովակիմյանինԿրասնոյարսկում «սև երկնքի» ռեժիմ են հայտարարել Արցախի ԱԳ նախարարն աշխատանքային այցով եղել է ՌԴ–ում, որտեղ հանդիպումներ է ունեցել քաղաքական, հասարակական, գիտակրթական շրջանակների հետ Թշնամին կրակ է բացել Երասխ գյուղի, հայկական դիրքերի ուղղությամբ, այրվել է անասնագոմ, խոտի դեզեր․ ՀՀ ՊՆ Կենսաբանը նշել է կորոնավիրուսի առաջացման հավանական պատճառը Գորիսի համայնքապետի տեղակալ Մենուա Հովսեփյանը 30 միլիոն դրամ գրավի դիմաց ազատ է արձակվել Ադրբեջանի ԶՈՒ կողմից Արցախում մարտական դիրքի վրա հարձակման և ՊԲ 6 զինծառայողների սպանության փորձի առթիվ քրգործ է հարուցվել Դոլարն ու եվրոն էժանանում են Գեղարքունիքում բախվել են Opel-ն ու Mercedes-ը, որը կողաշրջվել է և հայտնվել դաշտում, կա 3 վիրավորՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչությունը նոր պետ ունի Անգելա Մերկելը աշխատանքային այցով կայցելի Թուրքիա Օդի ջերմաստիճանը կնվազի 4-6 աստիճանով Արցախի նկատմամբ միջազգային հանրության անտարբերությունը լրջորեն վտանգում է մարդու իրավունքների պաշտպանության օրակարգի կիրառական նշանակությունը. ԱՀ ՄԻՊ Թուրքիան հավելյալ 11 միլիարդ խորանարդ մետր գազ կգնի Ադրբեջանից Պատերազմից հետո վանդալիզմը մեր կողմից պետք է արժանանա ամենախիստ դատապարտման. ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ում ՀՀ մշտական ներկայացուցչության ղեկավար «Պատիվ ունեմ» խմբակցության պատգամավորները ԱՄՆ դեսպանի ուշադրությունն են հրավիրել Ադրբեջանում պահվող գերիների վերադարձի, Ադրբեջանի կողմից իրականացված և իրականացվող ռազմական հանցագործությունների վրա Նիկոլ Փաշինյանը նոր նշանակումներ է արելՀայաստանում նորից վերադարձանք մերոնքական-ձերոնքական սկզբունքինԽստորեն դատապարտում ենք Ադրբեջանի զինուժի կողմից հրադադարի ռեժիմի կոպիտ խախտումը, որի հետևանքով վիրավորվել է Արցախի ՊԲ 6 զինծառայող․ ՀՀ ԱԳՆ «Ադրբեջանը Հայաստանի հետ հակամարտությունը կարգավորել է ռազմա-քաղաքական եղանակով, պատրաստ ենք նաև բանակցություններ սկսել Հայաստանի հետ խաղաղ պայմանագրի շուրջ». Ալիև Կինը դանակի սպառնալիքով դեղատներից գումար է հափշտակել․ Քննչական կոմիտե Հայկական դիրքից ընդամենը 400 մետր հեռավորությամբ տեղակայված ադրբեջանական հենակետում սադրիչ գործողությունները սկսվել են դեռևս հոկտեմբերի 13-ից․ ԱՀ դատախազությունը մանրամասներ է հայտնում Հանրության մեծ մասը չի վստահում պետության կողմից իրականացվող պատվաստման գործընթացինԳազ չի լինելուՀայաստանը լուրջ անելիքներ ունի, որ 3+3 ձևաչափը չկայանաԱշխարհում ավելի քան 239,6 միլիոն մարդ Է վարակվել կորոնավիրուսով Արցախի ՊԲ-ից հայտնում ենԱռուշանյանը շատ շուտով լինելու է ազատության մեջ․ «Առուշ Առուշանյան» դաշինք Փոքրիկ դիկտատորի սիրտը մեծ նկարներ է ուզումՀայաստանում հաստատվել է կորոնավիրուսով վարակվելու 1765, մահվան՝ 39 նոր դեպքԻրանի և ՌԴ ԱԳ նախարարները հեռախոսազրույց են ունեցել Կոռուպցիա և հովանավորչություն՝ Նիկոլ Փաշինյանի իշխանության բնութագիրը
Ամենադիտված