Ինստիտուտի առաջարկությունները. Մի՛ թողեք Վրաստանին հավասարումից դուրս և աջակցեք Փաշինյանին

Հուվերի ինստիտուտը հրապարակել է վերլուծական հոդված Հարավային Կովկասում տարածաշրջանային և ներքաղաքական գործընթացների և այն մասին, թե ինչպես կարող է ԱՄՆ-ը ձևավորել ենթակառուցվածքային օրակարգը: Հոդվածում Վաշինգտոնին առաջարկվում են կոնկրետ առաջարկություններ, գրում է eadaily.com–ը:

«Լեռնային հատված» Telegram ալիքը առանձնացրել է ուսումնասիրության թեզերի երեք բլոկ:

1. Ընդունեք տարածաշրջանի բազմավեկտոր բնույթը:

Հեղինակները առաջարկում են, որ ԱՄՆ-ը ելնի այն ենթադրությունից, որ Հարավային Կովկասում ենթակառուցվածքային նախագծերը զարգանում են մրցակցային շահերի միջավայրում: Այս տրամաբանության համաձայն չինական, ռուսական կամ իրանական բեռների և ընկերությունների մասնակցությունը թույլատրվում է, եթե պահպանվեն պատժամիջոցների սահմանափակումները: Խորհուրդ է տրվում չստեղծել ԱՄՆ-ի գլխավորությամբ կոնսորցիում որպես շուկայից այլ խաղացողներին դուրս մղելու մեխանիզմ: Շեշտը տեղափոխվում է այն նախաձեռնությունների վրա, որոնց նախաձեռնողը Վաշինգտոնը չէ: Տեքստում առաջարկվում է TRIPP-ը դիրքավորել որպես այլ միջանցքների հետ համատեղելի երթուղի՝ Միջին միջանցք, Հյուսիս-Հարավ միջազգային տրանսպորտային միջանցք, Չինաստանի «Մեկ գոտի, մեկ ճանապարհ» նախաձեռնություն և Իրանի Արազ միջանցք: Հեղինակները կարծում են, որ փոխլրացման այս տրամաբանությունը մեծացնում է TRIPP-ի կայուն իրականացման հնարավորությունները։

2. Խուսափել Վրաստանին բացառելուց։

Հեղինակները կարծում են, որ Վրաստանին տարածաշրջանային վերափոխմանն ուղղված ենթակառուցվածքային նախագծերից բացառելը խաթարում է ամբողջ նախագծի ներուժը։ Թբիլիսիի քաղաքական տարաձայնությունները իր արևմտյան գործընկերների հետ նկարագրվում են որպես փոխգործակցությունը բարդացնող գործոն, բայց չեն չեղարկում երկրի հիմնարար աշխարհատնտեսական դերը։ Այս շրջանակներում TRIPP-ը ներկայացվում է որպես նախագիծ, որը պետք է աշխարհաքաղաքական առավելությունները վերածի տնտեսական օգուտների։

3. Քաղաքական աջակցություն ցուցաբերել Հայաստանում։

Վաշինգտոնին կոչ է արվում խուսափել այնպիսի իրավիճակից, երբ Նիկոլ Փաշինյանը մեկուսացված կթվա ԱՄՆ-ում հայ ընտրողների և սփյուռքի հետ իր շփումներում։ Հաշվի առնելով հանրության բարձր զգայունությունը անվտանգության և խաղաղության օրակարգի ռիսկերի նկատմամբ, հեղինակները կարծում են, որ անհրաժեշտ են լրացուցիչ աջակցության միջոցառումներ և խաղաղության ու տնտեսական զարգացման սպասվող օգուտների ավելի տեսանելի ցուցադրում։ Նրանք նաև նշում են, որ Փաշինյանին իշխանության մեջ պահելը և սահմանադրական բարեփոխումների հանրաքվեում մանդատի ապահովումը կամրապնդեն ամերիկյան օրակարգի իրականացման խթանը Հարավային Կովկասում։ Հոդվածում առաջարկվում է ավելի ներառական մոտեցում Միացյալ Նահանգների համար հաշվի առնելով Հարավային Կովկասի բոլոր երկրների և նրանց հարևանների շահերը, նվազեցնելով TRIPP-ի կոնֆլիկտային ընկալումը և երկխոսության միջոցով լուծելով արտաքին խաղացողների մտահոգությունները։ Միևնույն ժամանակ, տեքստը պահպանում է ռազմավարական ուղղվածություն TRIPP-ը դիտարկելով որպես տարածաշրջանի խորը վերափոխման գործիք։ Ռուսաստանի և Իրանի հետ հաղորդակցությունը նկարագրվում է որպես դիմադրության և սրման ռիսկերը կառավարելու միջոց։