Հայերեն
1 $ = 0 ֏, 1 = 0 ֏, 1 = 0 ֏
ՔԱՂԱՔԱԿԱՆՈՒԹՅՈՒՆ ՀԱՍԱՐԱԿՈՒԹՅՈՒՆ ՄՇԱԿՈՒՅԹ ՍՊՈՐՏ ՄԱՄՈՒԼԻ ՏԵՍՈՒԹՅՈՒՆ ՏՆՏԵՍՈՒԹՅՈՒՆ ՖՈՏՈ ՎԻԴԵՈ ՎԵՐԼՈՒԾՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ ՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ ԱՅՍ ՕՐԸ ՄԻՋԱԶԳԱՅԻՆ ԱՄԵՆԱԸՆԹԵՐՑՎԱԾ ԻՐԱՎՈՒՆՔ


«Ինչո՞ւ Թուրքիան չի շտապում բացել Հայաստանի հետ սահմանը»

ՎԵՐԼՈՒԾՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ

Iarex.ru-ն գրում է, որ Հայաստանի արտաքին գործերի փոխնախարար Մնացական Սաֆարյանը «Աշխարհի խաչմերուկ» համաժողովում ասել է, որ «հույս կա, որ մոտ ապագայում կբացվի հայ-թուրքական սահմանը երրորդ երկրների քաղաքացիների և դիվանագիտական ​​անձնագրեր ունեցող անձանց համար»։ Նա նաև նշել է, որ «հայ-թուրքական սահմանի բացումը վճռորոշ նշանակություն ունի», և, հավանաբար, «մոտ ապագայում այդ շոշափելի քայլը կիրականացվի»։

Մենք ուշադրություն դարձրինք այդ հատվածի վրա հետևյալ պատճառներով: Սաֆարյանը կրկնել է այն, ինչ նախկինում ասել էր ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը խորհրդարանում 2024 թվականի բյուջեի նախագծի լսումների ժամանակ. «Հուսով եմ, որ մոտ ապագայում մենք կկարողանանք կյանքի կոչել Հայաստանի և Թուրքիայի հատուկ ներկայացուցիչների բանակցություններից հետո ձեռք բերված երկրների միջև սահմանի բացման մասին պայմանավորվածությունները»։ Ավելի վաղ, ելույթ ունենալով Երևանում ԵԱՀԿ Խորհրդարանական վեհաժողովի նստաշրջանում, նա հստակեցրել էր իր դիրքորոշումն առ այն, որ «նախկինում էլ է եղել նման ակտիվ երկխոսություն, չնայած այն հանգամանքին, որ դիվանագիտական ​​հարաբերությունների հաստատման առումով հաջողություններ չեն գրանցվել»։ Բայց փաստն այն է, որ Հայաստանի և Թուրքիայի հատուկ ներկայացուցիչների միջև երկրների միջև սահմանի բացման բանակցություններից հետո ձեռք բերված պայմանավորվածությունները փաթեթային բնույթ են կրում։ Այդ գործողությունը՝ սահմանի բացումը,  պայմանավորված է երկու կողմերի միջև դիվանագիտական ​​հարաբերությունների վերականգնման մասին համաձայնագրի ստորագրմամբ։

Հիշեցնենք, որ 2023 թվականի փետրվարի 1-ին 35 տարվա մեջ առաջին անգամ սահմանը ժամանակավորապես բացվեց, որպեսզի Հայաստանից մարդասիրական օգնությունը հասնի Թուրքիայի երկրաշարժից տուժածներին։ Հայաստանի արտգործնախարար Արարատ Միրզոյանը, ով այդ ժամանակ այցելեց Անկարա, վստահեցրեց, որ կողմերը պայմանավորվել են «արագացնել հարաբերությունները կարգավորելու միջոցառումները»։ Դրանից հետո Հայաստանը վերանորոգել և վերազինել է Մարգարայի անցակետը, և նշվել է, որ սահմանը կարող է բացվել 2023 թվականի ամռանը «զբոսաշրջային սեզոնի ամենաթեժ պահին»։

Սակայն երկու երկրների սահմանը դեռ փակ է։ Ըստ Փաշինյանի ստացվում է, որ Թուրքիան, որը որոշել էր մինչ Հայաստանի հետ հարաբերությունների կարգավորումը բացել սահմանը, նահանջել է նախկին պայմանավորվածություններից։ Պաշտոնական մակարդակով Անկարան իր դիրքորոշումը բացատրել է այսպես. «Թուրքիայի և Հայաստանի հարաբերությունների կարգավորումը, այդ թվում սահմանի բացումը, ամբողջությամբ կախված է պաշտոնական Երևանի քայլերից: Տարածաշրջանում նոր իրավիճակ է ստեղծվել, համագործակցության լայն հնարավորություններ կան։ Եթե ​​խելամիտ մոտեցում լինի, ապա այդ գործընթացում կոնկրետ առաջընթաց կլինի ընդհուպ մինչև սահմանի բացումը»։

Բայց ի՞նչ «տարածաշրջանում նոր իրավիճակի» մասին են խոսում Անկարայում: Եթե փակագծերը բացենք, մի թե՞ դրանք են Ադրբեջանի համար հաղթական երկրորդ ղարաբաղյան պատերազմի արդյունքները, նախկինում կորցրած շրջանների վերադարձն իր վերահսկողությանը, Ադրբեջանի և Հայաստանի միջև խաղաղության պայմանագրի ստորագրման հետ կապված խնդիրները, և նույնիսկ այսպես կոչված Զանգեզուրի միջանցքի մասին քննարկումները։ Համենայն դեպս, հենց այդ համատեքստում է կառուցվում Հայաստանի դիվանագիտությունը թուրքական ուղղությամբ, երբ Երևանը հայտարարում է, որ Հայաստանի հետ սահմանը փակ պահելու որևէ պատճառ չկա։ Սակայն Թուրքիայի դիրքորոշումն է փոխվել: Նախկինում Թուրքիայի և Հայաստանի հարաբերությունների կարգավորումը, ինչպես նաև տարածաշրջանային հաղորդակցությունների ապաշրջափակման գործընթացը, փաստացի տեղի էր ունենում Ռուսաստանի միջնորդությամբ։ Այժմ Թուրքիայի հետ սահմանները բացելու Հայաստանի ցանկությունը պետք է դիտարկել ինչպես Ռուսաստանի, այնպես էլ Իրանի հետ նրա բարդ հարաբերությունների, ինչպես նաև դեպի Արևմուտք շեղվելու համատեքստում։ Ներկա իրավիճակում, կապված հատկապես Մերձավոր Արևելքում  Իսրայելի և Համասի պատերազմի հետ, Թուրքիային ձեռնտու չէ հայկական «խաղաքարտը» խաղարկել Ռուսաստանի և Իրանի դեմ։ Հետևաբար, Անկարան Երևանի բոլոր ակնկալիքները շրջում է ոչ թե դեպի Արևմուտք և ՆԱՏՕ-ի կառույցներ, այլ «3+3» ձևաչափ (Ռուսաստան, Թուրքիա, Իրան, Ադրբեջան, Հայաստան, Վրաստան), և առանց որևէ ձևով Արևմուտքի միջամտության։ Հենց այդ ուղու վրա է հնարավոր ստորագրել և՛ խաղաղության պայմանագիր Ադրբեջանի և Հայաստանի միջև, և՛ համաձայնագիր Հայաստանի և Թուրքիայի միջև հարաբերությունների կարգավորման վերաբերյալ։
Բայց իրադարձությունների այս զարգացումը նախատեսում է Հայաստանի արտաքին քաղաքականության որոշակի վեկտորների փոփոխություն։ Ի դեպ, Թուրքիայի պաշտպանության նախարար Յաշար Գյուլերը նոյեմբերի 27-ին Բաքու կատարած այցի ժամանակ ասել էր, որ Հայաստանը չի կարողանում պատշաճ գնահատել տարածաշրջանում խաղաղության և կայունության հաստատման հեռանկարները հավելելով, որ «3+2» հարթակը «լավ ձևաչափ է տարածաշրջանում խնդիրների լուծման և խաղաղության հասնելու համար»։ Նման կարծիք է հնչել նաև Մոսկվայում ՌԴ ԱԳ նախարար Սերգեյ Լավրովի և նրա ադրբեջանցի գործընկեր Ջեյհուն Բայրամովի հանդիպման ժամանակ։ Ավելին, առաջարկվող նոր աշխարհաքաղաքական մոդելը խոստանում է բաց և տնտեսական համագործակցություն տարածաշրջանի երկրների և համաշխարհային խոշոր խաղացողների, այդ թվում Չինաստանի միջև։ Պատահական չէ, որ Թուրքիայի նախագահ Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանը հայտարարել է, որ «Հայաստանը պետք է իր անվտանգությունը փնտրի ոչ թե հազարավոր կիլոմետրեր հեռու, այլ հարևանների հետ համագործակցելով»։ Այսինքն Հայաստանն այժմ չունի որոշումների ընտրության լայն շրջանակ և մղվում է արտաքին քաղաքականության «տարածաշրջանայնացման», այլ ոչ թե «արևմտականացման»։ Եվ այդ ամբողջ ընթացքում Թուրքիայի հետ սահմանը կողպված է մնալու:

Նյութը հրապարակման պատրաստեց Կամո Խաչիկյանը

www.1or.am 

Historical Dates ՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ ԱՅՍ ՕՐԸ
Հայաստանում կան քաղբանտարկյալներ, թե՝ ոչ. պարզաբանում է ՄԻՊ-ըԵս կաղոթեմ Հայաստանի համար․ Հռոմի ՊապՈվ է այսօր Հայաստանի սահմանը հատած ադրբեջանցի զինված զինծառայողը (լուսանկարներ)44-օրյա պատերազմում 18 զինծառայողի մահվան մեջ մեղադրվող փոխգնդապետի գործով ավելի քան 2.5 տարի տևած քննությունը կվերսկսվիԻնչ է քննարկվել եռակողմ հանդիպման ժամանակ. ԱԳՆ-ն մանրամասներ է ներկայացրել2024-ի ապրիլին մասշտաբային իրադարձություններ են սպասվում. ՓաշինյանԴու մեր երկիրը դարձրել ես «եթիմ» ու պալիգոն. հեռացվելու ես. ՇարմազանովԵՄ-ն Հայաստանին առաջարկում է «ազատ անկում»՝ առանց որևէ անվտանգային երաշխիքներիԳերմանիայի ԱԳՆ-ն հնարավոր է համարում Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև խաղաղության հաստատումըՀՀ գործող իշխանություները պարզապես հիմա ցույց են տալիս աշխարհին, որ իրենք ունեն այլ դիրքորոշում. քաղաքագետՀայտարարագիր ներկայացնելու դեպքում՝ քաղաքացիները որոշակի ծախսերի մասով մինչեւ 100 հազար դրամ հետ կստանան. նախարար Երևանում «Land Rover»-ով վրաերթի են ենթարկել պապ ու թոռան․ վերջիններս տեղափոխվել են հիվանդանոցԿաթողիկոսը կարևորել է «Որդիների կանչ» ՀԿ-ի ջանքերը՝ հայրենիքին իրենց կյանքն ընծայած հայորդիների ընտանիքների համախմբման և նրանց իրավունքների պաշտպանության գործումՀԱՊԿ-ին մասնակցությունը սառեցնելը հաստատում է, որ ՌԴ-ն Հայաստանի վստահելի դաշնակիցը չէ, բարեկամը չէ. Քերըն ՄելքիորՆման որոշումների կայացումը հանգեցնելու է մեր հայրենակիցների հիասթափությանը, կխթանվի արտագաղթը, կխաթարվի Արցախ հավաքական վերադարձի ակնկալիքը․ Արցախի ԱԺ-ն՝ ՀՀ կառավարությանըՊետք է ապահովել, որ Հայաստանը կարողանա ինքնուրույն իրականացնել իր արտաքին քաղաքական ընտրությունը․ Բորել5 բալ ուժգնությամբ երկրաշարժ Կարս քաղաքից 22 կմ հարավ-արևելք. այն զգացվել է Շիրակի մարզումՆերքին Հանդում ռուս սահմանապահների ներկայության մանդատ և պայմանագիր գոյություն չունի. Փաշինյան (տեսանյութ)Բեռլինում մեկնարկել է Հայաստանի, Ադրբեջանի եւ Գերմանիայի ԱԳ նախարարների եռակողմ հանդիպումըԱրդյոք Երեւանում առկա փոսերը պաշտպանական, ինժիներական կառույցներ են՝ խրամատներ. պատգամավորը հեգնեցԲլեֆ մի քանի կոմբինացիայովՆարեկ Մալյանի գործով դատական նիստի ողջ էությունն այն է, որ ով Փաշինյանին քննադատում է` կարող են բռնել ու դատել․ Տիգրան ԱբրահամյանՌԴ ԱԳՆ-ն՝ Ներքին Հանդում գտնվող սահմանապահների մասին. Հայաստանի ԱԽ քարտուղարը խեղաթյուրում է փաստերըԻնչպես է դատարանը վճռելու՝ Մովսես Խորենացին «Հայոց պատմության» մեջ առասպելներ օգտագործել է, թե ոչ․ Ժաննա ԱնդրեասյանՀայաստանի և Գերմանիայի ԱԳ նախարարներն անդրադարձել են Հայաստան-Ադրբեջան հարաբերությունների կարգավորման գործընթացին Մեղրիով երթուղու նկատմամբ ՌԴ սահմանապահների վերահսկողությունը տրամաբանական է. ՌԴ ԱԳՆ Հռոմի պապը հայ հովվապետերի հետ հանդիպմանն անդրադարձել է Արցախից բռնագաղթածներին Զախարովը՝ Զելենսկու երևանյան այցի մասին. Հայաստանը գիտի մեր վերաբերմունքը Կիևի նկատմամբՔաղաքացիների հարկելու մոտիվացիան ՀՀ-ի և քաղաքացու նկատմամբ տածած սերն է․ Նիկոլ Փաշինյան Եթե ՀԱՊԿ-ը դուրս է եկել Հայաստանից, ինչպես հայտարարում էին ՀՀ իշխանությունները, ուրեմն ինչպե՞ս Հայաստանը կարող է սառեցնել իր անդամակացությունը ՀԱՊԿ-ին. ԶախարովաԻրավաբանությունն իր տեղը զիջել է քաղաքական հաշվեհարդարին, ուստի հրաժարվում եմ ցուցմունք տալուց․ Նարեկ ՄալյանԲայրամովի հետ հանդիպումից հետո Միրզոյանը հանդիպել է Գերմանիայի ԱԳ նախարարին Վահագն Դավթյանը մոտ է Փարիզ-2024-ի ուղեգիր նվաճելուն Երբ սահմանազատման հանձնաժողովներն ավարտեն աշխատանքները, այդ փաստաթուղթը ՀՀ-ն և Ադրբեջանը կդնեն պետական շրջանառության մեջ․ Մհեր Գրիգորյան Առանձնահատուկ պահանջարկ ունեցող 48 համարանիշից վաճառվել է 7-ը, արժեքը՝ 156 միլիոն 200 հազար դրամ 139,000 և 214,000 դրամը ապագայում Կոնդի բնակիչների գույքային փոխհատուցման չափի մասին չեն․ քաղաքապետի խոսնակ «Գազպրոմ Արմենիա»-ից ոչ ոք գոհ չէ, սպասարկում չի արվում, որակից դժգոհ են պատգամավորը՝ ՀԾԿՀ նախագահին Դավիթ Բալայանը ՍԴ անդամ չընտրվեց. ՔՊ-ն չմասնակցեց քվեարկությանը Ադրբեջանի նոր պահանջը և վարչախմբի վախվորած արձագանքներըԱդրբեջանը Հայաստանի վրա հարձшկվելու ծրագիր չունի. դա Մակրոնի «զրպարտությունն է». Ալիև Արևմուտքը սեփական շահերն է հետապնդում. Ադրբեջանի դեմ պատժամիջոցներ չեն լինիԵթե տնօրենը չի կարողանում ղեկավարել դպրոցը, պահանջում ենք, որ հեռանա, իր պատճառով շատ ուսուցիչներ ենք կորցրել․ թիվ 130 դպրոցում բողոքի ակցիա է Նոր նախարարի նշանակումը խուճապ է առաջացրել գործարար համայնքում Հայաստան-ԵՄ. գեոպոլիտիկ բումից և իմիտացիոն ֆասադից այն կողմ. Աշոտյան Արտակարգ դեպք ՝ Կոտայքում. «ԶԻԼ»-ը վթարային իրավիճակ է ստեղծել «Opel»-ի համար, վիրավորներ կան Փաշինյանը ցավակցական հեռագիր է հղել Պուտինին Ամբողջ գյուղով երկրորդ ադրբեջանցուն ենք փնտրում․ ի՞նչ է կատարվում Տեղ համայնքում Լավրովը կմեկնի Անթալիա. կքննարկվի իրավիճակը Հրվ. Կովկասում Միչիգան նահանգում հանրապետականների ներկուսակցական ընտրություններում կրկին Դոնալդ Թրամփն է հաղթում Հրապարակվել է ադրբեջանցի դիվերսանտի լուսանկարը
Ամենադիտված