Հայերեն
ՔԱՂԱՔԱԿԱՆՈՒԹՅՈՒՆ ՀԱՍԱՐԱԿՈՒԹՅՈՒՆ ՄՇԱԿՈՒՅԹ ՍՊՈՐՏ ՄԱՄՈՒԼԻ ՏԵՍՈՒԹՅՈՒՆ ՏՆՏԵՍՈՒԹՅՈՒՆ ՖՈՏՈ ՎԻԴԵՈ ՎԵՐԼՈՒԾՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ ՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ ԱՅՍ ՕՐԸ ՄԻՋԱԶԳԱՅԻՆ ԱՄԵՆԱԸՆԹԵՐՑՎԱԾ ԻՐԱՎՈՒՆՔ


Միջանցքային պայքարը գլոբալ և տարածաշրջանային մակարդակով. «Փաստ»

ՄԱՄՈՒԼԻ ՏԵՍՈՒԹՅՈՒՆ

«Փաստ» օրաթերթը գրում է.

Մարդկային քաղաքակրթության զարգացման վաղ փուլերից սկսած՝ կարևոր նշանակություն է ձեռք բերել առանցքային հաղորդակցության ուղիների նկատմամբ վերահսկողությունը։ Եվ այդ վերահսկողության համար պայքարը ոչ միայն լուրջ մրցակցության, այլև պատերազմների պատճառ է դարձել։ Օրինակ՝ անտիկ շրջանում Հռոմի և Կարթագենի անհաշտ պայքարը և Պունիկյան պատերազմները նաև միջերկրական ծովի հաղորդակցության ուղիների նկատմամբ վերահսկողության համար էին։ Ավելին՝ կարևոր ճանապարհները միշտ էլ դիտվել են որպես ազդեցության ընդլայնման գործիքներ։ Օրինակ՝ դեռևս Հին Ասորեստանում առանձնակի դերակատարություն էր տրվում առևտրային ճանապարհներին ու դրանց միջոցով ազդեցության տարածման հնարավորություններին։ Իսկ ներկայում, երբ աշխարհը դարձել է ավելի փոխկապակցված, տեխնոլոգիապես զարգացած ու շարժվում է գլոբալիզացիայի ճանապարհով, ավելի է կարևորվում հաղորդակցության, առևտրային ուղիների ու ճանապարհների նշանակությունը։ Իսկ այն պետությունը, որը վերահսկում է այդ ճանապարհները, հսկայական աշխարհաքաղաքական ու տնտեսական առավելություն է ստանում։ Այդ է պատճառը, որ 2013 թվականին Չինաստանը ձեռնարկեց այնպիսի խոշոր նախաձեռնություն, ինչպիսին «Մեկ գոտի, մեկ ճանապարհ» ծրագիրն է, որի միջոցով պետք է բացվի նոր մետաքսի ճանապարհը, որը Եվրոպան ու մյուս տարածաշրջանները կկապի Չինաստանի հետ։

Պեկինն, ահռելի միջոցներ ծախսելով աշխարհի տարբեր երկրներում ենթակառուցվածքային նախաձեռնությունների իրականացման վրա, այս նախագիծը դարձրել է նաև իր քաղաքական և տնտեսական ազդեցությունը տարածելու լուրջ գործիք։ Չինական նախաձեռնության հաջողությունը գլոբալ մակարդակով նույնիսկ անհանգստություն է առաջ բերել Արևմուտքի մոտ։ Եվ դա է պատճառը, որ դրան ի հակադրություն՝ արևմտյան նախաձեռնությունների մասին նախագծեր են ներկայացվել։ Օրինակ՝ ԵՄ-ի կողմից նախաձեռնվեց «Համաշխարհային դարպաս» (Global Gateway) հիմնադրամը, որը միլիարդավոր դոլարներ կառաջարկի՝ հիմնականում նոր զարգացող երկրներում կառուցելու այնպիսի ենթակառուցվածքներ, ինչպես օպտիկամանրաթելային մալուխները, ճանապարհային և երկաթուղային նախագծերը և վերականգնվող էներգետիկան: Իսկ Մեծ յոթնյակի երկրների գագաթաժողովի ժամանակ ԱՄՆ-ի կողմից ազդարարվեց «Կառուցի՛ր ավելի լավ աշխարհ» (Build Back Better World) նախաձեռնության մեկնարկի մասին, որը կենտրոնանալու է 4 հիմնական ուղղությունների վրա՝ կլիմա, առողջապահություն և առողջապահական ապահովագրություն, թվային տեխնոլոգիա և գենդերային հավասարություն։ Բայց մինչ Արևմուտքից ուղղակի հայտարարվում է տարբեր ծրագրերի մեկնարկի ու դրանց իրականացման մտադրությունների իրականացման մասին, Չինաստանն արդեն ահռելի աշխատանք է կատարել՝ աշխարհի տարբեր երկրներում կառուցելով երկաթուղային գծեր, նավահանգիստներ, օդանավակայաններ և այլն։

Իսկ Հնդկաստանը, որի տարածաշրջանային ազդեցությունը ևս աճում է, նույնպես շահագրգռված է սեփական հաղորդակցության ուղիների ստեղծման հարցում, որը տեղավորվում է «Հյուսիսհարավ» տրանսպորտային միջանցքի շրջանակներում։ Մյուս կողմից էլ՝ միջազգային ասպարեզում պայքար է ընթանում, թե կոնկրետ որ երկրների տարածքով են անցնելու տրանսպորտային միջանցքների ուղիները։ Օրինակ՝ Ռուսաստանը պատժամիջոցների ազդեցությունը թուլացնելու համար ձգտում է Իրանի հետ հաղորդակցության արդյունավետ ուղիներ ստեղծել, ապա Իրանի միջոցով դուրս գալ դեպի Հնդկաստան։ Դրա համար էլ փորձ է կատարվում արագ ավարտել ԱստարաՌեշտ երկաթուղու շինարարությունը։ Բայց Իրանը շահագրգռված չէ, որ այդ ճանապարհն անցնի Ադրբեջանով։ Դրա համար էլ երկաթուղու կառուցումը անընդհատ ձգձգվում է։ Մյուս կողմից էլ դրան դեմ է Արևմուտքը։ Իրանն ավելի շատ կողմնակից է Հայաստանի հետ հաղորդակցության պահպանմամբ ու ամրապնդմամբ, որն իրեն թույլ կտա Հայաստանի ու Վրաստանի տարածքով դուրս գալ դեպի սևծովյան տարածաշրջան։ Թեհրանի այս դիրքորոշումը պայմանավորված է Թուրքիայի ու Ադրբեջանի հետ շահերի բախումով։

Իսկ Թուրքիան ոչ միայն փորձում է միանգամից օգտվել բոլոր միջանցքային ծրագրերից, այլև առաջ քաշել սեփական միջանցքի տարբերակը՝ «Միջին միջանցքը», որը պետք է համաթուրքական նշանակություն ունենա՝ կապելով Միջին Ասիայի թյուրքախոս երկրները Թուրքիայի հետ ու նույնիսկ ճանապարհ բացի պանթուրքական ծրագրերի իրականացման համար։ Անկարան նույնիսկ փորձում է այս նախագիծը ներկայացնել «Մեկ գոտի-մեկ ճանապարհ» ծրագրի ներքո։ Բայց այս նախաձեռնությունը ամբողջապես թուրքական չի լինի, եթե բոլոր ճանապարհային ուղիները չհայտնվեն Թուրքիայի վերահսկողության ներքո։ Իսկ դրան խանգարում է Հայաստանը։ Ուստի, Անկարան փորձում է ձեռնամուխ լինել, այսպես կոչված, «Զանգեզուրի միջանցքի» բացմանը, որի արդյունքում այլևս որևէ խոչընդոտ չի լինի, որ Թուրքիան անմիջականորեն կապվի Ադրբեջանի, ապա Միջին Ասիայի երկրների հետ, ինչը հնարավորություն կտա վերահսկել Իրանից դեպի հյուսիս անցնող ճանապարհները ու անհրաժեշտության դեպքում Իրանական Ադրբեջանում աջակցել անջատողական ձգտումներին։ Պատահական չէ, որ Թուրքիայի աջակցությամբ Ադրբեջանը մեծ քանակությամբ զինտեխնիկա է կենտրոնացնում Հայաստանի հետ սահմանին։ Թուրք-ադրբեջանական տանդեմը նպատակ ունի ռազմական ներխուժման միջոցով բացել, այսպես կոչված, «Զանգեզուրի միջանցքը» ու ճանապարհ հարթել թուրքական երազանքների իրականացման համար։

ԱՐՏԱԿ ԳԱԼՍՏՅԱՆ

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում

Դատապարտում ենք ոստիկանության գործողությունները, պահանջում ենք բացահայտել հատուկ միջոցներ կիրառողներին, դրանց կիրառման հրաման տվող պաշտոնյաններին․ Ապրելու Երկիր ԿուսակցությունՊատռել են Տեր Սամվել վարդապետ Մխիթարյանի կապան, նրան ձերբակալում ենԱԺ-ում Փաշինյանի և իր թիմի պահվածքը ադեկվատ չէր, սադրում էին, գոռգոռում, ծափ էին տալիս. Շարմազանով (տեսանյութ)«Հայրենիք»ը դատապարտում է ցուցարարների նկատմամբ ոստիկանության անօրինական գործողությունները. ՎանեցյանՈստիկանները կոտրել են Աբրահամ Գասպարյանի կողոսկրերը, արնաշաղախ գլխով տեղափոխել են բաժին. Լրագրողի կինը մանրամասներ է հայտնելՆիկոլ Փաշինյանը խոստովանեց, որ պետական հանցագործ է. նա վիժեցնում է քաղաքական փոփոխությունների անցնցում տարբերակը. Անդրանիկ Թևանյան Ոստիկանության գործողություններն այսօր առավել կտրուկ դարձան, երբ կառավարության ղեկավարն արեց նրանց քրեական պատժի ենթակա արարքները հովանավորող քաղաքական հայտարարություններ․ Արման ԹաթոյանՈւժային կառույցներում զարմացած են, մտածել են` նռնակ գցեն, կփախչենք, կգնանք, ցո'ւյց տվեք ձեր ուժը. Գառնիկ ԴանիելյանՀիմա գնում ենք Կառավարության շենք․ հետո վերադառանալու ենք նորից Բաղրամյան պողոտա․ Բագրատ ՍրբազանՄեկ է` այդ աթոռին հրաժեշտ են տալու, ՀՀ-ն ու Արցախը այս վիճակին հասցնելու համար պատասխան են տալու. Սեյրան Օհանյան (տեսանյութ)Շուտով գնալու ենք Կառավարության շենք. ՍրբազանԱռևանգվել է Սուրեն ՊետրոսյանըՍա է նիկոլապետության պատռված դեմքը, նռնակների հետևում թաքնվող երկրի ղեկավարը ԱԺ-ից նորից ճողոպրեց. Սրբազան (տեսանյութ)Թարմացում. ձեռքի դաստակի վնասվածքով պացիենտը վիրահատվում է. ԱՆԷս երկիրը որբի գլուխ չի, որ մի հատ սենց փորձենք, մի հատ կառե կտրենք, մի հատ բոքս կտրենք. Խաչատրյանը՝ ՓաշինյանինՀայաստանում օրենքի սահմաններում արագ իշխանափոխության փորձը դեռ չի հաջողվել Քրիստինե Վարդանյանը մոտեցավ Փաշինյանին ու ցույց տվեց վիրավորում ստացած ցուցարարի նկարը (տեսանյութ)Անթույլատրելի է որևէ պարագայում իրավասու մարմինների կողմից անհամաչափ ուժի գործադրումը․ ՄԻՊԳնդապե'տ Հովհաննիսյան, համարի փարաջաս հագս չի, տար, ես էլ ասում եմ՝ ուսադիրդ վրադ չլիներ՝ կտանեինք (տեսանյութ)Նիկոլ Փաշինյան, դու այլևս ոչինչ ես էս երկրում, մի փալաս, որը թաքնվում է ոստիկանների հետևում. Ալիսա Գևորգյան (տեսանյութ)Ազգային ժողովում հնչում է ամենամեծ ինքնախոստովանանքը հանցագործության մասին՝ դե-ֆակտո վարչապետի կողմից. ԳեղամյանՔաղաքացիական պատերազմ կլինի, իրենց ուզածը դա է. Տիրան Խաչատրյան (տեսանյութ)Ոստիկանները առևանգել են Genesis Armenia ուղեղային կենտրոնի հիմնադիր, հայտնի լրագրող Աբրահամ ԳասպարյանինԱյս պահին ոստիկանները լուսաձայնային նռնակներ են նետում ցուցարարների ուղղությամբԻնչի՞ եք ոստիկանին շնորհակալ, որ մարդկանց ծեծու՞մ, խոշտանգու՞մ են. Մինասյանը` Փաշինյանին (տեսանյութ)ՄԻՊ ներկայացուցիչները մեկնել են Ոստիկանության բաժիններԿոչ ենք անում զերծ մնալ հակաիրավական գործողություններից և չhրաhրել բшխnւմներ․ ՈստիկանությունՄեր մեջ ինչ սադրիչ ասես կա, անգամ իմ կողքը, որտեղից ասես բերել են, ուշադիր էղեք. Սրբազան (տեսանյութ)Բաքուն ու Երևանը բավականին լավ են խոսում ուղիղ՝ միմյանց հետ. Օ՛ԲրայենՈստիկանների գործողությունների արդյունքում մարմնական վնասվածքներ է ստացել Mediahub.am-ի թղթակիցը«Խի՞ ես խփում, արա', մի' արեք». կարմիր բերետավորները քաշքշում են Շարժման մասնակիցներին (տեսանյութ)Նույնիսկ կողքիններդ են հոգնել, հոգնել են քո ձայնից, արտաքին տեսքից, նկարից, հեծանիվից․ Աղվան ՎարդանյանԲաղրամյան պողոտայում հրմշտոց է սկսվել, իրավիճակը գերլարված է (տեսանյութ)Սա իմ նկատմամբ տևական ժամանակ տեղի ունեցող քաղաքական հետապնդումների հերթական արարն է. Գերասիմ Վարդանյանը՝ տարածված ձայնագրության մասինՊապիկյանը Չկալովկա գյուղում ինձ առաջարկել է «Իմ քայլը» դաշինքով մասնակցել ընտրություններին. իրենց ղեկավարն էլ Վեհափառին է հեռաձայնել. ՍրբազանՍևանա լճի մակարդակը նախորդ տարվա համեմատ բարձրացել է 10 սմ-ովՍա տգիտության բարձրագույն դրսևորում է․ Բագրատ Սրբազանը՝ Թալինի մանկապարտեզի հետ կապված իր հասցեին հնչեցրած մեղադրանքների մասին4 օր ասել եմ, հետո կարող ա ևս 4 օր ասեմ, մեկ ամիս ասեմ․ Սրբազան Ադրբեջանը, COP29 գագաթնաժողովին ընդառաջ, ճնշում է ԶԼՄ-ներին և ակտիվիստներին. The Guardian Խաղաղության պայմանագիրը մենք պետք է բերենք, ոչ թե այս մարդիկ, այս մարդիկ խաղաղություն են մուրում․ Բագրատ Սրբազան Էրդողանը հուլիսի 6-ին կայցելի օկուպացված Շուշի Ուժգին կարկուտ է տեղացել (տեսանյութեր) Սահմանազատումը միայն Տավուշով չի ավարտվելու․ Սրբազան Ավարտվել է Ռուսաստանի խաղաղապահների՝ Արցախից հեռանալու գործընթացը (տեսանյութ) Uահմանափակումներ` Ազգային Ժողովում (լուսանկար)Մենք այս պատերազմը չենք փոխանցի մեր երեխաներին. Զելենսկի Եվհենի Ցիմբալյուկը հեռանում է «Ուրարտու»-ից «Ֆազին» կյանքից զրկողը եղել է գողացված մեքենայով. ինչ վարկածներ են քննում իրավապահները4 զոհ ունենք, մեծ վնասներ ենք կրել, 113 հազար քաղաքացիներ այս կամ այն կերպ տուժել են. Սանոսյան (տեսանյութ)Կանխվել է թմրամիջոցների և արգելված իրերի ներթափանցումը «Նուբարաշեն» ՔԿՀ
Ամենադիտված