Հայերեն
ՔԱՂԱՔԱԿԱՆՈՒԹՅՈՒՆ ՀԱՍԱՐԱԿՈՒԹՅՈՒՆ ՄՇԱԿՈՒՅԹ ՍՊՈՐՏ ՄԱՄՈՒԼԻ ՏԵՍՈՒԹՅՈՒՆ ՏՆՏԵՍՈՒԹՅՈՒՆ ՖՈՏՈ ՎԻԴԵՈ ՎԵՐԼՈՒԾՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ ՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ ԱՅՍ ՕՐԸ ՄԻՋԱԶԳԱՅԻՆ ԱՄԵՆԱԸՆԹԵՐՑՎԱԾ ԻՐԱՎՈՒՆՔ


ՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ ԱՅՍ ՕՐԸ ( 13 սեպտեմբեր )

ՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ ԱՅՍ ՕՐԸ

ՈՐՈՇ ՏՈՆԵՐ- Ծրագրավորողների միջազգային օր  ոչ նահանջ տարիներին, Շոկոլադի համաշխարհային օր, Բրազիլիա՝ Ֆորրապիլյայի հեղափոխության շաբաթվա առաջին օր և Կաշաս ալկոհոլային խմիչքի (շաքարեղեգից ստացվող թունդ խմիչք) ազգային օր, Մեքսիկա՝ Հերոս-երեխաների հիշատակի օր, ԱՄՆ՝ Ցելիակիայի (աղեստամոքսային տրակտի հիվանդություն) դեմ պայքարի ազգային օր:

ՀԱՅԱՍՏԱՆՈՒՄ

1913-վախճանվել է  հայ երգիծաբան-նովելիստ Առանձարը (Միսաք  Գոյումճյան)։
1922– թուրքական բանակի կողմից Սմիռնա քաղաքի զավթումից և հույն և հայ բնակչության կոտորածից 4 օր անց սկսվել է Սմիռնայի (Զմյուռնիայի աղետ) 4 օր տևած  մեծ հրդեհը, որը փաստացի վերջն է հանդիսացել Հույն-թուրքական պատերազմի։ 
1962 – ծնվել է բանասեր և թարգմանիչ Արամ Թոփչյանը:
1963- վախճանվել է վավերագրական ֆիլմերի հայ կինոռեժիսոր և սցենարիստ Վիլյամ Հայկազյանը:
1990- ադրբեջանական ՕՄՕՆ-ը նռնականետերի, ականանետերի և ուղղաթիռների օգնությամբ սկսել է Մարտակերտի շրջանի Չափար գյուղի գրոհը, որի արդյունքում զոհվել է գյուղի 6 բնակիչ:
1995-Հայաստանը դիվանագիտական հարաբերություններ է հաստատել Մոզամբիկի հետ:
2004-Ամերիկացի մեծահարուստ Քըրք Քըրքորյանը վերջին 35 տարվա ընթացքում երրորդ անգամ վաճառել է «Մեթրո գոլդվին մեյեր» (MGM) հոլիվուդյան ընկերությունը: «Սոնի» ճապոնական հսկան համաձայնել է վճարել մոտ 3 միլիարդ դոլար և մարել ընկերության` 2 միլիարդի հասնող պարտքը:
2007-Ազգային ժողովը  գլխավոր դատախազ է ընտրել  գործող գլխավոր դատախազ Աղվան Հովսեփյանին: 
2011-«Ժառանգություն» խմբակցությունը դադարեցնում է խորհրդարանի նիստերի բոյկոտը և ավելի քան 6 ամսվա դադարից հետո վերադարձել է խորհրդարան։
2012-տեղի է ունեցել Երևան - Արարատ մայրուղու շինարարության հիմնարկեքի արարողությունը, որը  հանդիսացել է Հյուսիս - Հարավ ավտոմայրուղու շինարարության պաշտոնական մեկնարկ:
2013-Հայաստանի գլխավոր դատախազ Աղվան Հովսեփյանը  հրաժեշտ է տվել պաշտոնին՝ ժամկետը լրանալու պատճառով։
2016- Կարեն Կարապետյանը նշանակվել է Հայաստանի վարչապետ:
2019-«Զինված խմբի» պարագլուխ Արթուր Վարդանյանն ազատ է արձակվել դատարանի դահլիճից։ Ըստ մեղադրանքի՝ Արթուր Վարդանյանի գլխավորած 20 հոգանոց խումբը 2015 թվականին ծրագրել էր բռնությամբ զավթել իշխանությունը:
2022- Ադրբեջանի ԶՈՒ ստորաբաժանումները Գորիսի, Կապանի, Սոթքի, Ջերմուկի, Արտանիշի և Իշխանասարի ուղղությամբ հրետանային միջոցներից, խոշոր տրամաչափի հրաձգային զինատեսակներից սկսել են ինտենսիվ կրակ վարել հայկական դիրքերի ուղղությամբ՝ կիրառելով նաև ԱԹՍ-ներ: Հայկական կողմից եղել է 207 զոհ և անհետ կորած, 293 վիրավոր, 20 գերեվարված զինծառայող, վնասվել է 192 տուն, դրանցից 60-ն ամբողջությամբ են ավերվել։

ԱՇԽԱՐՀՈՒՄ

81 —վախճանվել է հռոմեկան իմպերատոր տիտ Ֆլավիոս Վեսպասիանը:
533– Դեցիմի ճակատամարտում Բելիսարիուսը վանդալներից գրավել է Կարթագենը:
1087 – ծնվել է Հովհաննես Բ Կոմնենոս Բյուզանդիայի կայսր:
1501 –Միքելանջելոն սկսել է ստեղծել Դավիթի մարմարյա արձանը: 
1601 – ծնվել է ֆլամանդցի նկարիչ Յան Բրեյգել Կրտսերը:
1736 - Ռուսաստանում հիմնվել է Չելյաբինսկ քաղաքը:
1592– վախճանվել է ֆրանսիացի քաղաքական գործիչ, փիլիսոփա, էսսեիզմի հիմնադիր Միշել դը Մոնտենը:
1624- վախճանվել է Քարթլիի թագուհի Կետեվանը:
1819– ծնվել է գերմանացի դաշնակահարուհի և կոմպոզիտոր, Ռոբերտ Շումանի կին Կլարա Շումանը:
1872- վախճանվել է գերմանացի փիլիսոփա Լյուդվիգ Ֆոյերբախը:
1874– ծնվել է ավստրիացի կոմպոզիտոր, երաժշտական տեսաբան, գրող, նկարիչ, գյուտարար Առնոլդ Շյոնբերգը:
1902- Մեծ Բրիտանիայում առաջին անգամ որպես մեղավորության ապացույց օգտագործվել է հանցագործության վայրում հայտնաբերված մեղադրյալի մատնահետքերը:
1906-կայացել է առաջին ինքնաթիռի թռիչքը Եվրոպայում:
1922- Լիբիայի Էլ-Ազիզիա բնակավայրում ստվերում գրանցվում է ռեկորդային ամենաբարձր  ըստ Ցելսիուսի +57.7°  ջերմաստիճան:
1929- անգլիացի գիտնական-մանրէաբան Ալեքսանդր Ֆլեմինգը ներկայացրել է իր հայտնագործությունը՝ պենիցիլլինը:
1956– IBM ընկերությունը թողարկել է առաջին կոշտ սկավառակը:
1960 –ԱՄՆ-ում կայացել է բիոնիկային նվիրված առաջին գիտաժողովը (գիտություն, որտեղ տեխնիկական միջոցներում օգտագործվում է կենդանի բնության կառուցվածքը, ֆունկցիաները, հատկությունները և այլն):
1968- Ալբանյան դուրս է եկել Վարշավայի պայմանագրի կազմակերպությունից: 
1977- Վախճանվել է իռլանդա-լեհական ծագումով բրիտանացի, ապա՝ ամերիկացի ռեժիսոր Լեոպոլդ Ստոկովսկին:
1985– թողարկվել է Սուպեր Մարիո Բրադըրս համակարգչային խաղը:
1996– վախճանվել է ամերիկացի ռեփ երգիչ և կինոդերասան Թուփաք Շակուրը:
1999 –Մոսկվայի Կաշիրյան մայրուղու բնակելի 8 հարկանի տան նկուղում տեղի ունեցած պայթյունը հողին է հավասարեցրել տունը, 124 բնակիչ զոհվել է 7-ը ստացել վնասվածքներ: Ոչ ոք իր վրա չի վերցրել ահաբեկչական գործողության պատասխանատվությունը:
2008 –Դելիում տեղի են ունեցել ահաբեկչական հինգ սինխրոնիզացված գործողություններ, որոնց արդյունքում զոհվել են 30 մարդ և վիարվորվել մոտավորապես 100-ը:
2013 —Ռուսաստանի Նովգորոդ քաղաքի հոգեբուժական պանսիոնատում բռնկված հրդեհի արդյունքում 37 մարդ է զոհվել:

Կ. Խաչիկյան

Կրակnցներ՝ Արարատում․ ինչ է կատարվել Մահացել է հայտնի բանաստեղծ Եվգենի ԲաննիկովըՊՆ-ն հայտարարում է«Հայաստանի բախտը բերել է»․ Սամվել Մարտիրոսյանը՝ Windows-ի գլոբալ խափանման մասին Տղամարդու սիրտը կանգ է առել ծով մտնելուց հետո․ մանրամասներՋրասուզակներն ակտիվ աշխատանքի մեջ են (լուսանկարներ)Փարիզում նպատակս անձնական արդյունքներս բարելավելն է. լողորդ Արթուր Բարսեղյան Ռուսաստանը նախատեսում է եռապատկել «Հյուսիս-Հարավ» միջանցքով ապրանքաշրջանառությունըԾանոթ ու միաժամանակ անհայտ … կծու պղպեղ«Պետդումայում գնահատել են ԱՄՆ զինվորականի աշխատանքը Հայաստանի պաշտպանության նախարարությունում. «Գաղտնիքը պարզ է դառնում»» «Պատմություն առանց աշխարհագրության. ինչո՞ւ է Հայաստանը վերաշարադրում իր անցյալը» 6 ժամ լույս չի լինելուԿոտայքի մարզում ուղղաթիռ է կործանվել․ 2 զոհ կա ՊՊԾ գնդի գրավում. պատմության այս օրը (19 հուլիս)«Զվարթնոց» օդանավակայանի հայտարարությունըՄեքենան հայտնվել է գետում․ տուժածներ կանԷքսկլյուզիվ․ պարզվել է՝ ում կրակnցից է մաhացել Սևանի ավագանու անդամը Չիլիում 7,3 մագնիտուդով երկրաշարժ է գրանցվել Այս անգա՞մ էլ Բանդուրյանները ջրից չոր դուրս կգան․ «Հրապարակ»Դանակահարել են հորը, հորաքրոջ ամուսնուն և հորեղբորըՌուբլու նոր փոխարժեք սահմանվեց«Սարգիս Կարոլինա»-ի հիմնադիրը «Իմ քայլը» հիմնադրամի նամակ-պահանջով 10մլն դրամի նվիրատվություն է կատարել. «Ժողովուրդ» Արցախի ներկայացուցչությունում փակ հանդիպում է տեղի ունեցել. ինչ են քննարկել․ «Հրապարակ» Բնակարան Կոտայքի մարզում, 24 մլն դրամի վարկ եւ փոխառություն. ի՞նչ է հայտարարագրել Սոնա Ղազարյանը. «Ժողովուրդ» Ալիևի պահանջը ընթացքի մեջ․ «Հրապարակ» Ընդդիմադիր դաշտը պատրաստվում է սեպտեմբերին. գործողություններում կներգրավվի ազգի հիմնական շարժիչ ուժը. «Ժողովուրդ» Հանդիպել բոլորի հետ, բացի Ալիևից․ «Հրապարակ» ՏԿԵ նախարարի հայտարարագիրն ու թոշակառու մոր 230 հազար դոլար արժողությամբ տան կառուցումը. «Ժողովուրդ» Պահանջել են բացել փակագծերը․ «Հրապարակ» Հայկ Մախաքյանը որոնվում է որպես անհետ կորած Օդի ջերմաստիճանը կնվազի 5-7 աստիճանով․ եղանակն՝ առաջիկա օրերինՔաղբանտարկյալ Արմեն Աշոտյանն իր ողջույններն է փոխանցել բոլոր հայերինՓաշինյանը Շոլցին ներկայացրել է հայկական կողմի դիրքորոշումները սահմանազատման գործընթացի վերաբերյալՓաշինյանը հանդիպել է Մակրոնին. անդրադարձել են Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև խաղաղության գործընթացինՀավանական է՝ Փաշինյանն ու Ալիևը, խորհրդակցելով իրենց տերերի հետ, հրաժարված լինեն հանդիպումից՝ մեղքը գցելով մյուս կողմի վրա. Արտակ ԶաքարյանՇառլ Միշելն առանձին հանդիպումներ է ունեցել Փաշինյանի ու Ալիևի հետՌԴ իշխանությունները սկսել են չեղարկել արտագաղթած ռուսաստանցիների անձնագրերըԱդրբեջանական կողմն անընդհատ թելադրողի կարգավիճակում է, մեր կողմը՝ թելադրվողի. Բագրատ ՍրբազանԼոնդոնից իրարամերժ հայտարարություններ ենք լսում. ԴանիելյանԷլ ի՞նչ ունի զիջելու ՀայաստանըԵրևանի ու Բաքվի «տեղեկատվական պատերազմները» ընդամենը շղարշ են․ քաղաքագետ ՍուրենյանցԲագրատ Սրբազանն ու նրա աջակիցները Սուրբ Աննա եկեղեցու բակում ենՍԱՏՄ-ն չի մեկնաբանում Հայաստանից ՌԴ պտուղ-բանջարեղենի արտահանման արգելքը․ «Հետք»Երկրաշարժ՝ Թուրքիայում, այն զգացվել է նաև ՀայաստանումԱրարատ Միրզոյանն ու Միացյալ Թագավորությանը ներկայացուցիչը մտքեր են փոխանակել տարածաշրջանային հարցերի շուրջՀայաստանի և Չինաստանի միջև ապրանքաշրջանառության ծավալը 2024 թվականին գերազանցել է 1,2 միլիարդ դոլարըԴատարանը կրկին թույլ չտվեց տեսաձայնագրել քաղբանտարկյալ Արմեն Աշոտյանի գործով առանցքային վկայի հարցաքննությունըՀՀ-ի ապագան անհանգստացնում է, նրանք ապակայունացնում են իրավիճակը Հարավային Կովկասում ու վնասում հենց իրենց. ԶախարովաՀակոբ Արշակյանը հանդիպել է Միջխորհրդարանական միության գլխավոր քարտուղար Մարտին Չունգոնգի հետԱՄՆ նոր սերնդի միջուկային ռեակտորների վառելիքը հեշտությամբ կարող է վերածվել զենքի, զգուշացնում են գիտնականները
Ամենադիտված