Հայերեն
ՔԱՂԱՔԱԿԱՆՈՒԹՅՈՒՆ ՀԱՍԱՐԱԿՈՒԹՅՈՒՆ ՄՇԱԿՈՒՅԹ ՍՊՈՐՏ ՄԱՄՈՒԼԻ ՏԵՍՈՒԹՅՈՒՆ ՏՆՏԵՍՈՒԹՅՈՒՆ ՖՈՏՈ ՎԻԴԵՈ ՎԵՐԼՈՒԾՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ ՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ ԱՅՍ ՕՐԸ ՄԻՋԱԶԳԱՅԻՆ ԱՄԵՆԱԸՆԹԵՐՑՎԱԾ ԻՐԱՎՈՒՆՔ


Ծանոթ ու միաժամանակ անհայտ … ֆուրաժկա գլխարկ

ՖՈՏՈ

Ինչքան էլ զարմանալի է, բայց ներկայումս բանակում և բազմաթիվ հատուկ ծառայությունների սպայական համազգեստի անբաժանելի մաս կազմող գլխարկը՝ ֆուրաժկան արմատներով գալիս է «ֆուրաժ» բառից (ֆրանսերեն fourrage նշանակում է անասնակեր)։
18-ից մինչև 20-րդ դարի սկիզբը բանակում (ինչպես ռուսական, այնպես էլ բոլոր մյուս) գոյություն է ունեցել պաշտոն՝ ֆուրաժիր: Դա կրտսեր պաշտոն էր, ով պատասխանատու էր անասնակերի համար, այսինքն կեր հայթայթել ձիերի և այլ կենդանիների համար: Երբեմն որոշ զորամասերում եղել են, և՛ եզներ, և՛ էշեր, և ջորիներ՝ հատկապես Կենտրոնական Ասիայում գտնվող վայրերում։ Այստեղից էլ, ի դեպ, գալիս է «ֆուր» բառը, երկար ծածկված սայլ, որով տեղափոխել են անասնակերը։
Անասնակեր հավաքելու գործն ամենամաքուրը չի եղել, քանի որ ֆուրաժիրները մասամբ կատարել են նաև անասնապահի պարտականություններ։ 
18-րդ դարի կեսերից ռուսական բանակում մոդայիկ էին հիմնականում կոշտ գլխարկները՝ կիվերները հրացանակիրների, հուսարների ու նիզակակիրների դեպքում, կալպակները հրետանավորների դեպքում և այլն։ Բարձր կոշտ կիվերի և նույն կոշտության կալպակի հիմնական խնդիրն էր պաշտպանել զինվորի գլուխը բեկորներից ու հարվածներից: Բայց նման գլխարկով այլ աշխատանք կատարելը կտրականապես անհարմար էր։ Այդ իսկ պատճառով էլ 1797 թվականին ֆուրաժիրների համար ընդունվեց հատուկ փափուկ գլխարկ։
Դրանք կոչվում էին «ֆուրաժային գլխարկներ» և սկզբում դրանք փափուկ էին, և որոնց եզրաբոլորքը որոշակի բարձրության վրա խիստ նեղանում էր, իսկ գլխարկը կրելու ժամանակ կիսով չափ ծալվում էր կողքի, ծայրին էլ պոչիկ կար գեղեցկության համար։ Ինչու՞ ընտրվեց նման ձև, աստված գիտի... ըստ երևույթին, կայսրին դա ինչ-որ կերպ դուր էր եկել:
Ֆուրաժիրը, սակայն, համարվում էր ոչ մարտական ​​պաշտոն, և, հետևաբար, առաջին գլխարկները չէին փայլում գեղագիտությամբ: Սկզբում դրանք պարզապես մաշված համազգեստից էին կարվում հենց գնդերի արտադրամասերում։ Գլուխը տաք է պահում՝ հերիք է:
Աստիճանաբար ֆուրաժկաները տարածվեցին բանակի բազմաթիվ ճյուղերում: Օրինակ այնտեղ, որտեղ կրում էին կիվերներ, դրանք ձևով նման էին:
Իսկական ռուսական ֆուրաժկան, որպես ամենօրյա գլխարկ բանակի և նավատորմի տարբեր ստորաբաժանումների ստորին չիների, ինչպես նաև կուրսանտների և, որոշ դեպքերում, սպաների համար, հայտնվել է 1811 թվականի հոկտեմբերի 25-ին: Այդ օրն է համարվում ֆուրաժկա գլխարկի պաշտոնական ծննդյան օրը, չնայած այն դեռ կոչվում էր «ֆուրաժային գլխարկ»: Ծովային անհովար գլխարկը, ի դեպ, նույն ծագումն ունի։ Ավելին, դրանց ժամանակակից տեսակներն ավելի մոտ են «ֆուրաժային գլխարկ»-ին, քան ցամաքային զորքերի սպաների ֆուրաժկաները: Ահա թե ինչու մեր հայտնի Միխայիլ Իլարիոնովիչ Գոլենիշչև-Կուտուզովը բազմաթիվ նկարներում և փորագրություններում պատկերված է այնպիսի գլխարկով, որը շատ է հիշեցնում անհովար գլխարկը:
Ֆուրաժկայի ճակատագիրը եղել է բուռն ու խառը։ 1862 թվականին այն չեղարկվել է, տասը տարի անց  վերադարձվել հեծելազորին: 1881 թվականին գլխարկը վերականգնվել է բոլոր տեսակի ցամաքային զորքերում: Բանակի, պահակախմբի, հեծելազորի և հետևակի, պահակախմբի և բանակի գնդերի գլխարկները տարբերվում էին դիզայնով, կոկադի գտնվելու վայրով, առկայությամբ կամ բացակայությամբ, երեսկալով և շատ այլ բաներով: Որոշ ժամանակաշրջաններում գլխարկներն ունեցել են ստորաբաժանումների անվանումներ (այս սովորույթն ամրագրված էր նավատորմի մեջ, որտեղ ժապավենի վրա ասեղնագործված էր նավի անունը)։ 
Նաև ֆուրաժկաներ են կրել քաղաքացիական գերատեսչությունների շատ պաշտոնյաներ, ինչպիսիք են հանքարդյունաբերությունը, երկաթուղին և շատ ուրիշներ: 
Ֆուրաժկա գլխարկի քաղաքացիական տարբերակը կոչվում է կարտուզ: Այն տարբերվում է ձևով և դիզայնով, գլխարկը չունի կոշտ ներդիրներ, որոնք գլխարկին տալիս են խիստ ձև:
 Нет описания.
Կ. Խաչիկյան

Մենք ունենք շատ կարևոր ազգային խնդիր՝ անդամակցել ԵՄ-ին․ Վրաստանի վարչապետԱրաբական պետությունների լիգան ողջունել է Պաղեստինի պետությունը ճանաչելու՝ Հայաստանի որոշումը«Տավուշը հանուն հայրենիքի» շարժումը հայտարարում է նոր կոնցեպտով հավաքի մասինԱյսօր կրկին մեկնում եմ Սյունիք․ ՀՀ-ում Ֆրանսիայի դեսպանՀայաստանը հետաքրքրված է իսրայելա-հնդկական նորագույն MR-SAM ՀՕՊ համակարգովԱբրահամ Գասպարյանի նկատմամբ բռնության փաստով վարույթ է հարուցվել, նա տուժող է ճանաչվելՀայաստանի և Հունաստանի ԱԳ նախարարները քննարկել են տարածաշրջանային հարցերԵվրոպական միության և Վրաստանի պաշտոնատար անձանց փոխադարձ այցերը հնարավոր է արգելվենՆերկայացվել է բելառուսական լազերային հակադրոնային համալիրը. «Անօդաչու թռչող սարքի վրա մի քանի վայրկյան հարվածելը բավական է, և պտուտակների սայրերը պարզապես պոկվում են»Բելառուսը բողոքի նոտա է հղել ՀայաստանինՊատրաստ ենք տարբեր ուղղություններով շարունակել խորացնել ՉԺՀ-ի հետ առկա համագործակցությունը. ԱրշակյանՄենք եկանք, որ այս մարդիկ որևէ ձև միայնակության զգացում չունենան. ՍրբազանՍուրենի հետ ճանապարհ ենք անցել, այս պահին մեր ճանապարհները բաժանված չեն. Բագրատ ՍրբազանՔրեական ենթամշակույթ կրող խմբավորում ստեղծելու, ղեկավարելու, քրեական ենթամշակույթ կրող խմբավորմանը մասնակցելու վարույթով, երկու մեղադրյալի մասով, նախաքննությունն ավարտվել էՆեթանյահուն անհրաժեշտ է համարում «պաղեստինցիներին սովորեցնել այլ ապագա, քան Իսրայելը ոչնչացնելը և մոլորակի յուրաքանչյուր հրեայի սպանելը»Բագրատ Սրբազանը Ոսկեպարում չի գտել ցանկապատը, որը Փաշինյանը ցույց է տվել սյունեցիներին (տեսանյութ)Ռուսաստանը պատրաստ է Եվրասիայում անվտանգության հարցերը քննարկել բոլոր կողմերի, այդ թվում՝ ԵՄ-ի և ՆԱՏՕ-ի հետ. Պուտին«Կվաճառե՞ք»․ Ի՞նչ են ասել Տիգրանաշենի բնակիչներին Կանանց ամբnխը ծեծի է ենթարկել դպրnցականներին (տեսանյութ) Արցախի նախագահի մեքենան քրեական վարույթի շրջանակում ենք առգրավել, մնացածը նախաքննական գաղտնիք է (տեսանյութ) Դոնի Ռոստովում կանցկացվի Armenian Etnic Fest փառատոնը Վթարից մաhացած ընտանիքը գնում էր հանգստի. նոր մանրամասներ Ալիևը զենք է առել, մենք հյուրանոցներ ու դղյակներ ենք կառուցել. հիմա Ալիևը հասել է Ջերմուկ Հովհաննես Ազոյանը ելույթ ունեցավ ԱԺ ամբիոնիցԵվրո2024. կհանդիպեն նաև Նիդեռլանդները և Ֆրանսիան Ուժայիններն առգրավեցին Արցախի նախագահին սպասարկող մեքենան Հովհաննես Ազոյանը Ազգային ժողովում էԾանոթ ու միաժամանակ անհայտ … սվիտշոտ վերնազգեստԻնքնագնացների մարտ. Ադրբեջանը Հայաստանին «սարսափելի» պատասխա՞ն կտա «Արքեպիսկոպոսի ապստամբությունը. ի՞նչ փոխեց Բագրատ Գալստանյանը Հայաստանում» Խորհրդարանի դրոշն ու կալոշը«Խաղաղության պայմանագիր, թե՞ դավաճանություն. Հայաստանը փաստաթղթեր է պատրաստում» Ուղիղ. Դիմակավորված անձինք կոտրում են Արցախի ներկայացուցչության դռներըԼՂՀ-ի մարզային խորհրդում բարձրացվել է Ադրբեջանական ԽՍՀ-ի կազմից դուրս գալու հարցը․ պատմության այս օրը (21 հունիս)ՈՒՂԻՂ․ Ինչ է կատարվում ԿիրանցումՌուսաստանը Կապանում հյուպատոսություն է ուզում, բայց ՔՊ-ն կարող է խանգարելՄիրզոյանի դեմարշը՝ Լուկաշենկոյի դեմԱլիևն ինքն է կար ու ձև անելու մեր նոր քարտեզը Ընդդիմադիր շարժման «տանը կռիվ է ընկել»ՀՀ-ն ճանաչում է Պաղեստինի պետությունը ՃՏՊ Լոռու մարզում․ 4 հոգի տեղում մահացել էՌԴ-ում 4 մեքենա է վթարվել․ զոհվել է 8 մարդ, վիրավորվել՝ 13-ըՍրբազանն արդեն Կիրանցում է. բնակիչները նրան սպասում էին եկեղեցու բակում ՌԴ-ում ուղղաթիռ է կործանվել. կան զոհերԳաղափարից մինչև մեծ բիզնես. հայկական «Բիոքոթոնի» նշաձողը եվրոպական շուկան է Ջրականում ադրբեջանցի է պայթելԱրարատ լեռան վրա քաղաքացու դի է հայտնաբերվել․ ինչ է կատարվելԱդրբեջանը հայկական կողմին է փոխանցել զոհված 2 հայ զինծառայողների դիակ-մասունքներ․ ԱԱԾ Հայ-ադրբեջանական պատերազմի վերսկսման վտանգ կաՓոթորիկի հետևանքով կան զոհեր և վիրավորներ
Ամենադիտված