Հայերեն
1 $ = 0 ֏, 1 = 0 ֏, 1 = 0 ֏
ՔԱՂԱՔԱԿԱՆՈՒԹՅՈՒՆ ՀԱՍԱՐԱԿՈՒԹՅՈՒՆ ՄՇԱԿՈՒՅԹ ՍՊՈՐՏ ՄԱՄՈՒԼԻ ՏԵՍՈՒԹՅՈՒՆ ՏՆՏԵՍՈՒԹՅՈՒՆ ՖՈՏՈ ՎԻԴԵՈ ՎԵՐԼՈՒԾՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ ՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ ԱՅՍ ՕՐԸ ՄԻՋԱԶԳԱՅԻՆ ԱՄԵՆԱԸՆԹԵՐՑՎԱԾ ԻՐԱՎՈՒՆՔ


«Մեծ տեռոր». ինչպես են ճնշել քահանաներին Դոնի Ռոստովում և Նախիջևանում

ՎԵՐԼՈՒԾՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ

rostovgazeta.ru-ն գրում է, որ անցյալ դարի երեսունականները մեր պատմության մեջ են մտել որպես «մեծ տեռորի» տարիներ։ Պատմաբանները մինչ օրս վիճում են, թե ինչն է դարձել նման սարսափելի բռնաճնշումների պատճառ, երբ հազարավոր անմեղ մարդիկ գնդակահարվել են։ 


Այդ տարիներին բռնաճնշումների են ենթարկվել ոչ միայն կուսակցական առաջնորդները և Ստալինի քաղաքական հակառակորդները։ Հասարակ քաղաքացիները, նախկին ազնվականները, նախկին սպիտակ սպաները և քահանաները ևս ենթարկվել են ձերբակալությունների։ Խորհրդային իշխանության արշալույսին ոչ թե աթեիզմը, այլ ռազմատենչ աթեիզմն էր դարձել պաշտոնական կրոն: Այսինքն համարվում էր, որ կրոնը պետք է ուղիղ իմաստով կրակով ու սրով արմատախիլ արվի հասարակությունից։ Եկեղեցիները պայթեցվել են, քահանաները բռնադատվել։


Դոնի Ռոստովում և Նախիջևանում այդ տարիներին գրեթե բոլոր հոգևորականներն են ձերբակալվել։ Բարեբախտաբար, ոչ բոլորին են գնդակահարել, բայց նրանցից շատերը այդպես էլ չեն ապրել ավելի լավ օրեր տեսնելու համար: Անգամ ժողովրդի կողմից որպես սրբեր հարգվածներին են ձերբակալել ու հարցաքննել։


Դոնի Նախիջևանի քահանա Մինաս Խաչատուրովիչ Խումաշյանը եղել է Նախիջևանի եկեղեցական կյանքի մատենագիր։ Նա Աստվածածին եկեղեցու պատմությունը նկարագրել է օգտվելով բացառապես վավերագրական աղբյուրներից, որոնք պահպանվել էին այն ժամանակվա Նախիջևանի եկեղեցիներում։ Ինչպես գրել է ռոստովցի հայտնի պատմաբան, պրոֆեսոր Սարգիս Կազարովն իր «Խորհրդային իշխանության պատժիչ մարմինները և Նախիջևան-Բեսարաբյան թեմի հայ հոգևորականությունը 1920-1930-ական թվականներին» աշխատության մեջ, Նախիջևանի 31-րդ գիծ, ​​3- ա-ում է բնակվել  քահանա Մինաս Խաչատուրովիչ Խումաշյանը։ Առաջին անգամ նա ձերբակալվել է չեկիստների կողմից 1930 թվականին: Նա մի ամբողջ տարի աքսորում է անցկացրել՝ Արխանգելսկի մարզի Պինեգա գյուղում։ Ըստ Խումաշյանի թոռնուհի Լյուբով Իվանովնա Պոպովայի հուշերի աքսորից վերադառնալուց հետո առաջին իսկ երեկոյան Նախիջևանի բոլոր քահանաները հավաքվել են իրենց տանը։ Ապա նա առաջին անգամ տեսել է իր պապիկին՝ վզին խաչ կախած գավազանով քահանային։ Ի դեպ, դոնի հայերի մոտ ընդունված է եղել, որ եթե ընտանիքում քահանաներ են եղել, ապա ազգանվան վրա ավելացվել է «Տեր» նախածանցը։ Եվ շատ հաճախ, երբ հայերն իրենց ազգանունները թարգմանում էին ռուսերեն, քահանաների ժառանգները դառնում էին Պոպովներ։ 


Խումաշյանը կրկին ձերբակալվել է Նախիջևանի հայ քահանաների մեծ մասի հետ 1938թվականին: Ձերբակալման պահին նա 77 տարեկան էր։ Ընտանեկան պատմությունների և ականատեսների վկայությունների համաձայն, երբ ՆԿՎԴ-ի աշխատակիցները Մինաս Խաչատուրովիչի տուն են մտել, ծերունին չի կարողացել ինքնուրույն նստել ավտոմեքենան, ընտանիքին ստիպել են նստարան դնել նրա ոտքերի տակ։ Մինաս Խումաշյանը կանխատեսել էր, որ այլեւս տուն չի վերադառնա, Նա ընդմիշտ հրաժեշտ է տվել իր ընտանիքին։ Նրան այնպիսի մեղադրանք է առաջադրվել, որը այդ տարիներին իշխանությունները առաջադրել էին Նախիջևանի բոլոր քահանաներին։ Դա հակահեղափոխական գործունեություն է, Խորհրդային Միության տարածքում ահաբեկչությունների կազմակերպումը, կապը հայ ազգայնականների ու դաշնակցականների հետ։ Դաշնակցություն կուսակցության ներկայացուցիչները, այսինքն՝ դաշնակցականները, հատկապես ատելի էին բոլշևիկների կողմից։ Դա հին հայկական սոցիալիստական ​​կուսակցություն է, որն իր առջև խնդիր էր դրել ստեղծել անկախ Հայաստան։


ՆԿՎԴ-ի եռյակ դատարանը 1938 թվականի հուլիսի 21-ի որոշմամբ Մինաս Խաչատուրովիչ Խումաշյանին դատապարտվել է մահապատժի անձնական ունեցվածքի բռնագրավմամբ։ Դատավճիռը ի կատար է ածվել: Նախիջեւանի քահանան վերականգնվել է միայն պերեստրոյկայի տարիներին։ ԽՍՀՄ Գերագույն խորհրդի նախագահության 1989 թվականի հունվարի 16-ի հրամանագրով Խումաշյանն ամբողջությամբ վերականգնվել է։ 


Ռոստովում՝ Նախիջևանի կենտրոնում, անհրաժեշտ է խաչքար տեղադրել ի հիշատակ բոլոր անմեղ սպանված քահանաների։

Նյութը հրապարակման պատրաստեց Կամո Խաչիկյանը

www.1or.am 

Historical Dates ՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ ԱՅՍ ՕՐԸ
Կրեմլը մեկնաբանել է Պուտինի կողմից «Վագներ»-ի անդամ Հայկ Գասպարյանին պարգևատրելըԱհաբեկչություն՝ Երուսաղեմում․ կա 7 զոհ, 10 վիրավորՌԴ ՊՆ-ն՝ Լաչինի միջանցքի շրջափակման մասինՀրապարակվել են Թեհրանում Ադրբեջանի դեսպանատան վրա հարձակման նոր կադրեր (տեսանյութ, լուսանկար)Հազարավոր դոլարներ, բնակարաններ, TESLA. ինչ ունեցվածք են հայտարարագրել ՇՄ նախարարն ու փոխնախարարներըՄենք չենք համաձայնում այն ճանապարհին, որն առաջարկել է Ադրբեջանը. Ռուբեն ՎարդանյանԱդրբեջանը հայկական կողմին է փոխանցել Ներքին Հանդի ուղղությամբ զոհված հայ զինծառայողի մարմինը․ ՊՆԱրցախի նախագահը քաղաքացիներին կոչ է անում չտրվել «ներքին տարբեր ուժերի պառակտիչ սադրանքներին»Զախարովան Լին Թրեյսիին առաջարկել է այցելել Մոսկվայի հայկական ռեստորաններ՝ «հիշողությունները թարմացնելու» համարՌուսաստանն ակնհայտորեն սխալ է հասկացել Հայաստանում ԵՄ առաքելության նպատակը․ Պիտեր Ստանո«Բարսելոնան» երկարաձգեց պայմանագիրը Մարկոս Ալոնսոյի հետԱրման Եղոյանը եվրոպացի պաշտոնյաներին է ներկայացրել Լաչինի միջանցքի արգելափակման հետևանքով ստեղծված իրադրությունը«Զվարթնոց» օդակայանի տարածքում լիցենզիա չունեցող տաքսիները կտուգանվեն 50 000 դրամովՀՀ-ն չի հրաժարվել Ադրբեջանի հետ սահմանին ՀԱՊԿ առաքելության տեղակայումից․ ՌԴ-ում ՀՀ դեսպանԻրանի նախագահը հանձնարարել է հետաքննել Ադրբեջանի դեսպանատան վրա հարձակումըԶախարովան նպատակահարմար չի համարել արձագանքել ԵԽԽՎ-ում ադրբեջանցիների հակառուսական քվեարկությանըԷդուարդ Աղաջանյանն Արտաքին հարաբերությունների հանձնաժողովի պաշտոնից հրաժարականի դիմում է ներկայացրելՌԴ-ն կոչ է անում ՀՀ-ին և Ադրբեջանին չսառեցնել բանակցությունները որոշ տարաձայնությունների պատճառով. ԶախարովաԱյս պահի դրությամբ որևէ խմբակցություն ՀՀ ՄԻՊ-ի թեկնածու չի առաջադրել․ Թագուհի ԹովմասյանՀՀ ՊՆ վարչական համալիրում անցկացվել է սպա-իրավաբանների մասնագիտական հավաքՌԴ դեսպանն այցելել է Տեր-Պետրոսյանի առանձնատուն․ 1-ին նախագահը կարևորել է Լաչինի միջանցքի բացումըԷդուարդ Աղաջանյանն Արտաքին հարաբերությունների հանձնաժողովի պաշտոնից հրաժարականի դիմում է ներկայացրել «Բարսելոնան» 18-ամյա Ալարկոնի հրաժարագինը սահմանեց 400 միլիոն եվրո Թեհրանում այսօր` ի աջակցություն Արցախի մեծ հանրահավաքին ելույթ է ունեցել Արցախի ՄԻՊ-ըՏարադրամի փոխարժեքն՝ այսօր 21-ամյա հարսը հրկիզել է խոտի դեզը, փորձել էր հրկիզել նաեւ հավանոցը Խաբեությամբ տիրացել էր 70-ամյա կնոջ ոսկյա մատանուն. Ոստիկաններն արագ հայտնաբերեցին խարդախին Ի տարբերություն օտարերկրյա խաղացողների մեծ մասի, որոնք սահմանափակվում են միայն կոչերով, մենք փնտրում ենք իրական լուծումներ. ՌԴ ԱԳՆ-ն՝ Լաչինի միջանցքի վերաբերյալ Աղոթել երաժշտությամբ նշանակում է ինքդ քո մեջ լինել. Մաեստրո Մանսուրյանը 84 տարեկան էԵգիպտոսի նախագահը ժամանել է Ադրբեջան Պաշտոնանկություն՝ Նիկոլ Փաշինյանի որոշմամբ Ստեփանակերտի քաղաքապետարանը վառելափայտ և վառարան է տրամադրում կարիքավոր ընտանիքներին Ռուսաստանը սպառնում է Հայաստանին՝ ԵՄ առաքելության պատճառով Բաքվում Իրանի դեսպանը կանչվել է Ադրբեջանի ԱԳՆ Լեհաստանում բնակելի շենք է փլուզվել Վարչախումբն ամեն ինչ անում է Հայկական բանակը վարկաբեկելու համար Ադրբեջանը շուտով կտարհանի Թեհրանում իր դեսպանատան աշխատակիցներին «Շուկան միշտ չէ, որ հաշվի է նստում արժեքի հետ»․ Տիգրան Մանսուրյանը նշում է 84-ամյակը Ադրբեջանցի 2 պատվիրակ կողմ է քվեարկել ՌԴ-ի քայլերը դատապարտող և Ուկրաինայի հարցով տրիբունալ ստեղծելու ԵԽԽՎ բանաձևին Կոչ ենք անում Ադրբեջանի իշխանություններին անհապաղ դադարեցնել շրջափակումը՝ առանց նախապայմանների․ Լեհաստանի Սենատի հանձնաժողով ՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ ԱՅՍ ՕՐԸ (27 հունվար)Հարձակվողը դեսպանատուն է մտել իր 2 անչափահաս երեխայի հետ. Թեհրանի ոստիկանապետը մանրամասներ է հայտնել Ադրբեջանի դեսպանատան վրա հարձակումից Ծանոթ ու միարժամանակ անհայտ… ձիթապտղի յուղՄեկ օրում ոստիկանները բացահայտել են հանցագործության 56 դեպք. Գրանցվել է 12 ավտովթար, վիրավորվել է 18 մարդ Թեհրանում Ադրբեջանի դեսպանատան վրա զինված հարձակում է եղել, կա զոհ և վիրավորներ ««Ոչ մի դրամ ափսոսանք». հայկական արժույթը դարձել է համաշխարհային առաջատար, բայց կարող են խնդիրներ լինել»Հայաստանի իշխանությանը հաջողվեց ՌԴ-Արևմուտք դիմակայությունը տեղափոխել Հայաստան. Տիգրան Աբրահամյան««Արևմտյան ադրբեջանցիները» Հայաստանին հարվածել են վերադարձի հայեցակարգով» ԵԽԽՎ բյուրոն կքննարկի Լաչինի շրջափակման հարցով զեկույցի պատրաստման հարցըԼեհաստանի Սենատի արտաքին հարաբերությունների հանձնաժողովն Ադրբեջանի իշխանություններին կոչ է արել ապաշրջափակել Լաչինի միջանցքը
Ամենադիտված