Հայերեն
1 $ = 0 ֏, 1 = 0 ֏, 1 = 0 ֏
ՔԱՂԱՔԱԿԱՆՈՒԹՅՈՒՆ ՀԱՍԱՐԱԿՈՒԹՅՈՒՆ ՄՇԱԿՈՒՅԹ ՍՊՈՐՏ ՄԱՄՈՒԼԻ ՏԵՍՈՒԹՅՈՒՆ ՏՆՏԵՍՈՒԹՅՈՒՆ ՖՈՏՈ ՎԻԴԵՈ ՎԵՐԼՈՒԾՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ ՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ ԱՅՍ ՕՐԸ ՄԻՋԱԶԳԱՅԻՆ ԱՄԵՆԱԸՆԹԵՐՑՎԱԾ ԻՐԱՎՈՒՆՔ


Նացիզմի դեմ պայքարի ստվերի տակ. Ռուսական Կովկասը և Անդրկովկասը առանց Ռուսաստանի

ՔԱՂԱՔԱԿԱՆՈՒԹՅՈՒՆ

Regnum.ru-ն գրում է, որ վերջերս հայտնի ֆրանսիացի լրագրող և հասարակական գործիչ Միշել Գուրֆինկելը WSJ-ի համար սյունակ է գրել նվիրված Արևմուտքի և Ռուսաստանի առճակատմանը։ WSJ-ի հրապարակումն արտացոլում է Միացյալ Նահանգների բարձրագույն քաղաքական և գործարար շրջանակների կարծիքը, և դրանում հրապարակված նյութերն արժանի են հատուկ ուշադրության։

Իր հոդվածում Միշել Գուրֆինկելը պնդում է, որ ԱՄՆ-ի կողմից ստեղծված «ռազմավարական համագործակցության կամարը» այժմ ձգվում է արևմտյանից մինչև արևելյան Եվրասիա ձևավորելով պաշտպանական օվկիանոսային «Ռիմլենդ»։ Այս հայեցակարգը, որը հայտնի է նաև որպես «ռազմավարական զսպման հայեցակարգ», առաջ է քաշվել 1940 թվականին ամերիկացի հայտնի աշխարհաքաղաքական գործիչ Նիկոլաս Սփիքմենի կողմից։ Ռուսաստանում այդ հայեցակարգը հայտնի է որպես անկայունության եվրասիական կամարների համակարգ:

Թերևս հիմա, երբ Ռուսաստանը ստիպված է եղել հատուկ ռազմական գործողություն սկսել Ուկրաինայում, երբ ռուսաֆոբիան ամենուր ծաղկում է հետխորհրդային տարածքում, երբ վերջապես «խորքային Ամերիկան» իր խոսափող WSJ-ով բացահայտորեն դիմում է ռազմավարական զսպման հայեցակարգին, Ռուսաստանի պատասխանատու պաշտոնյաները պետք է փորձեն ռեակտիվ քաղաքականությունից անցնել հարձակողականի: Դա առավել կարևոր է, քանի որ ռազմավարական զսպման հայեցակարգը բնավ պաշտպանական չէ, ինչպես փորձում են ներկայացնել Արևմուտքում, այլ գաղութային և ագրեսիվ ռասիստական, նացիստական ​​բնույթ ունի:

Անկայունության կամարների համակարգի կարևորագույն տարրերից է Կովկասը։ Հենց այնտեղ էլ սկսվել են առաջին արյունալի հակամարտությունները դեռ ԽՍՀՄ-ի փլուզումից առաջ։ Դրանք շարունակվում են նաև 21-րդ դարում: Ավագ սերունդը դեռ հիշում է առաջին և երկրորդ չեչենական պատերազմները, առաջին ղարաբաղյան պատերազմը, Աբխազիայի և Հարավային Օսիայի պատերազմները։ Այդ բոլոր հակամարտությունները տեղի են ունեցել Արևմուտքի անմիջական հրահրմամբ և օտարերկրյա վարձկանների ու ահաբեկիչների մասնակցությամբ։ Արդյունքները հայտնի են:

Չեչնիայի Հանրապետությունը մեծապես իր առաջին նախագահ Ախմաթ Կադիրովի և նրա իրավահաջորդի, հանրապետության ներկայիս ղեկավար Ռամզան Կադիրովի հերոսական ջանքերի շնորհիվ դարձել է Ռուսաստանի ամենադինամիկ զարգացող շրջաններից մեկը, չեչեն մարտիկները, ողջ բազմազգ Ռուսաստանի իրենց եղբայրների կողքին հերոսություն և տոկունություն են ցուցաբերում Ուկրաինայում նացիզմի դեմ արյունալի պայքարում։

Սահակաշվիլու վարչակարգի Հարավային Օսիայի ժողովրդի տոտալ ցեղասպանություն իրականացնելու փորձից հետո Ռուսաստանի Դաշնությունը պաշտոնապես ճանաչեց այդ հերոսական հանրապետության անկախությունը և Աբխազիայի անկախությունը, որը նույնպես պաշտպանեց իր օրինական իրավունքները արյունալի պատերազմի ժամանակ։ Այժմ ռուսական զորքերը տեղակայված են Վրաստանի մայրաքաղաք Թբիլիսիից մի քանի տասնյակ կիլոմետր հեռավորության վրա, և չնայած Վրաստանում ռուսաֆոբ և ազգայնական տրամադրությունները դեռ գերակշռում են, նրանք գերադասում են չգրգռել իրենց հյուսիսային հարևանին:

Այնուամենայնիվ Հարավային Կովկասը շարունակում է մնալ հակամարտության գոտի: Լիբերալ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի Հայաստանում իշխանության գալը նշանավորեց անհետևողական հայտարարությունների և գործողությունների շարքի Երևանից։ Հայտնի լինելով Ռուսաստանի նկատմամբ իր թերահավատությամբ և արևմտամետ դիրքորոշմամբ՝ նոր վարչապետը, հերթական գունավոր հեղափոխության արդյունքում իշխանության գալուց անմիջապես հետո, հրաժարվեց Լեռնային Ղարաբաղի կարգավորման շուրջ իրենից առաջ ձեռք բերված բոլոր պայմանավորվածություններից և փաստացի դրդեց Ադրբեջանին ռազմական ճանապարհով լուծելու խնդիրը։

2020 թվականին Ղարաբաղյան երկրորդ պատերազմի արդյունքում Հայաստանն ու ինքը՝ Լեռնային Ղարաբաղը, ստացան շատ ավելի վատ պայմաններ, քան նախկինում Ադրբեջանի հետ համաձայնեցված էր նախկին ղեկավարության կողմից։ Միայն ՌԴ նախագահ Վլադիմիր Պուտինի անձնական միջամտությունն ու դրան հաջորդած հակամարտող կողմերի շփման գծում ռուս խաղաղապահների տեղակայումը կասեցրեց լայնածավալ ռազմական առճակատումը և խաղաղ բնակչությանը փրկեց հումանիտար աղետից։

Փաշինյանն անձնական պատասխանատվություն է կրում թե՛ պատերազմի բռնկման, թե՛ դրանում կրած պարտության համար, ինչը, սակայն, չի խանգարել նրան կրկին հաղթել ընտրություններում և գլխավորել իշխանությունը։ Երևանի քաղաքականությունը դեռևս մշուշոտ և հակասական է. նա խուսափում է կատարել 2020 թվականի նոյեմբերի 9-ի լույս 10-ի գիշերը Հայաստանի վարչապետի և Ռուսաստանի ու Ադրբեջանի նախագահների ստորագրած Եռակողմ հայտարարությամբ ստանձնած պարտավորությունները։

Զանգեզուրի միջանցքը, որը պետք է միացնի Ադրբեջանի հիմնական տարածքը նրա էքսկլավի՝ Նախիջևանի Ինքնավար Հանրապետության հետ, դեռ չի գործարկվել։ Այդ հարցը Բաքվի համար սկզբունքային է տնտեսական և ռազմաքաղաքական նկատառումներով: Նախիջևանը, ի տարբերություն Ադրբեջանի հիմնական տարածքի, ընդհանուր սահման ունի իր գլխավոր դաշնակցի՝ Թուրքիայի հետ։ Բացի այդ, նախագահ Իլհամ Ալիևի համար Նախիջևանի տրանսպորտային հասանելիությունը կարևոր է նաև անձնական պատճառներով. դա նրա հոր՝ ադրբեջանական պետականության հիմնադիր Հեյդար Ալիևի, փոքրիկ հայրենիքն է։ Այդ բոլոր պատճառներով Բաքուն ձգտելու է և անպայման հասնելու է Զանգեզուրի միջանցքի բացմանը, եթե ոչ Եռակողմ հայտարարության համաձայն, ապա ռազմական ճանապարհով։ Ադրբեջանի կոշտ դիրքորոշման օգտին լրացուցիչ փաստարկ է այն փաստը, որ Լաչինի միջանցքը, որը Հայաստանին Ադրբեջանի տարածքով կապում է Լեռնային Ղարաբաղի հետ, գործում է ռուս խաղաղապահների հսկողության ներքո։

Լեռնային Ղարաբաղում վերջին սրացումներից հետո, որը հանգեցրեց մարդկային զոհերի, երկու կողմերը՝ և՛ Ադրբեջանը, և՛ Հայաստանը, ոչ միայն ավանդաբար միմյանց մեղադրեցին ռազմական սադրանքի մեջ, այլ նաև շտապեցին մեղադրել ռուս խաղաղապահներին անգործության կամ նույնիսկ հակառակ կողմին օգնելու մեջ։ Դա նշանակում է, որ նրանց մանդատը կարող է զգալիորեն շուտ ավարտվել, և հայ-ադրբեջանական պատերազմը կբռնկվի նոր ուժգնությամբ՝ ներգրավելով ավելի ու ավելի շատ կողմերի: Ռուսաստանի Դաշնությունը ներկայացված է Հայաստանում, հակամարտության գոտում է սահմանակից Իրանը, որտեղ ապրում են միլիոնավոր էթնիկ ադրբեջանցիներ, և այդ երկիրը ևս անմասն չի մնա իրադարձությունների բացասական զարգացման դեպքում:

Արևմտյան երկրները, խաղաղ գործընթաց կազմակերպելու քողի տակ կշարունակեն ապակայունացնել տարածաշրջանը ռազմավարական զսպման իրենց հայեցակարգի շրջանակներում՝ պահպանելով լարվածությունը տարածաշրջանում, այդ թվում Հայաստանի ներկայիս վարչապետի ձեռքով։

Հարավային Կովկասում, ինչպես և եվրասիական անկայունության կամարների համակարգի մյուս հատվածներում, օրինակ Կենտրոնական Ասիայում, Արևմուտքը պրոքսի պատերազմ է մղում Ռուսաստանի հետ։ Ռուսաֆոբիան և էթնիկ ազգայնականությունը խրախուսվում են ամեն կերպ, բացի դա տարածվում են Ուկրաինայում հատուկ գործողության ընթացքում Ռուսաստանի պարտության չարամիտ սպասումներ։

Ռուսաստանն իսկապես ծանր պատերազմ է մղում ուկրաինական նացիզմի դեմ, սակայն նրա պատճառով ուշադրությունը չպետք է թուլանա Անդրկովկասի նկատմամբ, որը հավաքական Արևմուտքն անխուսափելիորեն հրկիզելու է իր «Ռիմլենդի» ռազմավարության կամ ռազմավարական զսպման շրջանակներում։ Մոսկվան ոչ միայն պետք է արձագանքի, այլ նաև կանխի իր սահմանների երկայնքով և աշխարհի այլ տարածաշրջաններում իրավիճակը ապակայունացնելու թշնամական փորձերը։

 

Նյութը հրապարակման պատրաստեց Կամո Խաչիկյանը

www.1or.am 

 

 

Historical Dates ՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ ԱՅՍ ՕՐԸ
Մակրոնը հայտարարել է, որ այս ձմռանը էլեկտրաէներգիայի հնարավոր անջատումների հետ կապված խուճապի պատճառներ չկանՑանկացած այլ տարբերակ բերելու է պատերազմի․ Դավիթ ԲաբայանՀայկական քաղավիացիան դեռ կմնա ԵՄ «սև ցուցակում». եվրոպացիները գոհ չեն «սահմանափակ առաջընթացից». «Հետք»Պեսկովը՝ զորահավաքի մասինԼուկաշենկոն հայտարարել է, որ Բելառուսի և Ռուսաստանի զինված ուժերը պատրաստվում են որպես միասնական բանակԴիլիջանի ոլորաններում մերկասառույց է, Վայքի ավտոճանապարհներին և Զանգեր կոչվող տարածքում պիտ մառախուղԱդրբեջանի սցենարով ճանապարհը ժամանակավոր էր փակվելու, խաղարկվող տեսարանները մեծ խաղի փոքր դրվագն էր. Տիգրան Աբրահամյան«Ի պատասխան ընդերքի և բնապահպանական հարցերի վերաբերյալ ադրբեջանական շահարկումների»․ ԱՀ բնապահպանության կոմիտեի հայտարարությունըԱՀ ՊՆ-ն հայտարարություն է տարածելՀանձնառու ենք պաշտպանել Լեռնային Ղարաբաղի ժողովրդին, բայց ոչ ՀՀ-ն գրավ դնելու գնով. Մարիա Կարապետյան. «Ազատություն»ԱՏՁՄ արտահերթ համագումարի  քվեարկության արդյունքում Միության նախագահ է վերընտրվել Ալեքսանդր ԵսայանըՓախուստի դիմած կալանավորը հայտնաբերվել է Ավշար համայնքումԹուրքիան Սիրիայում իր եղբայրներին վերաբերվում է նույն զգայունությամբ, ինչ Ղարաբաղում իր բարեկամներին. ԷրդողանՏարածաշրջանում կայուն խաղաղության հաստատման հիմնական խոչընդոտն Ադրբեջանի գործողություններն են. Միրզոյանը՝ Ռիքերի հետ հանդիպմանըԱդրբեջանի «Զանգեզուրյան միջանցքը» բազմաքայլ ռազմաքաղաքական կոմբինացիայի մաս է. Սենոր ՀասրաթյանՈչ միայն կոնյակ, պատերազմ և շախմատ. 10 հետաքրքիր փաստ աշխարհի հնագույն երկիր Հայաստանի մասին Ռազմական լրագրող Սեմյոն Պեգովը հայտարարել է Հայաստանում ռուսաֆոբ տրամադրությունների աճի մասինՌուս-ադրբեջանական գազային գործարքը հարցեր է առաջացրել ԵՄ-ի մոտ «Լավրովը քննադատել է Կովկասի կարգավորմանը օգնելու Արևմուտքի փորձերը» Լավրովի հայտարաությունը՝ «Լակմուսի թուղթ»․ պատասխանեց միայն Ռուբեն ՎարդանյանըՍտեփանակերտ-Գորիս մայրուղում ստեղծված իրավիճակն անհնարին է դարձրել դեղամիջոցների տեղափոխումն ԱրցախՄայրուղու փակումը հարված է նաև ռուս խաղաղապահներին. Դավիթ ԲաբայանՓաշնյանական վարչախումբն իր ահից խափանեց ԱԺ նիստըՆախկինները թող մեղավոր լինեն 100 ծակի համար, իսկ մնացած 5-8 հազար ծակն ո՞վ է արել. «ՀՐԱՊԱՐԱԿ»Ադրբեջանցիները փակել են Ստեփնակերտ-Գորիս մայրուղին«Սորոսի հիմնադրամը» ձեռ է քաշում հայաստանյան գրասենյակից Պապիկյանը հիշել է, որ պաշտպանության նախարար էԶինվորական կարգապահությունից են խոսում՝ ամեն ինչ այս լուսանկարով է արտահայտվում. Տիգրան ԱբրահամյանՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ ԱՅՍ ՕՐԸ ( 03 դեկտեմբեր)Քաղաքագետը պարզաբանել է, թե ինչու է Բայդենը խոսել Պուտինի հետՀրդեհ՝ Շահումյան գյուղի տներից մեկում․ հայտնաբերվել է ծխահարված դիԻրանի իշխանությունները կքննարկեն հիջաբի պարտադիր կրելու հարցըԵրևանում առևանգել են ԱԳՆ աշխատակից, դիվանագետ կնոջը․ Aravot.amԻսպանացի պատգամավորը Ջերմուկում ծանոթացել է ադրբեջանական ագրեսիայի հետեւանքներինՆԱՏՕ-ի գլխավոր քարտուղարն Ուկրաինայում հակամարտության ավարտի հնարավոր տարբերակ է նշելԱԱ-2022. Հարավային Կորեան հաղթեց Պորտուգալիային և դուրս եկավ փլեյ-օֆֆՌուսական զորախմբի պատասխանատվության գոտում միջադեպեր չեն գրանցվել․ ՌԴ ՊՆՏեղի է ունեցել Հաշմանդամություն ունեցող անձանց հարցերով զբաղվող ազգային հանձնաժողովի նիստՀայաստանում երկրաշարժ է գրանցվելՓաշինյանը նոր որոշում է ստորագրելԱլեն Սիմոնյանի գլխավորած պատվիրակությունը կմեկնի ՄոսկվաՀաճելի էր Արարատ Միրզոյանին տեսնել ԵԱՀԿ-ում. Կանադայի ԱԳ նախարարԱլմաթիի հռչակագրին հղում տալը չի նշանակում, որ հնարավորություն չի լինի Արցախի կարգավիճակին անդրադառնալ. ԱղաջանյանԵրևանում հարձակման է ենթարկվել արցախյան պատերազմներին մասնակցած փոխգնդապետ Տիգրան Ազիզյանը, ում գլխի համար թշնամին խոշոր գլխագին էր խոստանումՀՀ մի շարք համայնքներում մառախուղ էԴեկտեմբերի 3-ին հանրապետության լեռնային մարզերում և Լոռիում, Տավուշում, Սյունիքում սպասվում է ձյունՀայաստանում «Սորոսի» գրասենյակը դադարեցնում է գործունեությունը. հայտարարությունԱդրբեջանի տարածքային ամբողջականությունը ոչ մի առնչություն չունի ԼՂ Հանրապետության և նրա կարգավիճակի հետ. Արցախի ԱԳՆԵրևանում հարձակման է ենթարկվել արցախյան պատերազմներին մասնակցած փոխգնդապետ Տիգրան Ազիզյանը, ում գլխի համար թշնամին խոշոր գլխագին էր խոստանումՈղբերգական դեպք Երևանում․ Կիևյան կամրջի տակ հայտնաբերվել է «Թումու» կենտրոնի 24-ամյա աշխատակցի դին
Ամենադիտված