Հայերեն
1 $ = 0 ֏, 1 = 0 ֏, 1 = 0 ֏
ՔԱՂԱՔԱԿԱՆՈՒԹՅՈՒՆ ՀԱՍԱՐԱԿՈՒԹՅՈՒՆ ՄՇԱԿՈՒՅԹ ՍՊՈՐՏ ՄԱՄՈՒԼԻ ՏԵՍՈՒԹՅՈՒՆ ՏՆՏԵՍՈՒԹՅՈՒՆ ՖՈՏՈ ՎԻԴԵՈ ՎԵՐԼՈՒԾՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ ՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ ԱՅՍ ՕՐԸ ՄԻՋԱԶԳԱՅԻՆ ԱՄԵՆԱԸՆԹԵՐՑՎԱԾ ԻՐԱՎՈՒՆՔ


Անատոլիայում գտել են Չինգիզխանի թոռան պալատը

ՄՇԱԿՈՒՅԹ

Naked-science.ru-ն գրում է, որ թուրք և մոնղոլ հնագետները հնագիտական ​​հետազոտություններ են անցկացրել Վանի նահանգում (Թուրքիա)։ Պեղումները սկսվել են այն բանից հետո, երբ Մոնղոլիայի պետական ​​համալսարանի պատմության ամբիոնի գիտնականները հին պարսկական և հայկական աղբյուրներում տեղեկություններ են հայտնաբերել Չինգիզ Խանի թոռան՝ Հուլագու խանի ամառային պալատի գտնվելու վայրի մասին։ Աղբյուրներում նկարագրված իրադարձությունները տեղի են ունեցել XIII դարում: Դրանից հետո հետազոտողները վերլուծել են Վանի թանգարանի հավաքածուում գտնվող որոշ արտեֆակտներ և եկել այն եզրակացության, որ դրանք մոնղոլական կերամիկայի և մոնղոլական սալիկների նմուշներ են, դրանք համեմատվել են 1220-1260 թթ.  Մոնղոլական կայսրության մայրաքաղաք Կարակորումի գտածոների հետ։ Համատեղելով միջնադարյան տեքստերի տեղեկությունները և գտածոների վայրերի տվյալները հնագետները սկսել են դաշտային աշխատանքները։

Արդյունքում նրանք գտել են քարավանատան և կերամիկական վառարանի մնացորդներ, որոնք, նրանց կարծիքով, պատկանում են Հուլագուիդների (Իլխանյան) պետության ժամանակաշրջանին։ Ռուսական պատմագրության մեջ այդպես է անվանվում այն պետությունը, որը ձևավորվել է Չինգիզիդ Խուլագուի (ապրած 1217-1265 թթ.) նվաճումների արդյունքում: Հայտնաբերվել են նաև պարիսպների մնացորդներ, որոնց գտնվելու վայրը հուշում է Խանի պալատի տեղը։

Հուլագուն եղել է իր ժամանակի ամենատաղանդավոր մոնղոլ հրամանատարներից մեկը։ Նա ղեկավարել է մոնղոլների այսպես կոչված մերձավորարևելյան արշավը իրանցի Նիզարիների (Ալամուտի ամրոցի ասորիներ), Աբբասյան (Բաղդադի) խալիֆայության և Այուբյան սուլթանության (Եգիպտոս և Արևմտյան Ասիա) դեմ։ Այդ բոլոր նահանգները ընկել են, և նրանց փոխարեն Հուլագուն հիմնել է իր սեփականը։

Չինգիզ Խանի կայսրության ագրեսիվ քաղաքականությունը չի փոխվել նաև նրա մահից հետո։ Մերձավոր Արևելքն է եղել թիրախի տակ, չգիտես ինչու, երկար ժամանակ խանի ձեռքերը դրան չէին հասնում։ Որոշ պատմաբաններ ենթադրում են, որ պետության հիմնադիր Յուան Կուբլայի որդին՝ Հուլագուն, երկար ժամանակ հետաձգել է Մերձավոր Արևելք արշավի սկիզբը, քանի որ Ուլուս Ջոչին (Ոսկե Հորդա) գտնվում էր իր զորքերի երթուղու հյուսիսում։ Բաթուն՝ Հուլագուի երկրորդ զարմիկը, այդ ժամանակ ոչ միայն արյունոտ մրրիկի պես անցել էր ռուսական հողերով, այլ նաև կարողացել էր հիմնովին փչացնել հարաբերությունները իշխող տան հետ։ Ուստի Հուլագուն կարող էր հարված սպասել թիկունքին։ Եվ միայն Բաթուի մահից հետո (դա տեղի է ունեցել 1255 թվականին), իր շարքերը համալրելով Ջոչիի Ուլուսի զինվորներով, նա արշավի է գնացել 1256 թվականին։

Պարսիկ պատմաբաններ Ռաշիդ ադ-Դինը և Ջուվեյնին գրում են, որ Հուլագուի զորքերի թիվը կազմել է 70 հազար մարդ։ Այդ տվյալները հաստատում է նաև հայ պատմիչ Գրիգոր Ակներցին։ Բոլոր աղբյուրները եղել են դեպքերի ժամանակակիցներ, նրանք եղել են 13-րդ դարի վերջին կամ 14-րդ դարի սկզբին։

Ամենայն հավանականությամբ, Հուլագուն բուդդայական է եղել: Ի դեպ, հնագետները ենթադրում են, որ գտնված քարավանատան և պալատի կողքին պետք է լիներ բուդդայական տաճար: Բայց խանի ավագ կինը քրիստոնյա էր և քրիստոնյաների հովանավորը։ Աղբյուրներում նշվում է, որ Հուլագուն նրա համար տաճար է կառուցել, որը հնագետները նույնպես հույս ունեն գտնել։ Հակառակ տարածված համոզմունքների, այդ օրերին նույնիսկ քոչվորներն էին քրիստոնյա, օրինակ Նայմանները, որոնք դարձել են Հուլագուի դաշնակիցները: Կիլիկյան Հայաստանի թագավոր Հեթում Ա-ն նույնպես ռազմական դաշինք է կնքել մոնղոլ խանի հետ։

Պատմաբաններ Լև Գումիլյովը և Ռենե Գրուսեթը Չինգիզիդների այդ ռազմական արշավն անվանել են Դեղին խաչակրաց արշավանք՝ հենց քրիստոնյաների մասնակցության պատճառով: Ի դեպ, դրա սկիզբը գրեթե համընկել է յոթերորդ խաչակրաց արշավանքի ավարտի հետ, որը ծայրաստիճան անհաջող էր քրիստոնյաների համար. մուսուլմանները հաղթել էին խաչակիրներին և գերել Ֆրանսիայի թագավոր Լյուդովիկոս IX-ին (նրան պետք էր մեծ գումարով փրկագնել): Պարզվել է, որ Հուլագուն ավելի հաջողակ և տաղանդավոր էր, քան Ֆրանսիայի թագավորը, և, ըստ մի շարք պատմաբանների, միայն մեծ Խան Մոնգկեի (Չինգիզյան կայսրության չորրորդ խանի) մահն է 1260 թվականին ստիպել նրան դադարեցնել արշավը ( դեպի Եգիպտոս) և հաստատվել Իրանում։ Մեծ խանի մահից հետո սովորաբար սկսվում էին բախումներ հարազատների միջև, ինչից Հուլագուն վախենում էր: Եվ ոչ իզուր. բառացիորեն երկու տարի անց Ոսկե Հորդայի և Խուլագուիդների փոխադարձ պահանջները հանգեցրել են ռազմական գործողությունների:

 

Նյութը հրապարակման պատրաստեց Կամո Խաչիկյանը

www.1or.am

Historical Dates ՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ ԱՅՍ ՕՐԸ
Կրետե կղզում ստեղծել են աշխարհում առաջին պերովսկիտից արևային ֆերմանԵրևանում 17-ամյա որդին սպանել է մորը. ոստիկանություն (տեսանյութ) Արտակարգ դեպք՝ Երևանում. հրդեհ է բռնկվել կայանված Hyundai Elantra-ում, վնասվել են նաև կողքին կայանված Kia-ն ու Niva-ն Նացիզմի դեմ պայքարի ստվերի տակ. Ռուսական Կովկասը և Անդրկովկասը առանց ՌուսաստանիՊատմության այս օրը (օգոստոսի 13)«Ալիևի հիմնական ասելիքն այն է, որ հայերն ու ադրբեջանցիներն արդեն կարող են համատեղ բնակվել». Տիգրան Աբրահամյան Մահացել է գեներալ Սեյրան Սարոյանը Արցախում նոր հույսեր են արթնացել. «Հրապարակ» Մարդիկ խուսափում են Սյունիք մեկնելուց. «Հրապարակ» «Գլոբբինգ» ընկերությունով սկսել են զբաղվել պետական մարմինները, ի՞նչ է կատարվել․ մանրամասներ․ «Ժողովուրդ» ՔՊ կադրային բանկը սնա՞նկ է. «Հրապարակ»Առեղծվածային դեպք է տեղի ունեցել ԵրևանումԵրևանում Mercedes-ը տապալել է 10 մետր քարե պարիսպն ու հայտնվել մայթինՍահմանամերձ Շուռնուխ գյուղում 4 ընտանիք բնակարան է ստացելՊՆ-ում հրահանգչամեթոդական պարապմունքի ժամանակ ներկայացվել են տեղեկատվության արտահոսքի վտանգները Ծանրորդ Սերյոժա Բարսեղյանը՝ Եվրոպայի Մ15 տարեկանների չեմպիոն, Ժորա Գրիգորյանը՝ պատանիների փոխչեմպիոնԱռաջիկա շաբաթներին սպասում ենք, որ Հայաստանը կտրամադրի «Զանգեզուրի միջանցքի» երթուղին. ԱլիևԳնել Սանոսյանը հետևել է Երևան-Սևան-Իջևան-Ադրբեջանի սահման ավտոճանապարհի հիմնանորոգման աշխատանքներինԱշոտ Հովակիմյանը Բոսնիա և Հերցեգովինայում Հայաստանի արտակարգ և լիազոր դեսպան է նշանակվել Ֆինլանդիայի նախագահը զգուշացրել է Եվրոպային սպառնացող վտանգի մասին Հայաստանի հանդեպ Ադրբեջանը վարում է բացահայտ հիբրիդային պատերազմ․ Ոսկանյան Ոսկու գինն աճել է Ծանոթ ու միարժամանակ անհայտ…«Զապորոժեց» ավտոմեքենաԼիբանանն աշխարհի ամենազայրացած երկիրն էՅՈՒՆԻՍԵՖ-ը Հայաստանին է տրամադրվել 320 սառցարան և սառնարան Քաղաքագետ Բրեդիխին. Ռուսաստանը և որոշ տարածքներ պետք է աշնանը ստորագրեն միութենական մեծ պայմանագիրԹուրքիան և Պակիստանը առևտրային համաձայնագիր են ստորագրել Սյունիքն անվտանգ է, ես բոլորին հրավիրում եմ Գորիս, այստեղ ամեն բան շատ ավելի լավ է, քան Հայաստանի մեկ այլ մարզում․ Առուշ Առուշանյան Իշխանությունը պատրաստվում է սեպտեմբերին Փոխհրաձգություն է տեղի ունեցել Ադրբեջանի և Իրանի սահմանին Օդի ջերմաստիճանը կբարձրանա ևս 7 աստիճանով Երրորդ «դեղին քարտը» Մոսկվայից Պուտինն անվտանգության հարցեր է քննարկել ԱԽ անդամների հետ Մարդիկ չեն կարողանում Նիկոլի կազմակերպած գաղթի ճանապարհին իրենց իրերը տեղափոխել. Նաիրա Զոհրաբյան (տեսանյութ) Ավստրալիայի Լիբերալ կուսակցությունը ճանաչել է Արցախի Հանրապետության անկախությունը. Դավիթ Բաբայան Իրար են բախվել ՌԴ խաղաղապահ զորախմբի վարորդի և Սարուշենի բնակչի մեքենաները․ 4 կին տեղում մահացել է Թուրքական մտրակի և բլիթի միջև. ե՞րբ կհանդիպեն բանագնացները Օգոստոսի 15-ին ժամանակավորապես կդադարեցվի նշված հասցեների գազամատակարարումը Ուկրաինայի զինված ուժերի հարվածների հետևանքով վնասվել Է ԶԱԷԿ-ի հովացման համակարգը. ՌԴ ՊՆ Լաչինի միջանցքի նոր երթուղին կհասնի Սյունիքի մարզի Կոռնիձոր համայնք․ ի՞նչ ճանապարհ է կառուցվում Արցախը Հայաստանին կապելու համար Վաշինգտոնի և Կիևի գործողությունները միջուկային աղետի վտանգ են ներկայացնում, պատասխանատու կլինեն Բայդենն ու Զելենսկին․ Վոլոդին Չեխիայում աճում է մասնավոր տների տանիքներին արևային մարտկոցների տեղադրման պահանջարկըԱրդյո՞ք Լաչինի նոր ճանապարհին ադրբեջանական անցակետ կտեղադրվիԹուրքիան պայքարում է Սիրիան մասնատել ցանկացողների դեմ․ Չավուշօղլու Պատմության այս օրը (օգոստոսի 12)Հրադադարի պահպանման ռեժիմի էական խախտումներ և միջադեպեր չեն արձանագրվել. ԱՀ ՊՆ Երևանում և 7 մարզերում լույս չի լինելու «Հայաստան» դաշինքի մի խումբ պատգամավորներ մեկնել են Արցախ․ «Հրապարակ» Զինծառայողների համար նախատեսված ֆուտբոլային ակումբում խաղում են նաև տարիքով ավագները. «Ժողովուրդ» Իշխանությունը խրամատավորվել է, ընդդիմության շարքերում դեռ անորոշություն է. «Հրապարակ»
Ամենադիտված