«Թուրքական ապրանքների ներկրումը հիմնականում վերականգնվել է, այդ թվում՝ ԱԺ-ից ինչ-որ կուսակցության շարքերից շատ հստակ լոբբինգով»․ տնտեսագետ

Թուրքական ծագում ունեցող ապրանքների ներկրման արգելքի վերաբերյալ ԱԺ Տնտեսական հարցերի մշտական հանձնաժողովում նոյեմբերի 26-ին տեղի է ունեցել աշխատանքային քննարկում, որին ներկա են եղել ՊԵԿ-ի և Էկոնոմիկայի նախարարության ներկայացուցիչներ: Մասնակիցները մտքեր են փոխանակել թուրքական ապրանքների ներկրման արգելքի տնտեսական ազդեցության և արգելքի ժամկետը երկարաձգելու տնտեսական նպատակահարմարության վերաբերյալ: Ժամկետը լրանում է 2021 թվականի դեկտեմբերի 31-ին:

Անդրադառնալով թուրքական ապրանքների ներմուծման արգելքին և ժամկետի երկարաձգմանը՝ 168.am-ի հետ զրույցում տնտեսագետ Հրանտ Միքայելյանն ասաց, որ այդ արգելքը զգալի մասով չի գործում, և այն երկարաձգելը կամ չերկարաձգելն էական բան չի փոխում:

«Թուրքիան լավ փորձ ունի սպառման ապրանքների արտադրության բավականին լավ գնի պայմաններով, որովհետև քանակն է շատ, սակայն այդ առաջարկը բացառիկ չէ։ Այսինքն, ինքը լավ է, բայց ոչ բացառիկ: Փոխարինելի է: Հիմա ի՞նչ է տեղի ունեցել: Նախ՝ թուրքական ապրանքների բացակայությունից մեր շուկան լրջորեն չի տուժել, և գնաճն այդ ոլորտներում (որտեղ թուրքական ապրանքներ էին) մեծ չէ կամ ընդհանրապես չի նկատվում: Բայց իրականում, որքան հասկանում եմ, թուրքական ապրանքները չեն անհետացել, այսինքն՝ արգելքը մտցնելուց առաջ հսկայական ներմուծում է տեղի ունեցել: Ինչ վերաբերում է հումքին, ապա միշտ ներմուծվում էր, դրա վրա արգելքը չէր տարածվում»,- նշեց Հրանտ Միքայելյանը:

Նրա դիտարկմամբ՝ թուրքական ապրանքների ներմուծման արգելքը տեխնիկապես չի գործում:

«Այսինքն, մենք տեսնում ենք՝ քաղաքում որտեղ եղել են թուրքական ապրանքներ, խանութներ, ինչքան հասկանում եմ՝ դրանք բոլորը կամ զգալի մասը կան: Հիմնականում ներկրումը վերականգնվել է, այդ թվում՝ ԱԺ-ից ինչ-որ կուսակցության շարքերից շատ հստակ լոբբինգով: Այսպիսով այդ արգելքը զգալի մասով չկա, և այն երկարաձգելը կամ չերկարաձգելը այդքան էլ չի փոխում որևէ բան»,- ասաց տնտեսագետը:

Հարցին՝ մենք կարողացա՞նք ամեն դեպքում փոխարինող շուկա գտնել, Հրանտ Միքայելյանը պատասխանեց.

«Թուրքական ապրանքների բացակայությունից մեր շուկան լրջորեն չի տուժել: Թուրքական ապրանք բերող մի քանի խանութներ կան, որոնք միշտ գործել են: Հիմա դրանք մենք փոխարինե՞լ ենք, թե՞ չէ: Մենք չենք փորձել փոխարինել, ու տնտեսվարողները փորձել են ուղղակի, ինչքան հնարավոր է՝ թուրքական ապրանքը շատ ներմուծեն, իսկ, որտեղ չեն ներմուծել, իհարկե, փոխարինել են: Թուրքիան որևէ հայտնագործություն չի արել: Որևէ ապրանք Թուրքիայում չկա, որը չլինի այլ երկրներում:

Այո, պարսկական շուկան ուրիշ է, չինականը, ռուսականը՝ ուրիշ, բայց Չինաստանն ունի շատ բաներ, որոնք ուրիշ երկրները չունեն: Ինչ ունի Թուրքիան՝ ունի նաև Չինաստանը, ու կարելի է փոխարինել: Եվ եթե առաջ չինական ապրանքների որակը ցածր էր, հիմա բավարար է: Բայց կան մարդիկ, ովքեր իրենց կապիտալը կառուցեցին Թուրքիայից ներմուծման հիման վրա, և նրանց համար բիզնեսը հավասար է Թուրքիայից ներմուծմանը: Իրենք այս առումով կտուժեն, որովհետև ուրիշ բան անել չգիտեն: Ամեն դեպքում՝ ադեկվատ արձագանք չկար մեր տնտեսվարող դաշտից և պետական մարմիններից, և հիմա տեսնենք, թե ոնց է զարգանալու»:

Հիշեցնենք, որ 44–օրյա պատերազմից հետո ՀՀ կառավարության որոշմամբ` 2021թ․ հունվարի 1-ից ուժի մեջ մտավ Հայաստանում թուրքական ապրանքների 6-ամսյա արգելքը։ Հունիսի 26-ի նիստում ՀՀ կառավարությունը վեց ամիս ժամկետով կրկին  երկարաձգեց թուրքական ծագում ունեցող ապրանքների ներմուծման արգելքի մասին որոշումը։ Իսկ հիմա արդեն քննարկում են այդ որոշումը վերանայելու հարցը։