Պատմության այս օրը (նոյեմբերի 5)

ՈՐՈՇ ՏՈՆԵՐ - Ցունամիների պրոբլեմների մասին տեղեկատվությունների տարածման  համաշխարհային օր, Հայաստան, Ռուսաստան, Բելոռուս՝ Հետախուզական զորքերի օր, Մեծ բրիտանիա՝ Գայ Ֆոքսի գիշերվա օր, Պերու՝ Պունոյի օր:

ՀԱՅԱՍՏԱՆՈՒՄ

1813 - Ռուսաստանի և Պարսկաստանի միջև կնքվում է Գյուլիստանի պայմանագիրը:

1825 – ծնվել է հայազգի ռազմական և պետական գործիչ Միքայել Լորիս-Մելիքով:

1840 – ծնվել է նշանավոր բանասեր-բանահավաք, ազգագրագետ, հասարակական գործիչ Գարեգին Սրվանձտյանը։

1911 – ծնվել է սովետահայ գիտնական և կոնստրուկտոր Բագրատ Իոաննիսյանը:

1927 – ծնվել է ժողովրդական պարերի կատարող վարպետ Վանուշ Խանամիրյանը:

1948 – ծնվել է պատմաբան Ռաֆայել Համբարձումյանը:

1981 - հայկական «Օռլի» կազմակերպությունը (այդպես է կոչվել ի պատիվ «Օռլի» օդանավակայանում Մոնթե Մելքոնյանի ձերբակալման, որին մեղադրել են փաստաթղթեր կեղծելու մեջ) փարիզյան «Գար դը Լիոն» կայարանում իրականացրել է ահաբեկչական գործողություն՝ ռումբի պայթյուն բեռների պահպանման բաժնում, որի հետևանքով մեկ մարդ վիրավորվել է:

1981 - վախճանվել է դրամատուրգ Գրիգոր Տեր-Գրիգորյանը:

1987 - վախճանվել է հայ սովետական կոմպոզիտոր Էդուարդ Բաղդասարյանը:

1990 - ՀԽՍՀ Գերագույն խորհուրդը որոշում է ընդունել հանրապետության պետական մարմինների, ձեռնարկությունների, կազմակերպությունների, ուսումնական հաստատությունների և զինվորական ստորաբաժանումների ապաքաղաքականացման վերաբերյալ։

1992 - ավարտվել է Հայաստանի բանակի հետախուզական զորքերի կազմավորումը:

1997 - Հայաստանը դիվանագիտական հարաբերություններ է հաստատել Կատարի հետ:

2004 - Կառլոս Պետրոսյանը ազատվել է Հայաստանի կառավարությանն առընթեր ԱԱԾ տնօրենի պաշտոնից:

1998 – վախճանվել է բանասեր-լեզվաբան, արևելագետ, մանկավարժ Գեորգի Նալբանդյանը:

2000 - վախճանվել է դրամատիկական տենոր երգիչ Ավագ Պետրոսյանը:

2007 – վախճանվել է նշանավոր կինոօպերատոր Ալբերտ Յավուրյանը:

2007 - Ազգային ժողովի արտահերթ նիստում խորհրդարանի փոխնախագահ Իշխան Զաքարյանը փակ քվեարկությամբ ընտրվել է Վերահսկիչ պալատի նախագահ:

2009 - Հայաստանի բջջային կապի և ինտերնետային ծառայությունների շուկայում գործունեություն է սկսել Orange բրենդային անվանմամբ ներկայացող ֆրանսիական France Telecom ընկերությունը։

2013 - Շանթ Հարությունյանը, ով մի քանի օր «Ես հեղափոխություն եմ սկսում» պաստառի ներքո նստացույց էր անցկացնում կազմակերպել է երթ Ազատության հրապարակից դեպի Մաշտոցի պողոտա։ Տեղի է ունեցել բախում ոստիկանության հետ, որի արդյունքում եղել են վիրավորներ, ձերբակալվել են 20 մարդ, որոնց թվում նաև «Ցեղակրոն» կուսակցության ղեկավար Շանթ Հարությունյանը:

2017 - Հայաստանի 69 համայնքներում կայացել են ՏԻՄ ընտրություններ:

2018 - Գերմանիայում բացահայտվել է հայկական մաֆիոզ խմբավորումների ցանց և իրավապահները հարուցել էին 14 քրեական գործ, ավելի քան չորս տասնյակ մարդու դեմ քննություն սկսելով, այդ թվում՝ փողերի լվացման մեղադրանքով:

2020 - Ղարբաղյան երկրորդ պատերազմի ժամանակ ադրբեջանական դիվերսիոն խմբեր են հայտնվել Շուշի քաղաքի մերձակա համայնքներում, անտառներում, ճանապարհներին, ձորակներում և այլուր։

ԱՇԽԱՐՀՈՒՄ

1612 - Մոսկվայի Կրեմլի լեհ-լիտվական կայազորը հանձնվել է, Մոսկվան ազատագրվել է ռուսների կողմից:

1615 – ծնվել է  օսմանյան սուլթան Իբրահիմ 1-ինը:

1879 - վախճանվել է շոտլանդացի ֆիզիկոս, մաթեմատիկոս և մեխանիկ Ջեյմս Մաքսվելը:

1908 – վախճանվել է իռլանդացի աստղագետ Էնդրյու Գրեհեմը։

1911 - իտալացիներն Օսմանյան կայսրությունից գրավել են Տրիպոլին և Կիրենաիկան:

1912 - Միացյալ Նահանգների նախագահ է ընտրվել Վուդրո Վիլսոնը:

1913 – ծնվել է կինոյի և թատրոնի անգլիացի հայտնի դերասանուհի, 1930-40 ական թթ. ամենահայտնի դերասանուհիներից մեկը հանդիսացող Վիվիեն Լին։

1914 – Մեծ Բրիտանիան Կիպրոսը հայտարարել է իր մաս և Ֆրանսիայի հետ միասին պատերազմ հայտարարել Օսմանյան կայսրությանը։

1935 – թողարկվել է Մոնոպոլիա խաղը։

1938 – ծնվել է  ամերիկյան ծագումով ֆրանսիացի երգիչ Ժո Դասենը:

1945 - Կոլումբիան անդամակցել է ՄԱԿ-ին:

1959 – ծնվել է կանադացի երգիչ, երգեր գրող, կիթառ նվագող և դերասան Բրայան Ադամսը:

1961 - Չուվաշիայի Մարինո-Պոսադ շրջանի Էլբարուսովո գյուղի դպրոցում բռնկված հրդեհի արդյունքում զոհվել է 110 մարդ, որից 106-ը երեխաներ:

1977- վախճանվել է ածխարդյունահանման ռեկորդակիր  նորարար Ալեքսեյ Ստախանովը:

1981 - ծնվել է ռուս հեռուստահաղորդավարուհի և հասարակական գործիչ Քսենյա Սոբչակը:

1992 – Ստրասբուրգում Եվրոպայի խորհրդի անդամ պետությունները ստորագրել են Տարածաշրջանային կամ ազգային փոքրամասնությունների եվրոպական խարտիան։

2006 – Իրաքի նախկին նախագահ  Սադդամ Հուսեյնը դատապարտվել է մահվան:

2009 – ԱՄՆ-ի զինված ուժերի Տեխաս նահանգում գտնվող Ֆորդ-Հուդ բազայում արմատներով մուսուլման ամերիկյան բանակի բժիշկ Նիդալ Հասանը սպանել է 13 զինծառայողի և ևս 30-ի վիրավորվել։

2015 - Բրազիլիայում տեղի է ունեցել բնապահպանական աղետ: Հանքի պոչամբարի պատվարի փլուզման հետևանքով 19 մարդ զոհվել է, իսկ թունավոր թափոնները լցվելով Ռիու-Դոսի գետի մեջ հասել են համաշխարհային օվկիանոս:

Նյութը հրապարակման պատրաստեց Կամո Խաչիկյանը

www.1or.am