Հայաստանում գտնված քարե հավատմունքային սյուժեները ստեղծվել են Ավետարանի ստեղծումից շատ առաջ
ՀԱՍԱՐԱԿՈՒԹՅՈՒՆ
actualnews.org-ը գրում է, որ Աստվածաշնչի թեմաներով փորագրություններ են հայտնաբերվել քարերի վրա Հայաստանի տարածքում, և դրանք փորագրվել են Աստվածաշունչը գրվելուց շատ առաջ: Պատմաբանները գնահատել են, թե ինչպես և ինչ պայմաններում է դա հնարավոր եղել:
Աստվածաշնչից իրադարձություններ հիշեցնող սյուժեները քարերի վրա Սյունիքում ՝ Արևելյան Հայաստանի տարածքում, փորագրվել են նեոլիթի դարաշրջանում, եթե խոսենք Արևմտյան Հայաստանի և Վերին հնագույն պալեոլիթի մասին (մ.թ.ա. ավելի քան 15 հազար տարի): այդ պատկերները հայտնվել են հրեաների հայտնվելուց հազարավոր տարիներ առաջ: Վերջիններս կարող էին լեգենդները փոխառել հին ժողովուրդներից Բաբելոնյան գերության մեջ գտնվելու ընթացքում, որը տեղի է ունեցել մ.թ.ա. 598-539 թվականներին: Փորձագետները նշում են, որ աշխարհի այլ հին ժողովուրդներ ևս, օրինակ շումերները կամ աքքադացիները, նման բովանդակությամբ նմանատիպ պատմություններ ունեին: Սակայն դրանք հիմնականում վերագրվում են բրոնզի դարաշրջանին, մինչդեռ Հայաստանում հայտնաբերված փորագրանկարները ավելի հին են: Նկարներում կարելի է դիտել Կյանքի և գիտության ծառը, Ադամն ու Եվային գայթակղող օձին և այլն: Պատմաբանները նշում են, որ խորհրդանիշները կարող էին պահպանվել և փոխանցվել շատ երկար ժամանակ, բայց այս պահին դրանց իմաստն ու հասկացողությունը փոխվում է:
Օրինակ հայկական քարերի վրա հանդիպում է Դավթի աստղին կամ վեցանկյունին շատ նման մի բան, և այն փորագրվել է Դեվթից և իր նախնիներից էլ շատ առաջ, ինչը նշանակում է, որ այդ խորհրդանիշը նախկինում այլ բան է նշանակել: Մ.թ.ա. 10-րդ հազարամյակից հետո հայտնված այդ նշանը նշանակել է հավասարակշռություն, երկնքի և երկրի միջև ներդաշնակության առկայություն: Բացատրություններից մեկն այն է, որ ամեն նոր բան պարզապես «մոռացված հին է»: Մասնավորապես, տեղի է ունեցել հետագա մշակույթների ներկայացուցիչների փոխառությունը հին մշակույթներից: Հայաստանում մինչ այժմ հայտնաբերվել են ամենահին խորհրդանիշները, ինչը նշանակում է, որ այլ ժողովուրդներ այստեղից կարող էին տեղեկություններ ստանալ: Մեկ այլ վարկածից կարելի է ենթադրել, որ դավանանքի և դիցաբանության մասին 5 հազար տարվա հին գաղափարները համընկնում են այն գաղափարների հետ, որոնք ի հայտ են եկել քրիստոնեության մեջ:
Հայտնի է նաև, որ հենց հայ ժողովուրդն է առաջինը հաստատել քրիստոնեությունը որպես պետական կրոն: Նմանություններ ու տարբերություններ գտնելու համար գիտնականները նախ պետք է վերծանեն իրենց գտած բոլոր պատկերները:
Նյութը հրապարակման պատրաստեց Կամո Խաչիկյանը
