«Երկաթե գմբեթ»-ը ստեղծում է պաշտպանվածության պատրանքներ, թե՞ փրկում է Իսրայելը
ՄԻՋԱԶԳԱՅԻՆ
Vesti.ua-ն գրում է, որ «Երկաթե գմբեթ» հակահրթիռային պաշտպանության համակարգը 2021 թվականի մայիսի 10-ի լույս 11-ի գիշերը փրկել է հազարավոր իսրայելցիների կյանքը: Այն չեզոքացրել է Պաղեստինից արձակված շուրջ 200 հրթիռ: «Երկաթե գմբեթ»-ի աշխատանքի լուսանկարներն ու տեսանյութերը հիթ են դարձել համացանցում: Vesti.ua–ն փորձել է պարզել, թե ինչպե՞ս է աշխատում Iron Dome համակարգը և արդյո՞ք այն այնքան արդյունավետ է, որքան ասում են դրա մասին:
«Երկաթե գմբեթ» նախագծի մշակումը սկսվել է 2005 թվականին, իսկ առաջին մարտկոցը մարտական հերթապահության է անցել 2011 թվականին: Այդ ժամանակից ի վեր համակարգը օգտագործվել է մի քանի բախումների ժամանակ, այդ թվում ՝ «Ամպի սյուն» գործողության և Լիբանանի երկրորդ պատերազմի ժամանակ: Դրա արդյունավետությունը երբեմն հասնում է խոցված թիրախների 90%-ի:
«Երկաթե գմբեթ»-ը տակտիկական համակարգ է, որն արդյունավետ է մինչև 70 կմ հեռահարություն ունեցող բալիստիկ հրթիռների դեմ: Մեկ մարտկոցը պաշտպանում է մինչև 150 կմ տարածք: Իսրայելում գործում են երեք այդպիսի մարտկոցներ:
Ռազմական փորձագետ Օլեգ Ժդանովը Vesti.ua-ին ասել է, որ այդ համակարգն աշխարհում ոչ մի անալոգ չունի: Անգամ ԱՄՆ-ն է գնում այն: Նաև Ադրբեջանն է գնել այդ համակարգը:
«Այդ համակարգի ճշգրտությունը շատ բարձր է, դրա հետ համեմատելու ոչինչ չկա: Համակարգն օգտագործում է հիպերսոնիկ հրթիռներ, որոնք ունակ են նույնիսկ գերձայնային արկեր խփել: Իսկ Իսրայելը գնդակոծվում է հնագույն զենքերով»,- ասել է Ժդանովը:
Փորձագետի խոսքով` կա համակարգի փոփոխություն, որոնք տեղակայվում են ծովում: Ըստ ամենայնի, նման համակարգ է օգտագործվել Ադրբեջանի կողմից Հայաստանի հետ վերջին հակամարտության ժամանակ:
Ռազմական փորձագետ Օլեգ Ստարիկովը Vesti.ua-ի մեկնաբանության մեջ նշել է, որ համակարգը ամբողջությամբ չի խոցում բոլոր թիրախները: Թշնամու հրթիռները երբեմն հասնում են իրենց նպատակին:
«Հրթիռները արդիականացվում են, արդյունավետությունը բարձրանում է: Ինչպես կգործի այս համակարգը թևավոր հրթիռների դեմ, մենք դեռ չենք տեսել: Այն արդյունավետ է բալիստիկ հրթիռների դեմ»,- ասել է նա:
Հավանական գնորդներին հուսահատեցնում է համակարգի բարձր գինը: 2012 թվականին յուրաքանչյուր արձակվող հրթիռի արժեքը եղել է 30-40 հազար դոլար, չնայած այս պահին հրթիռներն էժանացել են: Իսրայելը չի վախենում նման գումարներից, քանի որ բնակելի տարածք հրթիռային հարվածի դեպքում անհրաժեշտ է առնվազն 250 հազար դոլար վճարել դրա բնակիչներին: Չնայած «Երկաթե գմբեթ»-ի արդյունավետ շահագործմանը եղել են որոշ զոհեր: Սպանվել են երեխաներ և մեծահասակներ, հրթիռներ են ընկել գույքի և կարևոր կառույցների վրա:
Իսրայելում բնակվող Խերսոնից ծնված Իգոր Ամդուրը կարծում է, որ նման հակաօդային պաշտպանությունը միայն անվտանգության պատրանք է ստեղծում: Այլ մեթոդներն ավելի արդյունավետ են: «Ստեղծում է անվտանգության «պատրանքային» զգացում: Գործնականում ահաբեկիչների առաջնորդներին սպանելը շատ ավելի օգտակար է», - ասել է Ամդուրը, որը ծառայում է Իսրայելում:
Նյութը հրապարակման պատրաստեց Կամո Խաչիկյանը
