Պատմության այս օրը (մարտի 1)
ՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ ԱՅՍ ՕՐԸ
ՈՐՈՇ ՏՈՆԵՐ - «Դիսկրիմինացիայի բացառման» համաշխարհային օր, Քաղաքացիական պաշտպանության համաշխարհային օր, ԱՄՆ՝ Գունավոր կանանց ազգային օր, Բոսնիա և Հերցեգովինա՝ Անկախության օր, Իսլանդիա՝ Գարեջրի օր, Լեհաստան՝ «Մերժված զինվորների» օր, Պանամա՝ Սահմանադրության օր, Պարագվայ՝ Հերոսների օր, Ռուսաստան՝ Իմունիտետի օր, Կատվի օր, Փորձագետ-կրիմինալիստի օր և Հոսթինգ-պրովայդերների օր, Բուլղարիա՝ Մարտենիցա, Ռումինիա և Մոլդովա՝ Մերցիշոր, Ուելս՝ Սուրբ Դավիթի օր, Կորեա՝ Անկախության շարժման օր, Ճապոնիա՝ Բիկինիի օր:
ՀԱՅԱՍՏԱՆՈՒՄ
1867 - ծնվել է գրող Նար-Դոսը:
1889 - ծնվել է թարգմանիչ Արշավիր Խոնդկարյանը:
1889 - ծնվել է հայազգի նկարիչ, ուզբեկական ԽՍՀ ժողովրդական նկարիչ Հովհաննես Թադևոսյանը:
1901 - ծնվել է բանաստեղծ Սարմենը:
1934 - վախճանվել է նշանավոր ճարտարապետ Թորոս Թորամանյանը:
1952 - վախճանվել է նկարիչ, գորգագործ Դովլաթ Գարանֆիլյանը:
1960 - ծնվել է քաղաքական գործիչ Արմեն Ռուստամյանը:
1988 - ԼՂՀ մայրաքաղաք Ստեփանակերտում ստեղծվել է «Կռունկ» քաղաքական-հասարակական կազմակերպությունը, որի ղեկավար է ընտրվել Արկադի Մանուչարովը:
1995 - Հայաստանում սկսվում է պետական ունեցվածքի մասնավորեցման գործընթացը։
1997 - Ռոբերտ Քոչարյանը դարձել է Հայաստանի վարչապետի պաշտոնակատար:
1998 - Արմեն Դարբինյանը դարձել է Հայաստանի վարչապետ:
2002 - Երևանի Կենտրոն համայնքի դատախազությունը մեղադրանք է առաջադրել «Հայկական ժամանակ» օրաթերթի գլխավոր խմբագիր Նիկոլ Փաշինյանի նկատմամբ՝ ըստ Քաղաքացիական ավիացիայի գլխավոր վարչության պետ Հովհաննես Երիցյանի ներկայացրած հայցի: Պատճառն այն էր, որ թերթի նոյեմբերի 6-ի համարի առաջին էջում Հովհաննես Երիցյանի լուսանկարի տակ դրվել էր հետևյալ մակագրությունը. «Դեգեներատ պաշտոնյաներ են հավաքագրվում պետական կառավարման համակարգում»:
2007 - Հայաստանի Հանրապետական կուսակցությունը ուշ երեկոյան հաստատել է ընտրությունների համամասնական ցուցակը:
2008 - Երևան քաղաքում ՀՀ նախագահի ընտրությունների բողոքարկման ցույցերի ժամանակ տեղի են ունեցել բախումներ ոստիկանության և ցուցարարների միջև, որի արդյունքում զոհվել է 10 մարդ։ Լևոն Տեր-Պետրոսյանը ենթարկվել է տնային կալաքի:
Նախագահ Ռոբերտ Քոչարյանը մտցրել է արտակարգ դրություն:
2009 - Ընդդիմությունը մարտի 1-ի իրադարձությունների տարելիցին նվիրված հանրահավաք և երթ է անց կացրել:
2010 - վաղ առավոտյան վերաբացվել է Վրաստանի և Ռուսաստանի սահմանային Վերին Լարսի անցակետը, որը փակ էր 2006 թվականի հուլիսից:
2018 - Հայաստանը դադարեցրել է հայ-թուրքական արձանագրությունների կնքման ընթացակարգը, պաշտոնավարման ժամկետի ավարտին նախագահ Սերժ Սարգսյանը հրամանագիր է ստորագրել հայ-թուրքական արձանագրությունների կնքման ընթացակարգը դադարեցնելու մասին:
2020 - կապված արձանագրված կորոնավիրուսային առաջին դեպքի հետ Իրանից ժամանած 32 քաղաքացի մեկուսացվել են Ծաղկաձորի «Գոլդեն փելիս» հյուրանոցում։
ԱՇԽԱՐՀՈՒՄ
40 — ծնվել է հռոմեացի պոետ, էպիգրամմայի վարպետ Մարկ վալերի Մարցիալը:
1324 — տեղի է ունեցել Լուկոսիստերնայի ճակատամարտը արագոնցիների և սարդինացիների միջև:
1325 — մոսկովյան կնյազ Իվան Կալիտան համոզել է Պյոտր մետրոպոլիտին իր ռեզիդենցիան Վլադիմիրից տեղափոխել Մոսկվա, որի արդյունքում Մոսկվան դարձել է Ռուսաստանի եկեղեցական կենտրոն:
1382 — Փարիզում տեղի է ունեցել հարկահավաքների մասսայական ծեծ:
1420 — Հռոմի պապ Մարտին 5-րդը կոչ է արել խաչակրաց արշավանք սկսել չեխ գուսիտների դեմ:
1498 — հետազոտող Վասկո դե Գամման հասել է Մոզամբիկ:
1445 - ծնվել է վերածննդի իտալացի նկարիչ Սանդրո Բոտիչելլին։
1555 — Նոստրադամուսը հրատարակել է իր կանխագուշակությունների գիրքը:
1565 - հիմնադրվել է Ռիո դե Ժանեյրոն, Հարավային Ամերիկայի ամենամեծ քաղաքներից մեկը։
1562 — Ֆրանսուա դե Գիզը Շամպայն պրովինցիայի Վասսի բնակավայրում հարձակվել է կրոնական ծիսակատարություն իրականացնող հուգենոտների վրա, որով իսկ սկսվել են ֆրանսիայի եկեղեցական պատերազմները:
1767 — Իսպանիայի թագավոր Կառլ 3-րդը երկրից քշել է ճիզվիտների օրդենը:
1780 — Փենսիլվանիան դարձել է առաջին նահանգը, որտեղ արգելվել է ստրկությունը:
1803 - Օհայոն դարձել է է ԱՄՆ-ի 17-րդ նահանգը:
1810 - Ալեքսանդր կայսեր հրամանագրով Աբխազիան միացվել է Ռուսաստանին:
1810 - ծնվել է լեհ նշանավոր կոմպոզիտոր Ֆրեդերիկ Շոպենը։
1811 - Եգիպտոսի կառավարիչ Մուհամեդ Ալին սպանել է տվել մամլուքների առաջնորդներին:
1815 - Նապոլեոնը վերադարձել է Ֆրանսիա Էլբա կղզում տասն ամիս աքսորից հետո:
1867 - Նեբրասկան դարձել է ԱՄՆ 37-րդ նահանգը:
1872 - ԱՄՆ-ում բացվել է աշխարհում առաջին ազգային պարկը՝ Ելոուսթոունը։
1892 - ծնվել է ճապոնացի դասական գրող Ռյունոսկե Ակուտագավան:
1928 - ԱՄՆ-ում դոկտոր Հերբերտ Էվանսը հայտնաբերել է 6-րդ վիտամինը, որը համապատասխանաբար կոչվել է վիտամին F:
1936 - ավարտվել է Հուվերի ամբարտակի շինարարությունը:
1947- Արժույթի միջազգային հիմնադրամն սկսել է իր ֆինանսական գործառույթները:
1992 - Բոսնիա և Հերցեգովինան իրեն անկախ է հայտարարել Հարավսլավիայից։
1994 - ծնվել է կանադացի աշխարհահռչակ երգիչ Ջասթին Բիբերը։
1998 - «Տիտանիկը» դարձել է մեկ միլիարդ դոլար հավաքած առաջին ֆիլմը աշխարհում։
2002 - Իսպանիայում ազգային պեսետ արժույթին փոխարինել է եվրոն:
2006 - Jordanhill railway station-ը դարձել է Անգլերեն Վիքիպեդիայի միլիոներորդ հոդվածը:
Նյութը հրապարակման պատրաստեց Կամո Խաչիկյանը
