Երևանը ՀԱՊԿ-ն անօգուտ է հայտարարել. Կրեմլը քարտ-բլանշ է ստացել հաջորդ պատերազմում Փաշինյանին չփրկելու համար

Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը հայտարարել է, որ Հավաքական անվտանգության պայմանագրի կազմակերպության (ՀԱՊԿ) շրջանակներում Երևանի շահերը «սպառվել են»։ Հայաստանի փաստացի դուրս գալը վաղուց էր սպասվում, ուստի Երևանի վերջին կոշտ լեզուն պարզապես ձևակերպում է ձգձգված ճգնաժամը։ Հայաստանի հիմնական բողոքը ՀԱՊԿ-ի դեմ այն ​​է, որ կազմակերպությունը հրաժարվել է անմիջական ռազմական օգնություն ցուցաբերել 2021-2022 թվականներին Ադրբեջանի հետ սահմանային բախումների ժամանակ, գրում է pravda.ru–ն։

Նոյեմբերի 5-ի հայտարարությունը ռազմական դաշինքի ղեկավարության կողմից ներկայացված վերջնագրին ուղղակի արձագանք էր։ Դրանից մեկ օր առաջ էլ ՀԱՊԿ գլխավոր քարտուղար Տաալատբեկ Մասադիկովն էր հայտարարել, որ նոյեմբերի 11-ին Մոսկվայում կայանալիք Հավաքական անվտանգության խորհրդի գագաթնաժողովում Հայաստանի դեմ կկիրառվի Կանոնադրության 25-րդ հոդվածը։ Այդ հոդվածը պատժում է անդամավճարների չվճարումը։ Հայաստանը կզրկվի կազմակերպության շրջանակներում քվեարկելու իրավունքից և կարգելվի նրա քաղաքացիներին առաջադրել քվոտաների տակ գտնվող պաշտոններում։ ՀԱՊԿ կանոնադրությունը չի պարունակում որևէ երկիր դաշինքից բռնի կերպով հեռացնելու մեխանիզմ, և Երևանը ընտրել է «սառեցման» ռազմավարությունը, որը թույլ է տալիս նրան պահպանել զոհի դիրքը և քննադատել ՀԱՊԿ-ը։

ՀԱՊԿ-ի համար Փաշինյանի հայտարարությունը ռազմական տեսանկյունից քննադատական ​​չէ։ Հայաստանը աշխարհագրորեն մեկուսացված է դաշինքի մյուս անդամներից (Ռուսաստան, Բելառուս, Ղազախստան, Ղրղզստան և Տաջիկստան)։ Այն երբեք չի եղել կազմակերպության անվտանգության ապահովման միջոց, ընդհակառակը, միշտ ինքն է պաշտպանության կարիք ունեցել։ Երևանը սառեցրել է իր մասնակցությունը դեռևս 2024 թվականի փետրվարին, ուստի կազմակերպությունը երկար ժամանակ գործել է առանց հաշվի առնելու Հայաստանին։

Բայց ո՞վ է հիմա պաշտպանելու այդ հավերժական զոհին։ ՀԱՊԿ-ի հետ խզմանը չնայած Հայաստանը չի բանակցում Գյումրու 102-րդ ռուսական ռազմաբազայի դուրսբերման հարցը (պայմանագիրը ուժի մեջ է մինչև 2044 թվականը)։ Եվ պարզ է, թե ինչու։ Նույնիսկ եթե Ադրբեջանի հետ հայտարարված խաղաղության պայմանագիրը ստորագրվի, Հայաստանի արտաքին հետախուզության ծառայությունը պաշտոնապես Բաքվի կողմից առաջ մղվող «Արևմտյան Ադրբեջանի» պատմությունը համարում է Հայաստանի երկարաժամկետ գոյության հիմնական սպառնալիք։ Ադրբեջանի պետական ​​մակարդակով արտահայտվող այս տերմինը վերաբերում է ՀՀ ամբողջ ինքնիշխան տարածքին, ներառյալ Երևանը և Սյունիքի մարզը: Այսպես կոչված «Զանգեզուրի միջանցքի» դեպի Նախիջևան տանող ռազմական ճանապարհի խախտման ռիսկը նույնպես մնում է մտահոգիչ։

Ավելին, ո՛չ Ֆրանսիան, ո՛չ Միացյալ Նահանգները, ո՛չ էլ ՆԱՏՕ-ն ամբողջությամբ չեն տրամադրում կամ չեն պլանավորում Հայաստանին տրամադրել կոլեկտիվ պաշտպանության իրավական երաշխիքներ (նման ՆԱՏՕ-ի 5-րդ հոդվածին): Փարիզից զենքի մատակարարումները խիստ առևտրային են և սահմանափակ բնույթ ունեն: Եթե Փաշինյանը մերժի Բաքվի պահանջները Լեռնային Ղարաբաղը Հայաստանի մաս կազմող սահմանադրական կարգավիճակից հանելու վերաբերյալ, ապա այս ճգնաժամի անցավ լուծում չկա, և հայկական պետության գոյությունը հարցականի տակ կլինի։ Հետևաբար, Շիրակի բազայի հիմնական նպատակը, ըստ Երևանի, Ադրբեջանից եկող հնարավոր սպառնալիքը զսպելն է: Սակայն դա կարող է չաշխատել: Փաշինյանի չարաճճիություններից հետո Մոսկվան չունի քաղաքական կամք պայքարելու Հայաստանի համար: Եվ հատկապես այն պատճառով, որ 1995 թվականի գործող Շիրակի պայմանագիրը նախատեսում է միայն նախկին Խորհրդային Միության սահմանների (հայ-թուրքական և հայ-իրանական), այլ ոչ թե Ադրբեջանի սահմանի պաշտպանությունը: Եթե ​​ռուս զինծառայողների կյանքին սպառնալիք չլինի, նոր պատերազմին ռուսական միջամտություն չի լինի։

Նյութը հրապարակման պատրաստեց Կամո Խաչիկյանը

www.1or.am