«Նոր Զովք». 6 օրում երկու արտադրամասի կասեցում և սննդի անվտանգության լուրջ հարցեր

Վեց օրվա ընթացքում «Նոր Զովք» առևտրային ցանցի հացի և հացաբուլկեղենի երկու արտադրամասի գործունեություն է կասեցվել սանիտարահիգիենիկ խախտումների պատճառով։ Հոկտեմբերի 30-ին Սննդամթերքի անվտանգության տեսչական մարմինը խախտումներ էր հայտնաբերել Երևանի Բակունցի 1 հասցեում, նոյեմբերի 5-ին՝ Քաջազնունու 8/10 հասցեի արտադրամասում։ Երկու ստուգումների արդյունքները լուրջ հարցեր են առաջացնում ընկերության արտադրական վերահսկողության վերաբերյալ։ Տարբեր հասցեներում հայտնաբերված նմանատիպ թերությունները հիմք են տալիս ուսումնասիրելու ամբողջ ցանցի սննդամթերքի անվտանգության համակարգը և պարզելու, թե ինչ պայմաններում են պատրաստվում ամեն օր հազարավոր սպառողների առաջարկվող ապրանքները։

Քաջազնունու փողոցի արտադրամասում տեսուչները հայտնաբերել են վնասված պատեր և առաստաղներ, պատշաճ լվացման համար ոչ պիտանի մակերևույթներ։ Չեն ձեռնարկվել կրծողների, միջատների և այլ կենդանիների ներթափանցումը կանխելու անհրաժեշտ միջոցներ։ Կոյուղու համակարգը չի համապատասխանել սննդամթերքի աղտոտման վտանգը բացառելու պահանջներին։ Բացակայել է աշխատակիցների հանդերձարանը։ Խոսքը սննդի արտադրության համար պարտադիր տարրական պայմանների մասին է, որոնց պահպանումն անհրաժեշտ է արտադրանքի անվտանգությունն ապահովելու համար։

Առանձնապես մտահոգիչ են կրծողների ներթափանցման կանխարգելման և ջրահեռացման համակարգի թերությունները։ Դրանք մեծացնում են սննդամթերքի մանրէաբանական աղտոտման վտանգը։

Հոկտեմբերի 30-ին Բակունցի փողոցի արտադրամասում հայտնաբերվել էին վնասված պատեր, մաքրման համար ոչ պիտանի մակերևույթներ, կեղտի կուտակումներ և էլեկտրական մալուխների տեղակայման թերություններ։ Երկու արտադրամասերում արձանագրված խնդիրների նմանությունը պատահականության վարկածը դարձնում է ուսումնասիրության առարկա։ Ընկերության ղեկավարությունը պետք է բացատրի արտադրական տարածքների պահպանման և սանիտարական վերահսկողության կազմակերպման կարգը։ Նման խախտումների կուտակումը կարող է վկայել ներքին ստուգումների անբավարարության, պատասխանատվության ոչ պատշաճ բաշխման կամ հայտնաբերված թերությունների վերացման ձգձգումների մասին։

Խոշոր առևտրային ցանցի արտադրական անվտանգությունը պահանջում է ամենօրյա վերահսկողություն, փաստագրված ստուգումներ և խախտումների արագ վերացում։ Ընկերության ներսում պետք է գործեն սննդամթերքի անվտանգության վտանգների գնահատման և կանխարգելման ընթացակարգեր։ Այդ նպատակին է ծառայում նաև HACCP համակարգը։ Հետևաբար անհրաժեշտ է պարզել, թե վերջին անգամ երբ են ստուգվել այս արտադրամասերը, ովքեր են պատասխանատու եղել դրանց տեխնիկական վիճակի համար, ինչ խնդիրներ են արձանագրվել ներքին ստուգումներով և ինչ միջոցներ են ձեռնարկվել։ Երկու կասեցումները լուրջ հիմք են տալիս գնահատելու այդ համակարգի գործնական արդյունավետությունը։

Առանձին ուսումնասիրության կարիք ունի արտադրանքի մատակարարման շղթան։ Պարզված չէ, թե որքան ժամանակ են պահպանվել հայտնաբերված խախտումները, այդ ընթացքում ինչ ծավալի հացաբուլկեղեն է արտադրվել և որ խանութներին է մատակարարվել։ Հրապարակված տեղեկություններ չկան պատրաստի արտադրանքի լաբորատոր փորձաքննությունների արդյունքների կամ հնարավոր հետկանչի անհրաժեշտության գնահատման վերաբերյալ։ Այս տվյալներն անհրաժեշտ են սպառողների համար հնարավոր վտանգները գնահատելու նպատակով։ Ընկերությունը պետք է հրապարակի արտադրանքի անվտանգության վերաբերյալ առկա փաստաթղթերը, իսկ տեսչական մարմինը ներկայացնի իր ուսումնասիրությունների արդյունքները։

«Նոր Զովքի» արտադրամասերում նախկինում ևս արձանագրվել են սննդամթերքի անվտանգության և սանիտարական պահանջների խախտումներ, որոնց անդրադարձել է նաև «Առաջինը»։ Դրանց պատմությունը կարևոր է վերջին դեպքերը գնահատելու համար։ Պետք է պարզել նախկին խախտումների բնույթը, դրանց վերացման արդյունքները և հնարավոր կրկնությունների պատճառները։ Նույնքան անհրաժեշտ է գնահատել ցանցի մյուս արտադրամասերում լրացուցիչ ստուգումների կարիքը։ Առանց այս տեղեկությունների դժվար է որոշել հայտնաբերված խնդիրների ամբողջական ծավալը։

Վեց օրվա ընթացքում երկու արտադրամասի կասեցումը «Նոր Զովքի» ղեկավարության պատասխանատվության լուրջ հարց է բարձրացնում։ Սննդամթերքի անվտանգության ապահովումը ընկերության ամենօրյա պարտականությունն է։ Պետական տեսչության հայտնաբերած խախտումները ցույց են տալիս, որ առնվազն այս երկու արտադրամասերում այդ պարտականությունը պատշաճ չի կատարվել։ Հիմա անհրաժեշտ է բացահայտել պատասխանատուներին, պարզել խախտումների պատճառները և ստուգել դրանց վերացման արդյունքները։

Այս պատմությունը նաև սպառողի վստահության մասին է։ Հացը ամենօրյա սպառման հիմնական ապրանքներից է, և գնորդը հնարավորություն չունի տեսնելու դրա պատրաստման պայմանները։ Այդ պատճառով արտադրողի պատասխանատվությունն առանձնապես մեծ է։ «Նոր Զովքի» ղեկավարությունն ու վերահսկող մարմինը պարտավոր են պատասխանել գլխավոր հարցին. ինչպե՞ս են սննդի արտադրության տարրական պահանջների խախտումները պահպանվել մինչև պետական տեսուչների միջամտությունը, և ի՞նչ է արվում դրանց կրկնությունը կանխելու համար։