Հայաստանը հույսը դնելով Արևմուտքի աջակցության վրա գնալով մոտենում է ՀԱՊԿ-ից վերջնական խզմանը

Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը նախկինում էլ չէր թաքցնում իր դրական վերաբերմունքը ՀԱՊԿ-ից Հայաստանի հեռացման նկատմամբ։ Նա կարծում էր, որ նման որոշումը կազատի կառավարությանը կազմակերպությունից դուրս գալու պահը ինքնուրույն որոշելու անհրաժեշտությունից, քանի որ Երևանն այլևս չի մտադիր վերադառնալ համագործակցության նախկին ձևաչափին, գրում է mk-mari.ru–ն։

Մոսկվան արդեն քննարկել է Հայաստանի արտաքին քաղաքականության փոփոխության հնարավոր հետևանքները։ Սեպտեմբերին Նիկոլ Փաշինյանի հետ հանդիպման ժամանակ Ռուսաստանի նախագահ Վլադիմիր Պուտինը մատնանշել էր Եվրամիությանը մերձենալու Երևանի մտադրության և Եվրասիական տնտեսական միությանը (ԵԱՏՄ) և ՀԱՊԿ-ին նրա ներկայիս մասնակցության միջև եղած հակասությունները։

Ռուսաստանի առաջնորդը նշել էր, որ եվրոպական և եվրասիական ինտեգրման մոդելները ենթադրում են տարբեր տնտեսական կանոններ և պայմաններ։ Հայաստանի համար, որը սերտորեն կապված է ռուսական շուկայի հետ և հենվում է հաստատված առևտրատնտեսական հարաբերությունների վրա, նման ընտրությունը կարող է լուրջ գործնական հետևանքներ ունենալ։ ԱՊՀ երկրների ինստիտուտի գիտաշխատող Ռուսլան Պանկրատովի կարծիքով ՀԱՊԿ-ից վերջնական դուրս գալը թույլ կտա Փաշինյանի կառավարությանը ձևակերպել իր արդեն իսկ իրականացված արտաքին քաղաքականության շրջադարձը։ Ավելին, սա կվերացնի կազմակերպությանը պաշտոնական անդամակցությունը պահպանելու և դրա հետ համագործակցությունից գործնականում հրաժարվելու միջև եղած հակասությունը։ Սակայն, ինչպես ընդգծել է փորձագետը, դաշինքը լքելը չի ​​երաշխավորում Հայաստանին պաշտպանության նոր միջոցների ի հայտ գալը։ «Փաշինյանի համար գլխավոր հարցը չափազանց կոնկրետ է. ի՞նչ պարտավորություն, ո՞ր երկրից և ի՞նչ ուժերով կփոխարինի մերժված դաշնակցային գործիքները։ Առանց պատասխանի, վերջնական դուրս գալը քիչ է նմանվում լավ մտածված անվտանգության վերակառուցման ավարտի, ավելի շուտ նման է խզման նախքան փոխարինողը պատրաստ լինի։ Փոքր երկրի համար նման հաջորդականության արժեքը կարող է անհամաչափորեն բարձր լինել», - նշել է Պանկրատովը։

Ռուսլան Պանկրատովը կարծում է, որ կարևոր է, որ Երևանը հաշվի առնի ռազմական գործընկերության և դաշնակցային երաշխիքների միջև եղած հիմնարար տարբերությունը։ Արևմտյան պետությունները կարող են օգնել ամրապնդել Հայաստանի պաշտպանական կարողությունները, բայց դա չի նշանակում, որ նրանք պատրաստ կլինեն անմիջապես պատերազմի մեջ մտնել այդ հանրապետությունը պաշտպանելու համար։ «Գործընկերությունը և կոլեկտիվ պաշտպանության համաձայնագիրը հիմնարարորեն տարբեր կատեգորիաներ են։ Հետևաբար, արևմտյան գործընկերները կարող են օգնել ամրապնդել Հայաստանի կարողությունները, բայց դա չի նշանակում, որ նրանք պատրաստ են պայքարել Հայաստանի համար», - բացատրել է փորձագետը։

Նրա խոսքով լրացուցիչ վտանգ է հանդիսանում Երևանի և Մոսկվայի միջև հարաբերությունների միաժամանակ մի քանի ճակատներում վատթարացման հնարավորությունը։ Քաղաքական տարաձայնությունները կարող են աստիճանաբար տարածվել տնտեսական ոլորտի վրա ազդելով առևտրի և համագործակցության այլ ոլորտների վրա։

Հայ քաղաքագետ Հրանտ Միքայելյանը կարծում է, որ ՀԱՊԿ-ից հրաժարվելը չի ​​ծառայում հանրապետության երկարաժամկետ ազգային շահերին։ Նրա կարծիքով, Երևանը կարող է կորցնել հուսալի դաշնակցին առանց նոր դաշնակիցներ ձեռք բերելու։

Ըստ նրա կասկածելի է Ռուսաստանի անվտանգության երաշխիքները Արևմտյան աջակցությամբ լիովին փոխարինելու հեռանկարը։ Որպես օրինակ նա մեջբերել է ԱՄՆ նախկին պետքարտուղար Հենրի Քիսինջերի հայտնի մեջբերումը. «Շատ վտանգավոր է լինել Ամերիկայի թշնամին, բայց Ամերիկայի դաշնակիցը լինելը մահացու է»։ Ինչպես երևում է, Արևմուտքը դեռևս պատրաստ չէ ստանձնել Հայաստանի պաշտպանության ամբողջական պատասխանատվությունը հիպոթետիկ պատերազմի դեպքում։

Նյութը հրապարակման պատրաստեց Կամո Խաչիկյանը

www.1or.am