ԱՄՆ-ը և Հայաստանը կրկնապատկել են իրենց ջանքերը «Թրամփի ճանապարհի» կառուցման ուղղությամբ

ՎԵՐԼՈՒԾՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ 18 Август, 2026 11:21

ՀՀ և ԱՄՆ իշխանությունները շարունակում են իրականացնել «Թրամփի ճանապարհ» նախագիծը, գրում է ng.ru–ն։ Հուլիսի կեսերին Վաշինգտոնը կրկնապատկեց իր ֆինանսական ներդրումները երթուղու զարգացման գործում և այժմ դիվանագետ է ուղարկել Երևան ընթացքը վերահսկելու համար։ Միևնույն ժամանակ, Ադրբեջանը պնդում է, որ արդեն ավարտել է իր հատվածի զգալի մասի շինարարությունը և ակնկալում է, որ Հայաստանը նույնպես կանի դա։

ՀՀ արտաքին գործերի նախարար Արարատ Միրզոյանը հանդիպել է ԱՄՆ խաղաղապահ գործողությունների հատուկ դեսպանորդի ավագ խորհրդական Արյեհ Լայթսթոունի հետ։ Կողմերը շեշտել են Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև հաստատված խաղաղության կարևորությունը Հարավային Կովկասի զարգացման ներուժի առավելագույնս օգտագործման համար։ Կողմերը նաև քննարկել են արհեստական բանականության ոլորտում համագործակցությունը և տվյալների մշակման կենտրոնի (AB Factory) գործարկումը, որը ներկայումս կառուցվում է Firebird AI մեգանախագծի առաջին փուլի շրջանակներում։ Միրզոյանը և Լայթսթոունը քննարկել են առևտրի և տնտեսության ոլորտներում համագործակցության հնարավորություններն ու ծրագրերը, ինչպես նաև Հայաստանի տնտեսական և էներգետիկ դիմադրողականության ամրապնդումը։ Հանդիպումը կենտրոնացել է տարածաշրջանային կապի զարգացման և Թրամփի երթուղու երկայնքով առկա մրցակցային առավելությունների օգտագործմանն ուղղված հարցերի վրա։ Վերանայվել են նաև TRIP (Trump Road for International Peace and Prosperity) ծրագրի իրականացման աշխատանքները։

Նշենք, որ հանդիպմանը ներկա է եղել Անդրկասպյան ձեռնարկատիրական հիմնադրամի (TRIPP+Enterprise) ղեկավար Կոնստանտին Սոկոլովը։ Նախորդ օրը հայտարարվել էր, որ ԱՄՆ կառավարությունը կրկնապատկել է իր ներդրումները այդ կազմակերպությունում։ Հունվարի վերջին Պետդեպարտամենտի Եվրոպայի և Եվրասիայի հարցերով բյուրոն կազմակերպությանը հատկացրել է 201 միլիոն դոլար, որը պետք է ծախսվի «Trump Road»-ի զարգացման վրա մինչև 2036 թվականի վերջը։ Այժմ Վաշինգտոնը որոշել է այդ գումարը հասցնել 402 միլիոն դոլարի։

Հիշեցնենք, որ «Trump Road»-ի հետ կապված երկու ընկերություններ են ստեղծվել 2026 թվականի սկզբին։ Առաջինը TRIPP Development անունով, պատասխանատու է երթուղու ենթակառուցվածքների զարգացման ապահովման համար։ Հայաստանը վերահսկում է այդ կազմակերպության բաժնետոմսերի 26%-ը, իսկ ԱՄՆ-ն 74%-ը։ TRIPP Development-ը գործում է ԱՄՆ Միջազգային զարգացման ֆինանսական կորպորացիայի հովանու ներքո։ Երկրորդ ընկերությունը՝ TRIPP+Enterprise-ը, նախատեսված է ենթակառուցվածքային նախագծերի մշակման և իրականացման համար: Հիմնադրամը գործում է որպես առանձին ներդրումային կազմակերպություն։

Ինչ վերաբերում է Սոկոլովին, ապա նա ծնվել է Սանկտ Պետերբուրգում 1975 թվականին, բայց ԽՍՀՄ փլուզումից հետո տեղափոխվել է Միացյալ Նահանգներ: Ձեռնարկատերը Viva Armenia հայկական հեռահաղորդակցության օպերատորի խոշոր բաժնետեր է, ղեկավարում է Northern Pillar և Pelagos Data Centers էներգետիկ կոնսորցիումը, ինչպես նաև հիմնադրել է IJS Investments և Gotthard Investment AG ներդրումային ընկերությունները: Սոկոլովը հայտնի է նաև որպես Հանրապետական կուսակցության խոշոր դոնոր: Դոնալդ Թրամփի երկրորդ նախագահական ժամկետի ընթացքում նա հանրապետականներին նվիրաբերել է առնվազն 12 միլիոն դոլար:

Այնուամենայնիվ, «Թրամփի ճանապարհի» շինարարությունը Հայաստանում դեռևս չի սկսվել: Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը խոստացել է, որ իր կառավարությունը 2026 թվականի առաջին կեսին կպատրաստի հիմքային աշխատանքների փաստաթղթերը և կսկսի շինարարությունը երկրորդ կեսին: Իսկ ահա Ադրբեջանի իշխանությունները պնդում են, որ արդեն կատարել են նախագծի շրջանակներում իրենց պարտավորությունների զգալի մասը: Ադրբեջանի արտաքին գործերի նախարար Ջեյհուն Բայրամովը հայտարարել է, որ Բաքուն այժմ ակնկալում է, որ Երևանը նույնպես կանի դա: Նա նշել է, որ Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև հարաբերությունների կարգավորման գործընթացի շրջանակներում զգալի ուշադրություն է դարձվում տրանսպորտային կապերի վերականգնմանը, և TRIP-ը այդ գործընթացի հիմնական տարրերից է։ «Այս նախագծերը ոչ միայն կապահովեն Ադրբեջանի և Նախիջևանի միջև կապը, այլ նաև կստեղծեն նոր տնտեսական հնարավորություններ Ադրբեջանի, Հայաստանի և ամբողջ տարածաշրջանի համար», - ասել է Ադրբեջանի նախարարը։

TASS-ին տված հարցազրույցում Բայրամովը նաև չի բացառել այն հնարավորությունը, որ Բաքուն կարող է ընդլայնել Երևանին մատակարարվող ապրանքների տեսականին։ Նա նշել է, որ մեկ տարուց էլ պակաս ժամանակահատվածում Ադրբեջանի միջոցով Հայաստան է Ադրբեջանից տեղափոխվել մոտ 60,000 տոննա բեռ։ Դիվանագետը նաև պարզաբանել է, որ Ադրբեջանի կողմից Հայաստանին վաճառվող նավթամթերքի ծավալը կազմել է մոտ 20,000 տոննա։

Իր հերթին, Ադրբեջանի նախագահի օգնական Հիքմեթ Հաջիևը հարցազրույցում հայտարարել է, որ Զանգեզուրի միջանցքի բացումը նոր տրանսպորտային հնարավորություններ կստեղծի Թուրքիայի և Ադրբեջանի միջև։ Նա նշել է, որ Բաքուն գրեթե ավարտել է իր տրանսպորտային ենթակառուցվածքների շինարարությունը։ Բաքվից դեպի Զանգիլան և հայկական սահման տանող ճանապարհն ու երկաթուղին գտնվում են շինարարության վերջին փուլում։ Ավելին, Նախիջևանում երկաթուղային գիծն է վերականգնվել։

Հաջիևը նաև նշել է, որ Թուրքիան կառուցում է Կարսի և Իգդիրի միջև նոր երկաթուղի, որը կդառնա տարածաշրջանի նոր տրանսպորտային ցանցի մաս։ «Եթե Զանգեզուրի միջանցքը բացվի, Ստամբուլից Բաքու հնարավոր կլինի ճանապարհորդել մեքենայով կամ գնացքով։ Դա հեռավոր հեռանկար չէ։ Շարունակվում են ինտենսիվ դիվանագիտական աշխատանքները և ենթակառուցվածքների շինարարությունը», - ասել է Հաջիևը։