Ադրբեջանը չի կատարում ՄԻԵԴ-ի վճիռները

Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանը Հայաստանից ընդդեմ Ադրբեջանի ներկայացված գանգատներից մինչ օրս 9-ն է բավարարել։ Վճիռներից 8-ը ուժի մեջ են մտել, սակայն Ադրբեջանը դրանցից ոչ մեկի պահանջը չի կատարել։ Այս մասին գրում է Հետքը։

««Սարգսյանն ընդդեմ Ադրբեջանի» գործով 2015թ. հունիսի 16-ին կայացված վճիռը չի կատարվել, գործն ուժեղացված վերահսկողության ներքո է։ Չնայած վճռից երկար տարիներ են անցել, սակայն անհատական և ընդհանուր միջոցառումները դեռևս ամբողջությամբ չեն իրականացվել։ Չեն լուծվել գույքի կորստի համար արդյունավետ փոխհատուցման և դիմումատուի նախկին տան և գույքի նկատմամբ հասանելիություն ապահովելու հարցերը։

«Մակուչյանն ու Մինասյանն ընդդեմ Ադրբեջանի և Հունգարիայի» գործով վճիռը կայացվել է 2020թ. մայիսի 26-ին։ Ադրբեջանի իշխանությունները ճանաչել էին դիմումատուների իրավունքների խախտումը և հավաստիացրել էին, որ կձեռնարկեն բոլոր անհրաժեշտ միջոցները՝ նմանատիպ խախտումների կրկնությունը կանխելու համար։ Այնուամենայնիվ, որևէ գործողություն այս առնչությամբ չի կատարվել։

Եվրոպայի խորհրդի Նախարարների կոմիտեն (ՆԿ) 2025թ․-ի հունիսին կայացած 1531-րդ նիստում այս գործի քննարկման ժամանակ անհատական միջոցառումների վերաբերյալ միջանկյալ բանաձև է ընդունել։ ՆԿ-ն հայտնել է, որ չնայած Կոմիտեի բազմակի կոչերին, վճիռն ուժի մեջ մտնելուց չորս տարի անց Ադրբեջանի իշխանությունները դեռևս որևէ տեղեկատվություն չեն ներկայացրել, որը կվկայեր պահանջվող անհատական միջոցառումների ուղղությամբ շոշափելի առաջընթացի մասին։

ՆԿ-ն Ադրբեջանի իշխանություններին կոչ է արել առանց ձգձգելու կատարել դիմումատուների ներկայացուցիչներին շնորհված դատական և այլ ծախսերի վճարման անվերապահ պարտավորությունը։ Պահանջել էր առանց ուշացնելու հաստատել, որ նախագահի աշխատակազմի կայքում հրապարակված՝ հանցագործին ներում շնորհելուն և ազատ արձակելուն աջակցող նամակները հեռացվել են։ Ինչպես նաև ապահովել, որ նա որևէ պետական պաշտոն չզբաղեցնի։

ՆԿ-ն նշել է, որ ատելության հիմքով կատարված այդ հանցագործության հեղինակը ստացել էր արտոնություններ, որոնք, ըստ ամենայնի, ներպետական օրենսդրությամբ որևէ իրավական հիմք չունեին։ Ադրբեջանի իշխանություններին կոչ է արել առանց հետաձգման պարզաբանել իրենց դիրքորոշումը նրան տրված «այլ արտոնությունների» վերաբերյալ։

«2026թ․-ի դրությամբ Ադրբեջանի կառավարությունը որևէ միջոցառում այս առումով չի ձեռնարկել, և ՆԿ-ին որևէ տեղեկատվություն չի տրամադրվել: Վերջին անգամ գործը քննարկվել է 2026թ․ մարտի 9-11-ը, 1553-րդ հանդիպման ընթացքում, որի ժամանակ քննադատվել է Ադրբեջանի շարունակական լռությունը, սակայն գործողությունների որևէ ծրագիր չի ներկայացվել»,- հայտնեց միջազգային իրավունքի մասնագետ Արա Ղազարյանը»։