«Ամեն ինչի խզում». ի՞նչ կկորցնի Ռուսաստանը, եթե անջատի «ոչ եղբայրական» Հայաստանը

Նիկոլ Փաշինյանի «Քաղաքացիական պայմանագիր» կուսակցության հաղթանակը հունիսի 7-ին Հայաստանում կայացած խորհրդարանական ընտրություններում կոշտ արձագանք է առաջացրել Մոսկվայում: «Ցարգրադ»-ի հիմնադիր Կոնստանտին Մալոֆեևը պնդում է տնտեսական հարաբերությունների լիակատար խզման վրա. «Չեղարկել Ռուսաստանի քաղաքացիությունը բոլոր երկքաղաքացիների համար: Հավաքել 100 միլիոն դոլարի պարտքը, կրճատել բոլոր ներդրումային նախագծերը և չեղարկել Եվրասիական տնտեսական միության շրջանակներում գործող բոլոր արտոնությունները», գրում է runews24.ru–ն:

Բայց ի՞նչ է թաքնված այդ վերջնագրի հետևում, և ի՞նչ է իրականում ռիսկի դիմում Ռուսաստանը:

Ռուսական ներդրումները Հայաստանում չափվում են միլիարդներով: Եվրասիական տնտեսական միության բանկի տվյալներով Հայաստանում կուտակային ներդրումները հասնում են 4.9 միլիարդ դոլարի, որից 86%-ը ռուսական ծագում ունեն, մայիսի 29-ին ընդգծել է նախագահ Վլադիմիր Պուտինը հավելելով, որ իրական մասնաբաժինն ավելի բարձր է երրորդ երկրների միջոցով վերադարձող ռուս գործարարների կապիտալի շնորհիվ։ Այս ֆոնին Մալոֆեևի 4 միլիարդ դոլարի մասին հիշատակումը միայն հաստատում է մասշտաբները։ Իր հերթին, Ռուսաստանի Արտաքին գործերի նախարարության արտաքին գործերի դեպարտամենտի փոխտնօրեն Միխայիլ Կալուգինը նույնպես ռուսական ներդրումները գնահատել է 4.2 միլիարդ դոլար։

Ռուսական ակտիվները հանրապետությունում ընդգրկում են հիմնական ոլորտները։ Քաղաքագետ Արթուր Աթաևը նշել է, որ Մոսկվան վերահսկում է երկաթուղիները, գազատրանսպորտային ցանցը և էլեկտրաէներգիայի արդյունաբերությունը, այդ թվում միջուկային ոլորտը։ Քաղաքագետի խոսքով Ռուսաստանը գրեթե 20 տարվա ընթացքում ավելի քան 30 միլիարդ ռուբլի է ներդրել հայկական երկաթուղիներում։ «Ռուսական երկաթուղիները» կառավարելու են ամբողջ ցանցը մինչև առնվազն 2038 թվականը։ «Ռոսատոմը» պահպանում է Հայկական ատոմակայանը և պատրաստ է կառուցել նոր բարձր հզորության կայան։

Ավելին, Ռուսաստանը Հայաստանին տրամադրել է 100 միլիոն դոլարի պետական ​​արտահանման վարկ զենք գնելու համար։ Ինչպես գրել է Կոնստանտին Մալոֆեևը, Փաշինյանը փորձում է այդ գումարը դուրս գրել որպես զենքի մատակարարման անբավարարություն, սակայն համաձայնագրի համաձայն միջոցները պետք է օգտագործվեին 15 տարվա ընթացքում՝ տարեկան 3% տոկոսադրույքով։

Այնուամենայնիվ, երկրների միջև տնտեսական կապերն արդեն սկսել են քայքայվել։ Արմստատ-ի տվյալներով՝ Ռուսաստանի և Հայաստանի միջև առևտրաշրջանառությունը 2025 թվականին կազմել է 7.66 միլիարդ դոլար՝ նախորդ տարվա համեմատ 38.3%-ով պակաս։ Դա պայմանավորված է ինչպես Եվրոպական Միության հետ մերձեցման վերաբերյալ Երևանի հայտարարած հանձնառությամբ, այնպես էլ Մոսկվայի հետագա արձագանքով։ Ինչպես հունիսի 4-ին հայտարարել է փոխվարչապետ Ալեքսեյ Օվերչուկը, եթե Հայաստանում հաղթեն եվրոպամետ ուժերը, երկիրը կարող է կորցնել ֆինանսական աջակցությունը Եվրասիական տնտեսական միության շրջանակներում։ «Ինչո՞ւ պետք է մենք գումար տանք նրանց, ովքեր կարող են վաղը մեզ հետ կռվել», - ասել է նա։ Անվտանգության խորհրդի քարտուղար Սերգեյ Շոյգուն հավելել է. «Ռուսաստանը չի ֆինանսավորի Հայաստանի վերականգնումը ճգնաժամից, որը կհետևի ԵՄ-ի հետ կապերի ընդլայնմանը»։

Հատկանշական է այն, որ հունիսի 2-ին Ռոսսելխոզնադզորը ժամանակավոր սահմանափակումներ է սահմանել Հայաստանից կորիզավոր մրգերի և թարմ խաղողի ներմուծման վրա հղում անելով բուսասանիտարական ռիսկերին։ Եվ նախագահի մամուլի քարտուղար Դմիտրի Պեսկովը հունիսի 9-ին հաստատել է, որ Կրեմլը չի ​​շտապում շնորհավորել Փաշինյանին հաղթանակի կապակցությամբ ընտրախախտումների մասին բազմաթիվ հաղորդագրությունների պատճառով։

Այսպիսով, Մալոֆեևի տնտեսական կապերը խզելու պահանջները տեղի են ունենում սառեցման շրջանի ֆոնին։ Սակայն, դատելով կուտակված ակտիվների չափից և երկարատև նախագծերից, Մոսկվան նաև ռիսկի է դիմում կորցնել իր ազդեցության զգալի մասը և միլիարդավոր դոլարների ներդրումները, եթե Երևանը, ի վերջո, ընտրի Արևմուտքը։

Նյութը հրապարակման պատրաստեց Կամո Խաչիկյանը

www.1or.am