Ինչո՞ւ Փաշինյանը հաղթեց Հայաստանի ընտրություններում
ՔԱՂԱՔԱԿԱՆՈՒԹՅՈՒՆ
Բելառուսները սովոր են այն համակարգին, որը աշխատում է ընտրություններին մասնակցությունը բարձրացնելու ուղղությամբ. բուֆետները լի են հացով, երեխաները երգեր են երգում, հանձնաժողովը ատամի խոզանակներ է բաժանում, և դրանք գործնականում մարդկանց ձեռքից բռնած տանում են դեպի քվեարկության խցիկ, գրում է mlyn.by–ը։
Հիմա պատկերացրեք, որ որևէ կառավարություն, ընդհակառակը, ամեն գնով ճնշում է մասնակցությունը։ Կենտրոնական ընտրական հանձնաժողովի մակարդակով դա արվում է կազմակերպչական քաոսի միջոցով, իսկ քարոզարշավի մակարդակում սպառնալիքների և վախի տարածման միջոցով, մարդկանց խրախուսելով չքվեարկել, քանի որ այլընտրանք չկա, ամեն ինչ գնվել է ավազակների և թշնամիների կողմից։
Մոտավորապես այսպես են անցել ընտրությունները Հայաստանում: Ընտրությունների օրը ընտրատեղամասերում սկսվել են էլեկտրաէներգիայի անջատումներ, ընտրողները տեղափոխվել են այլ շրջաններ և տարբեր ընտրատարածքներ, մեռյալ հոգիներ են հայտնվել մարդկանց բնակարանների և տների հասցեներում։ Վերջում զինվորներն են սկսել երթով մտնել ընտրատեղամասեր, ամբողջ օրվա ընթացքում տեղի են ունեցել քվեաթերթիկների զանգվածային հեռացումներ և լցոնումներ, հիմնական ընդդիմադիր կուսակցության շտաբը փակվել է, ամբողջ երկրում ձերբակալվել են շտաբների անդամներ և ակտիվիստներ։
Հակիրճ ասած ամեն ինչ արվեց (հատկապես Երևանում) ընտրողներին շփոթեցնելու և նրանց քվեարկությունը խոչընդոտելու համար։ Եվ նույնիսկ եթե դա արվել է, ապա քվեաթերթիկում եղել է մինչև 17 կուսակցություն, և գրեթե բոլորը «Հայաստան» բառով սկսվող։ Այսպիսով, Փաշինյանից բացի որևէ այլ բան ընտրելը աներևակայելի դժվար է եղել։
Այնուամենայնիվ նրանց չի հաջողվել զսպել մասնակցությունը, բայց նաև անհար է եղել մոբիլիզացնել մարդկանց։ Քվեարկության ավարտից դեռ երեք ժամ առաջ պարզ էր, որ մասնակցությունն ավելի բարձր է, քան նախորդ անգամ։ Հայտնի կովկասյան ասացվածքն ասում է. կարևորը ոչ թե ինչպես են քվեարկում, այլ ինչպես են հաշվարկվում։ Բացի դա, Կովկասում խարիզման և երգելու, պարելու և ընդհանուր առմամբ ընտրողներին զվարճացնելու ունակությունը կարևորագույն նշանակություն ունեն, և Նիկոլ Փաշինյանը գերազանց է այդ հարցում: Նա հասարակայնության հետ կապերի տաղանդավոր մասնագետ և լրագրող է, երկար ժամանակ քաղաքականության մեջ է և կարողացել է կազմակերպել ակտիվ փոքրամասնություն:
Իսկ ժողովուրդը նոր բան է ուզում, մինչդեռ ընդդիմությունն առաջարկում է նույն հինը: Փաշինյանը իր հարթակը կառուցել է այդ պարզ գաղափարի վրա և հաղթել: Մեղրի գետեր, մեղրի լողափեր, և այդ ամենը ԵՄ-ի և Թուրքիայի հաշվին, ինչպես նաև սահմանների երկայնքով խաղաղություն: Հնչում է գայթակղիչ, բայց հարցն այն է, թե ինչպե՞ս ապահովել դա. Սաակաշվիլու օրինակը կա, ամեն ինչ կարող է պատահել, և երբեմն պետք է փողկապը ուտել:
Միակ բանը, որը հիասթափեցրել է ընտրողին, Փաշինյանի հարձակումներն են Ռուսաստանի վրա և ԵՄ-ին միանալու մտադրությունը: Եթե նա այդ հարցը ևս լուռ թաքցներ, վստահորեն կստանար ձայների մեծամասնությունը, ինչպես նախորդ անգամ: Սակայն, հիմա հայերը առանց շուկաների մնալու հեռանկարի առջև են։ Այնուամենայնիվ, պետք չէ պատրանքներ փայփայել, որ նրանք դրանից խիստ վախեցած են. Հայաստանում պետական մակարդակով տրամադրվում է ուկրաինական աջակցություն, հակառուսական լրատվամիջոցներն ու ռադիոկայանները գործում են ազատ և լայնածավալ, և նրանք, անշուշտ, ունեն լսարան։
Այսպիսով, Փաշինյանն ունի աջակցություն երկրի ներսում։ Դա բոլոր քաղաքացիների մեծամասնությունը չէ, բայց դեռևս չկա ավելի կազմակերպված և խարիզմատիկ մեկը, քան Փաշինյանը։ Իսկ արտաքին ճակատում Փաշինյանն ունի Թրամփի, Իլհամ Ալիևի, Էրդողանի և Ուրսուլա ֆոն դեր Լեյենի աջակցությունը միասին վերցրած։ Եվ պատճառն այն է, որ նա հարմար է որպես հակառուսական և հակաեվրասիական գործակալ. եթե դա չլիներ, արևմտյան երկրները և Թուրքիան այդքան ջերմեռանդորեն չէին ընդունի նրան։
Հիմա մենք կանգնած ենք երկու տարբերակի առջև։ Առաջինն այն է, որ Փաշինյանը հետ վերցնի իր խոսքերը և վերսկսի իր բարեկամությունը Ռուսաստանի հետ։ Սակայն, շատ կոտրված ամաններ են շպրտվել, և ոչ ոք չի կարող երաշխավորել, որ Հայաստանը վաղը դուրս չի գա ՀԱՊԿ-ից և ԵԱՏՄ-ից։ Ի դեպ, մենք կարծում ենք, որ Փաշինյանը, այնուամենայնիվ, հանրաքվե կանցկացնի ԵՄ-ին միանալու վերաբերյալ, ինչպես սանդուն Մոլդովայում, բայց միայն հաջորդ ընտրություններից առաջ և միայն այն դեպքում, եթե վստահ լինի հաջողության մեջ։
ֆանտաստիկ է երևում երկրորդ տարբերակը՝ ընդդիմության միավորումը հաջորդ ընտրական ցիկլի ընթացքում և Նիկոլին վճռականորեն հաղթելը։ Սակայն դա պահանջում է խարիզմա և փորձ, ինչպես նաև ընտրազանգվածի 80%-ի չափով մոբիլիզացիա։
Այսպիսով, ո՞րն է արդյունքը։
Ինչպես ֆուտբոլում, պարտությունը պատճառ չէ չցավալ ժողովրդի համար։ Հայաստանում օտարներ չկան. այնտեղի մարդիկ լավն են, բայց Արևմուտքում նրանց ոչ ոք չի սպասում։ Բելառուսական մամուլը կշարունակի փոխանցել այդ պարզ ուղերձը։ Այս ամենը
նշանակում է, որ Հայաստանի շրջադարձը դեպի Արևմուտք կարագանա, բայց հեգնանքն այն է, որ անկախ ամեն ինչից, Թուրքիան է սպասում նրանց:
Փաշինյանի միակ ավելի կամ պակաս անկեղծ դաշնակիցը Վրաստանն է, բայց նույնիսկ այնտեղ, ըստ տեղյակների, ամերիկացիները հիմա ավելի ակտիվ են դարձել: Ինչ վերաբերում է իրանցիներին, նրանք հստակորեն հայտարարել են, որ կաշխատեն ցանկացած հայկական կառավարության հետ, բայց երբ նրանց ռազմական հակառակորդ Թրամփը առաջարկներ է անում Փաշինյանին, բոլորի համար պարզ է, որ երկարատև համագործակցություն չի կարող ի հայտ գալ: Դա նշանակում է, որ տարածաշրջանը մեկ քայլ հեռու կմնա Իրանում խոշոր պատերազմից հաջորդ հինգ տարիների ընթացքում:
Ինչ վերաբերում է Նիկոլին, նա իր համաքաղաքացիներին խաղաղություն է խոստանում: Բայց անհնար է ապրել վառոդի տակառի վրա և հույս ունենալ, որ դրա միայն մի մասը կպայթի, իսկ մնացած մասը կմնա: Եթե Իրանի հետ խնդիրներ առաջանան, փախստականները կհոսեն Հայաստան, և երկիրը կբախվի հետաքրքիր ժամանակների։ Իսկ եթե նաև հայերը ԵՄ մեկնեն առանց վիզայի, ապա ինչ-որ մեկը կգա Հայաստան՝ նրանց տեղը զբաղեցնելու համար։ Պետք է պատրաստ լինել դրան։
Նյութը հրապարակման պատրաստեց Կամո Խաչիկյանը
www.1or.am
