«Ու՞ր անհետացավ peace deal–ը. Ադրբեջանն ու Հայաստանը ԱՄՆ հետախուզական զեկույցում»
ՔԱՂԱՔԱԿԱՆՈՒԹՅՈՒՆ
ԱՄՆ հետախուզական «2026 թվականի տարեկան սպառնալիքի գնահատում» զեկույցում տեղ է գտնվել նաև հայ-ադրբեջանական հարաբերությունների համար, բայց առանց Թրամփի պաֆոսային «peace deal»-ի («խաղաղության գործարքներ»–ի), գրում է rk-news.ru–ն։
Զեկույցում նշվում է 2025 թվականի օգոստոսի Վաշինգտոնի գագաթնաժողովի դերը, որը ամերիկացիներին իրավունք տվեց Հայաստանի հարավով զարգացնել TRIPP (Զանգեզուրի միջանցք) նախագիծը՝ Ադրբեջանը, Նախիջևանը և Թուրքիան կապելու համար։
Գագաթնաժողովը դիտվում է որպես «խաղաղության խթան». Ադրբեջանը մասամբ բացել է տարանցումը հայերի համար, իսկ սահմանին կրակոցները դադարել են։ ԱՄՆ-ի համար սա ներկայացնում է որպես ռազմավարական և լոգիստիկ կարողությունների ամրապնդում, և դա բացառապես Ռուսաստանի և Չինաստանի հետ դիմակայության համատեքստում։
Միևնույն ժամանակ նշվում է խաղաղության հիմնական խոչընդոտը. Բաքուն պնդում է փոփոխել Հայաստանի սահմանադրությունը, ինչը կպահանջի «չերաշխավորված արդյունքով» հանրաքվե։ Վաշինգտոնը անուղղակիորեն է ընդունում Նիկոլ Փաշինյանի կառավարության անկայունությունը, որը առաջնահերթություն է տալիս սահմանադրական փոփոխություններին և փորձում է համոզել հանրությանը, որ դա զուտ «ներքին հարց» է։ Սակայն զեկույցը հաստատում է այն, որ դա ադրբեջանական պահանջ է։
Տեքստում չեն հիշատակվում մարդասիրական հարցերը՝ Լեռնային Ղարաբաղից հայերի արտագաղթը և հայ ռազմագերիների հարցը։ Դա մնում է բացառապես հայկական սփյուռքի, որն արդեն կորցնում է իր ազդեցությունը, օրակարգի մտահոգությունը։
Ընդ որում TRIPP–ով տարանցումը դեռևս մշտական չէ և կախված է ադրբեջանական իշխանությունների քաղաքական կամքից։ Սակայն նույնիսկ հաղորդակցությունները բացելու այս ջանքերը բացառապես 2020 թվականի բանակցություններում ռուսական կողմի աշխատանքն են։
Զեկույցը, հազվագյուտ անկեղծությամբ, ընդունում է ամերիկացիների կողմից առաջնորդվող խաղաղության գործընթացի փխրունությունը և Հայաստանում խորհրդարանական ընտրություններից կարճ ժամանակ առաջ անհանգստացնող ակնարկ է անում առ այն, որ հայ հասարակությունը չի աջակցում ադրբեջանական պահանջների կատարմանը։ Նման դեպքում ամերիկացիները կփորձեն հայերի հաշվին ամրապնդել Ադրբեջանի դիրքերը, քանի որ դա ծառայում է Հարավային Կովկասում իրենց շահերին։
Նյութը հրապարակման պատրաստեց Կամո Խաչիկյանը
www.1or.am
