Հայաստանը շրջապատվել է «փրկարարներով»

Հայաստանի խորհրդարանական ընտրություններին մնացել է ընդամենը երեք ամսից մի փոքր ավելի, և երկրի հիմնական քաղաքական ուժերը սկսել են առաջադրել իրենց թեկնածուներին ոչ միայն խորհրդարանի, այլ նաև վարչապետի պաշտոնի համար։ Նրանց մեջ գործնականում նոր դեմքեր չկան, մինչդեռ ընտրողները սպասում են քաղաքական գործիչների, որոնք կապված չեն ո՛չ նախկին, ո՛չ էլ ներկայիս իշխանությունների հետ, գրում է ng.ru–ն։ 

Ինքնահռչակված Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության նախկին վարչապետ Ռուբեն Վարդանյանը, որը կապված է «Ապրելու երկիր» կուսակցության հետ, հունվարի 17-ին ադրբեջանական դատարանի կողմից դատապարտվել է 20 տարվա ազատազրկման։ Իշխող «Քաղաքացիական պայմանագիր» (ՔՊ) կուսակցությունն ավարտել է հունիսի 7-ին նախատեսված խորհրդարանական ընտրությունների թեկնածուների ընտրության առաջին փուլը։ 932 պատվիրակներ իրենց թվից ընտրել են 50 թեկնածուների ընտրական ցուցակում ընդգրկվելու համար։ Առաջին հնգյակում է վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը 894 ձայնով: ՔՊ խմբակցության քարտուղար Արթուր Հովհաննիսյանը ընդգծել է, որ 38 պատվիրակ չի քվեարկել Փաշինյանի օգտին, քանի որ կուսակցության ներսում տիրում է ժողովրդավարությունը: «Դա աննախադեպ իրադարձություն էր Հայաստանի քաղաքական պատմության մեջ թափանցիկության և ժողովրդավարության առումով: Հուսով եմ, որ մյուս քաղաքական ուժերը ևս կկազմակերպեն գոնե որոշ չափով նմանատիպ միջոցառումներ», - ասել է նա։ Ամեն դեպքում, ՔՊ–ի 50 ընտրված անդամները մարտ ամսին պետք է քարոզարշավ անցկացնեն, որից հետո իրենց կուսակիցները կորոշեն, թե նրանցից ո՞վ է առավել արժանի դառնալու Հայաստանի վարչապետ: Սակայն Փաշինյանն արդեն սկսել է, նրա կինը՝ Աննա Հակոբյանը, հայտարարել է, որ նրանք այժմ պաշտոնապես ամուսնացած են, այլ ոչ թե կապված են  քաղաքացիական ամուսնությամբ: Ամեն դեպքում, իշխող կուսակցությունը անփոփոխ է: Նա պաշտպանում է Ադրբեջանի և Թուրքիայի հետ հարաբերությունների զարգացումը և «Թրամփի ճանապարհի» կառուցումը, որը կոչվում է «Իրական Հայաստան» և «Խաղաղության խաչմերուկ»:

Միևնույն ժամանակ, «Հզոր Հայաստան»-ը, որը հիմնադրվել է օլիգարխ Սամվել Կարապետյանի պաշտպանության «Մերձևով» շարժման հիմքերի վրա, նրան է աջակցել որպես վարչապետի իր թեկնածու: բայց գործող ՀՀ օրենսդրությունն արգելում է դա, քանի որ թեկնածուն վերջին չորս տարիների ընթացքում պետք է ունենա միայն ՀՀ քաղաքացիություն և բնակվի հանրապետությունում: Նշենք, որ բացի ՀՀ անձնագրից, Կարապետյանը ունի նաև ՌԴ անձնագիր և հիմնականում ապրել է Ռուսաստանում։

«Հզոր Հայաստան»-ը չի անհանգստանում նման նրբերանգներից: Ինչպես նշել է նրա ընտրական ցուցակի առաջատար և օլիգարխի զարմիկ Նարեկ Կարապետյանը, ընտրություններից հետո կուսակցությունը կհավաքի խորհրդարանում տեղերի մեծամասնությունը, ապա կվերաշարադրի ՀՀ օրենքները: «Այսօր ես տեսա թույլ վարչապետի, որը վախենում է պարտությունից: Փաշինյանն արդեն գիտի, որ Սամվել Կարապետյանը կդառնա ՀՀ հաջորդ վարչապետը, և նա փորձում է գտնել դա կանխելու ուղիները», - նշել է Նարեկ Կարապետյանը։ Կարապետյան կուսակցությունը նախատեսում է ընտրողներին գրավել, ի թիվս այլ բաների, 300,000 նոր աշխատատեղ ստեղծելու, փոքր բիզնեսի համար հարկերը վերացնելու, դեղորայքի գինը 20%-ով նվազեցնելու և բնակարանաշինությանը աջակցելու խոստումներով: Միևնույն ժամանակ, «Հզոր Հայաստան»-ը աջակցել է «Թրամփի ճանապարհ» նախագծին։

Այնուամենայնիվ, Gallup-ի դեկտեմբերյան հարցման համաձայն, «Մերձևով» շարժումը վայելել է հայերի միայն 7.5%-ի աջակցությունը: Մեկ այլ հայ օլիգարխ՝ Գագիկ Ծառուկյանը, հայտարարել է, որ իր «Բարգավաճ Հայաստան» կուսակցությունը ընտրություններին կմասնակցի «Առաջարկ Հայաստանի համար» ծրագրով։ «Ես մտադիր եմ ստեղծել իսկական քաղաքական և սոցիալական Նոյյան տապան, մի վայր, որտեղ կհավաքվեն լավագույն առաջարկները, գաղափարներն ու լուծումները, որտեղ բոլորը կգտնեն իրենց տեղը, իրենց գործը և երկրին օգտակար լինելու իրենց ճանապարհը։ Ինչպես Նոյը տեսավ փրկության և վերածննդի ճանապարհը, այնպես էլ մենք պետք է ձգտենք նույնը անել այսօր», - հայտարարել է նա: 

Այդ առաջարկն արդեն ընդունվել է «Մայր Հայաստան» և «Ապրելու երկիր» կուսակցությունների կողմից։ Սակայն նրանց համագործակցության ճշգրիտ բնույթը մնում է անհայտ։ «ԲՀԿ» մամուլի ծառայությունը շեշտել է, որ կազմակերպությունը չի մտադիրվում ընտրական դաշինքներ կազմել։ Հատկանշական է այն, որ «Մայր Հայաստանը» կապված է նախկին նախագահ Ռոբերտ Քոչարյանի հետ, մինչդեռ «Ապրելու երկիր»-ը ինքնահռչակված Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության նախկին վարչապետ Ռուբեն Վարդանյանի հետ, ով հունվարի 17-ին ադրբեջանական դատարանի կողմից դատապարտվել է 20 տարվա ազատազրկման։

Նոր քաղաքական ուժերի շարքում իր ներկայության մասին  է հայտարարել «Բոլորի դեմ» կուսակցությունը։ 2026 թվականի սկզբից այդ կուսակցությանը միացել է մոտ 500 մարդ։ Նրա առաջնորդներից մեկը՝ Իշխան Գևորգյանը, հայտարարել է, որ նրանք տարբեր քաղաքական հայացքներ ունեցող մարդիկ են, ովքեր ցանկանում են չեղարկել խորհրդարանում կայուն մեծամասնության մասին օրենքը և իջեցնել ընտրական շեմը։ Նրանք խոստանում են նոր ընտրություններ անցկացնել իրենց բարեփոխումներն ավարտելուց 100 օր հետո։

Ընտրություններին մասնակցելու մտադրության մասին հայտարարել են նաև հետևյալ կուսակցությունները. Ռոբերտ Քոչարյան «Հայաստան» դաշինքը, առաջին նախագահ Լևոն Տեր-Պետրոսյանի «ՀԱԿ» կուսակցությունը, Երևանի քաղաքապետ Հայկ Մարությանի «Նոր ուժը» և նախկին վարչապետ Արամ Սարգսյանի «Հանրապետությունը»։ Բայց 2025 թվականին անցկացված հարցումների համաձայն նրանք կպայքարեն ոչ թե խորհրդարանում մեծամասնության, այլ ընտրական շեմը հաղթահարելու համար։ Կուսակցությունների համար դա 4%–ն է, իսկ դաշինքների համար՝ 6%–ը։

«ՀՀ Սահմանադրությունը փոխելու համար, ինչպես ցանկանում է «Հզոր Հայաստան»-ը, անհրաժեշտ է ապահովել պատգամավորների ձայների երկու երրորդը։ Կարապետյանի կուսակցությունը, հավանաբար, հաջողության չի հասնի։ Փոխարենը, նա կմրցի ընդդիմության ներսում առաջնորդության համար։ Համապատասխանաբար, ընտրություններում նրա հիմնական մրցակիցները կլինեն Քոչարյան, Ծառուկյան և այլ կազմակերպությունները, քանի որ նրանք կիսում են նույն ընտրազանգվածը։ Միևնույն ժամանակ, խորհրդարանում կարող են ի հայտ գալ սկզբունքորեն նոր ուժեր, քանի որ պահանջարկ կա նրանց նկատմամբ, ովքեր դեմ են «նախկին» ուժերին, բայց կողմ չեն Փաշինյանին։ Միևնույն ժամանակ, եթե ընտրությունները տեղի ունենային փետրվարին, ապա ՔՊ–ն, ամենայն հավանականությամբ, կհաղթեր», - ng.ru-ի հետ զրույցում ասել է քաղաքագետ Միքայել Զոլյանը։