Ծանոթ ու միաժամանակ անհայտ … ֆլեյբորդինգ սպորտաձև
ՖՈՏՈ
Ֆլեյբորդինգը նորագույն էքստրեմալ սպորտաձևերից մեկն է: Դրա սկզբունքը հիմնված է «թռչող տախտակին» կանգնած ջրի վրայով թռչելու վրա: Շարժիչ ուժը ձեռք է բերվում ֆլեյբորդին միացված ջրային մոտոցիկլետի կողմից առաջացած ջրի հոսքի ռեակտիվ ուժի միջոցով: Ռեակտիվ ուժը կարող է առաջանալ նաև ֆլեյբորդին ամրացված և կերոսինով աշխատող հատուկ ռեակտիվ շարժիչի միջոցով։
Հազարամյակներ շարունակ մարդկությունը երազել է երկնքում թռչունների պես թռչելու մասին: 21-րդ դարում այդ երազանքը նախատեսված էր իրականացնելու համար: 2011 թվականի սկզբին ֆրանսիացի Ֆրենկ Սապատան, ով ջրային մոտոցիկլետների աշխարհի չեմպիոն և տաղանդավոր գյուտարար էր, մշակել է մի սարք, որը նա անվանել է ֆլեյբորդ: Սկզբում այդ սարքը մարդուն բարձրացնում և պահում էր ջրի վերևում և կոչվում էր «ջրային մոտոցիկլետ»: Բայց նա գյուտը շարունակել է կատարելագործել, և 2012 թվականին «թռչող տախտակ» է ներկայացվել Չինաստանում կայացած ջրային մոտոցիկլետների մրցույթում: Ներկայացումը եղել է տպավորիչ, գյուտարարն ինքն էր թռչում ջրի մակերեսից վեր, կատարում ակրոբատիկ ցատկեր օդում՝ օգտագործելով դելֆինի ցատկի տեխնիկան: Այդպես էլ ծնվել է ֆլեյբորդինգը։ Ֆրենկ Սապատան իր գյուտում համատեղել էր սնոուբորդը, ջրային մոտոցիկլետը և ակվաբայկը։ Ֆլեյբորդը տեղադրվել էր հզոր անձնական ջրային տրանսպորտային միջոցի վրա, ջրային կոշիկները ամրացված էին հատուկ տախտակին, և ամբողջ համակարգը միացված էր անձնական ջրային տրանսպորտային միջոցին ճկուն խողովակների միջոցով, որոնք ջրի շիթ էին մատակարարում։
2016 թվականին Ֆրենկ Սապատան կրկին է զարմացրել աշխարհին ներկայացնելով ռեակտիվ շարժիչով ֆլեյբորդը։ Դասական ֆլեյբորդից հիմնական տարբերությունն այն էր, որ այն այժմ հագեցած էր կերոսինով աշխատող ռեակտիվ շարժիչով։ Նոր գյուտն ուներ մոտ 10 րոպե ինքնավար թռիչքի ժամանակ, մոտ 150 կմ/ժ առավելագույն արագություն։
Ֆլայբորդինգը հիասքանչ տեսարան է։ Մարզիկը բարձրանում է օդ մինչև 10 մետր բարձրություն։ Թռչող տախտակը թույլ է տալիս ֆլայբորդիստին թռչել, կատարել պտույտներ, շրջադարձեր։ Հավանաբար ամենագեղեցիկ հնարքը «դելֆինն» է. մարզիկը շարժվում է ջրի մակերեսին զուգահեռ, սուզվում և դուրս է ցատկում և բոլոր շարժումները նման են դելֆինի շարժումներին։
Ֆլեյբորդինգը տարեցտարի ավելի ու ավելի տարածված է դառնում։ Դա պայմանավորված է մի քանի գործոններով։ Նախ, ըստ գյուտարարի, «թռչող տախտակի» վրա վարել սովորելը պահանջում է ոչ ավելի, քան մեկ ժամվա դասեր մարզչի հետ։ Երկրորդ, դա տպավորիչ սպորտաձև է, որը մեծ ուշադրություն է գրավում։ Երրորդ, էքստրեմալ սպորտաձևերի սիրահարների համար դա հիանալի միջոց է ադրենալինի մակարդակը բարձրացնելու համար։ Չորրորդ, դասերը կարող են անցկացվել ցանկացած ջրային տարածքում, ուղղակի ջուրը պետք է բավականաչափ խորը լինի։ Ավելին, ֆլեյբորդինգը անվտանգ սպորտաձև է։
Չնայած հնարքների դժվարությանը, ֆլեյբորդիստի համար ամենավատ բանը ջուրը ընկնելն է։ Տախտակը պատրաստված է լողացող նյութերից և թույլ է տալիս կարգավորել այն տարբեր ռեժիմների՝ ուսանող, պրակտիկանտ և վարպետ։ Դա զգալիորեն նվազեցնում է վնասվածքի ռիսկը։ Ավելին, խորհուրդ է տրվում կրել պաշտպանիչ բաճկոն և սաղավարտ։
Ֆրենկ Սապատան էլ հաջողությամբ խթանում է ֆլեյբորդինգը։ Ամեն ամիս նա մասնակցում է Լաս Վեգասում և Մոնակոյում անցկացվող հեղինակավոր շոուների։ Ֆլեյբորդինգի առաջին աշխարհի առաջնությունը տեղի է ունեցել 2012 թվականի հոկտեմբերին։ Մրցույթին մասնակցել են 21 երկիր ներկայացնող հիսուներկու մարզիկներ։
Կ. Խաչիկյան
