Փաշինյանը վստահ է, որ դա Ռուսաստանը պետք է անի. վերջնագրի պատասխանը ստացվել է
ՔԱՂԱՔԱԿԱՆՈՒԹՅՈՒՆ
ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը նոր քայլ է կատարել ձգձգված աշխարհաքաղաքական խաղում հրապարակավ պահանջելով, որ Ռուսաստանը վերականգնի երկաթուղային հաղորդակցությունը Ադրբեջանի և Թուրքիայի հետ։ Նա անկեղծորեն հայտարարել է. «Մենք խնդրում ենք մեր ռուս գործընկերներին որոշում կայացնել այդ հարցի վերաբերյալ»։ Իր հռետորաբանության մեջ ՀՀ ղեկավարը վստահություն է հայտնում, որ, իբր, Ռուսաստանը, որպես Հայկական երկաթուղիների գործընկեր և կոնցեսիոներ, պետք է իրականացնի այդ աշխատանքը։ Մոսկվայից դեռևս պաշտոնական արձագանք չի եղել, սակայն ռուս փորձագետներն արդեն մանրամասն և շատ կոշտ պատասխան են տվել Փաշինյանի «վերջնագրին», որոնց կարծիքները հստակ ցույց են տալիս, թե ինչպես կարող է ընկալվել այդ խնդրանքը, գրում է tsargrad.tv–ն։
Փաշինյանը հաստատել է, որ համապատասխան խնդրանք է ներկայացրել և քննարկել է այդ հարցը ՌԴ նախագահ Վլադիմիր Պուտինի հետ։ Խնդիրը վերաբերում է այն գծերին, որոնք 1990-ականների սկզբից չեն գործում Ադրբեջանի հետ հակամարտության պատճառով։ ՀՀ վարչապետը պնդում է հարցի հրատապության վրա. «Հարմար ժամանակը հիմա է»։ Սակայն այդ թվացյալ պարզության հետևում փորձագետները տեսնում են բարդ քաղաքական հաշվարկ։ Քաղաքագետ Վադիմ Սիպրովը tsargrad.tv-ին տված հարցազրույցում բացահայտ հայտարարել է, որ Փաշինյանը փորձում է «խորամանկել բոլորին», ընդ որում Ռուսաստանի հաշվին.
«ՀՀ վարչապետը կրկին փորձում է խորամանկել և լուծել շատ կարևոր քաղաքական խնդիր՝ ռուսական պետական «Ռուսական երկաթուղիներ» կորպորացիայի հաշվին: Ինչ նպատակներով և ինչ տեսակի բեռներ է մտադիր տեղափոխել Հայաստանի ղեկավարությունը այդ գծերով, անհասկանալի է... Ավելի շուտ, սա Փաշինյանի փորձն է հաճոյանալու իր արևմտյան տերերին»:
Փորձագետը հիշեցրել է, որ Ռուսաստանի հովանու ներքո «Զանգեզուրի միջանցք» նախագծի ձախողումից հետո Երևանը ակտիվորեն փնտրում է այլընտրանքային տրանսպորտային ուղիներ, այդ թվում Թուրքիայի միջոցով, և ցանկանում է, որ Մոսկվան վճարի դրանց ստեղծման համար:
Փորձագետների կարծիքով, Ռուսաստանի հիմնական փաստարկը կլինի պրագմատիկ և տնտեսական: «Ռուսական երկաթուղիները», որը 2008 թվականից ի վեր շահագործում է հայկական երկաթուղին կոնցեսիայով, պարտավոր է պահպանել առկա ենթակառուցվածքները, բայց պարտավոր չէ ֆինանսավորել այն գծերի լայնածավալ վերականգնումը, որոնք չունեն երաշխավորված բեռնափոխադրումներ: ««Ռուսական երկաթուղիների» տրամաբանությունը պարզ է. ներդրումները պահանջում են երաշխավորված բեռնափոխադրումներ, որոնք ներկայումս բացակայում են այդ երթուղիներում», - նշել է Սիպրովը:
Մեկ այլ քաղաքագետ՝ Դմիտրի Մատյուշենկովը, Փաշինյանի ելույթը համարել է Ռուսաստանի շարունակական ազդեցության հաստատում, բայց նաև չի սպասում արագ գործողություններ:
Ռուսաստանին ուղղված երկաթուղային հատվածները շտապ վերականգնելու խնդրանքը ցույց է տալիս ոչ միայն Մոսկվայի շարունակական ազդեցությունը Հայաստանում, այլ նաև Ռուսաստանի հետ տեխնոլոգիական և տնտեսական համագործակցության հրատապ անհրաժեշտությունը... Ձևականորեն սա պարտավորեցնում է «Ռուսական երկաթուղիներ»-ին պահպանել ենթակառուցվածքները, բայց ավտոմատ կերպով չի նշանակում նոր նախագծերի ֆինանսավորում, հատկապես երրորդ երկրներին վերաբերող նախագծերի: Մասնագետը նշել է, որ Ռուսաստանը, հավանաբար, զգուշորեն կգործի ձգտելով ենթակառուցվածքային պարտավորությունները վերածել քաղաքական կապիտալի: «Փաշինյանի կողմից պահանջվող «շտապ վերանորոգումները» բարեգործություն չեն, այլ գործիք՝ Հայաստանը Ռուսաստանի ազդեցության ուղեծրում պահելու համար»,– ասել է նա:
Հետևաբար, փորձագետների կողմից հնչեցված Փաշինյանի վերջնագրի պատասխանը հետևյալն է. Ռուսաստանը չի հրաժարվի քննարկումից, բայց նաև չի խաղա Երևանի կողմից պարտադրված կանոններով: Մոսկվան, հավանաբար, կպահանջի հստակ տնտեսական հիմնավորումներ, Թուրքիայի և Ադրբեջանի հետ բեռնափոխադրումների վերաբերյալ նախնական համաձայնություններ և երաշխիքներ, որ իր հաշվին վերականգնված երթուղիները չեն օգտագործվի իր շահերին վնասելու համար: Փաշինյանը վերջերս նաև հայտարարել է, որ Հայաստանը ձգտում է անդամակցել Եվրամիությանը, ուստի Ռուսաստանի ներկայացուցիչները, հավանաբար, զգուշորեն և մտածված կհամագործակցեն երկրի իշխանությունների հետ։
Նյութը հրապարակման պատրաստեց Կամո Խաչիկյանը
www.1or.am
