Փորձագետ. ինչո՞ւ է Իրանը մտահոգված Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև կնքված խաղաղության համաձայնագրով
ՔԱՂԱՔԱԿԱՆՈՒԹՅՈՒՆ
Շահիդ Բեհեշթիի համալսարանի դոցենտ Ալիռեզա Նուրին հայտարարել է, որ Իրանը մտահոգված է Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև կնքված խաղաղության համաձայնագրով՝ «Թրամփի միջանցք» նախագծին ԱՄՆ-ի մասնակցության պատճառով, հաղորդել է «Ռուսաստանը գլոբալ հարցերում» ամսագիրը, գրում է ritmeurasia.ru-ն։
Չնայած Թեհրանը աջակցում է տարածաշրջանում խաղաղությանը, սակայն ամերիկյան ներկայությունը դիտարկում է որպես իր անվտանգության և շահերի սպառնալիք։ Փորձագետը նշել է, որ Իրանը պատմականորեն Հարավային Կովկասը դիտարկել է որպես կենսական շահերի գոտի, որը կապված է իր հետ աշխարհագրորեն, մշակութային և տնտեսապես։
ԱՄՆ-ը կստանա իրավունքներ կառավարելու Թուրքիայից մինչև Կասպից ծով տրանսպորտային միջանցքը 99 տարի ժամկետով, ինչը կարող է հանգեցնել ռազմական և հետախուզական ենթակառուցվածքների տեղակայման Իրանի սահմանների մոտ։ Դա հատկապես վտանգավոր է Թեհրանի և Վաշինգտոնի միջև լարվածության ֆոնին։
Իրանի մտահոգությունները ներառում են չորս ասպեկտ․
-
ԱՄՆ-ի և Իսրայելի մոտ լինելու պատճառով ուղղակի անվտանգության սպառնալիքներ,
-
Թեհրանի տարածաշրջանային ազդեցության թուլացում,
-
Կովկասյան երկրների քաղաքականության փոփոխություն դեպի Արևմուտք,
-
Իրանի աշխարհատնտեսական դերի նվազեցում տարանցիկ երթուղիներում։
Ռուսաստանը կիսում է այս մտահոգություններից մի քանիսը՝ պաշտպանելով խնդիրները առանց արտաքին միջամտության «3+3» ձևաչափով լուծելու հնարավորությունը։ Եվ Իրանը, և Ռուսաստանը կարող են ամրապնդել համագործակցությունը ԱՄՆ ազդեցության ընդլայնմանը հակազդելու համար, ներառյալ այլընտրանքային նախագծերի մշակումով, ինչպիսիք են Հյուսիս-Հարավ միջանցքը, և Երևանի ու Բաքվի վրա դիվանագիտական ճնշում իրականացնելով։
Նյութը հրապարակման պատրաստեց Կամո Խաչիկյանը
