Փաշինյանն ու Ալիևը կառուցողական զրույց ունեցան, բայց առաջընթաց չգրանցվեց
ՔԱՂԱՔԱԿԱՆՈՒԹՅՈՒՆ
Արաբական Միացյալ Էմիրություններում (ԱՄԷ) տեղի ունեցան Հայաստանի և Ադրբեջանի իշխանությունների միջև ամենաբարձր մակարդակի առաջին ուղիղ բանակցությունները։ Նախկինում պետությունների ղեկավարները հանդիպում էին միայն տարբեր միջազգային գագաթնաժողովներում։ Կողմերը հինգ ժամ քննարկեցին խաղաղության պայմանագրի ստորագրումը, որի տեքստը համաձայնեցվել էր դեռևս մարտին։ Չնայած այն հանգամանքին, որ արդյունքում կողմերը որևէ լուրջ գործնական արդյունքի չհասան, բայց հանդիպումն օգտակար եղավ։
Հայաստանի և Ադրբեջանի արտաքին գործերի նախարարությունների պաշտոնական հայտարարությունները զուսպ էին։ Խոսքը միայն սահմանազատման և փոխադարձ վստահության ամրապնդման միջոցառումների մասին էր։ Միևնույն ժամանակ, Հայաստանի և Ադրբեջանի ղեկավարները լրատվամիջոցների առջև չկիսվեցին բանակցություններից իրենց տպավորություններով։
Այնուամենայնիվ, որոշ բաներ նկատելի էին նույնիսկ առանց նրանց մեկնաբանությունների։ Եթե առավոտյան հայ և ադրբեջանցի քաղաքական գործիչները ժպտում էին և ձեռքերը սեղմում, ապա հանդիպումից հետո ոչ ոք ոչնչից գոհ չէր։ Ալիևն այնքան արագ դուրս եկավ բանակցային սենյակից, որ ադրբեջանական պատվիրակության մյուս անդամները ստիպված եղան հասնել նրան։ Փաշինյանը, ընդհակառակը, դանդաղ դուրս եկավ և, կարծես, ճակատից քրտինքն էր սրբում։ Միևնույն ժամանակ, նա գնաց մեկ ուղղությամբ, իսկ նրա գործընկերներն՝ այլ։
ԱՊՀ երկրների ինստիտուտի հայկական մասնաճյուղի ղեկավար Ալեքսանդր Մարկարովը չի բացառում, որ ԱՄԷ-ում հանդիպումը կարող էր տեղի ունենալ Միացյալ Նահանգների շահագրգռվածության պատճառով։ «Պետքարտուղար Մարկո Ռուբիոն կողմ է արտահայտվել Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև խաղաղության պայմանագիր կնքելուն։ Ըստ լուրերի, Միացյալ Նահանգները ցանկանում է վերահսկողություն հաստատել Զանգեզուրի միջանցքի նկատմամբ, և Հայաստանի իշխանությունները դեմ չեն դրան», - ng.ru-ին ասել է փորձագետը։
Մարկարովը նաև նշել է, որ Փաշինյանի կառավարությունը պատրաստ է ստորագրել նախկինում համաձայնեցված խաղաղության պայմանագիրը, բայց դեռևս հայտնի չէ, թե որքանո՞վ է Ադրբեջանը հետաքրքրված դրանով։ Միևնույն ժամանակ, նա ուշադրություն է հրավիրել այն փաստի վրա, որ Բաքուն որպես նախապայմաններ առաջ է քաշում ոչ միայն Սահմանադրության փոխման և Մինսկի խմբի լուծարման պահանջները։ Օրինակ, Ադրբեջանի իշխանությունները խոսում են մոտ 300 հազար ադրբեջանցի փախստականների Հայաստան վերադարձի մասին։ «Խաղաղության պայմանագրի ստորագրումը կարող է Ադրբեջանին զրկել Հայաստանի հետ արտոնությունների շուրջ բանակցելու մի շարք հնարավորություններից։ Մասնավորապես, դրանք կարող են վերաբերել ոչ միայն երկկողմ հարաբերություններին, այլ նաև ընդհանուր առմամբ պանթյուրքիստական գաղափարների զարգացմանը կապված Միջին միջանցքի և այլ գլոբալ նախագծերի հետ», - ասել է Մարկարովը։ Այնուամենայնիվ, նա չի կարծում, որ ԱՄԷ-ում բանակցություններն անհաջող են եղել։ Ընդհակառակը, եթե կողմերը հինգ ժամ խոսել են առանց թարգմանիչների, ապա դա նշանակում է, որ նրանք քննարկելու բան են ունեցել։
Հարավային Կովկասի հետազոտական կենտրոնի ղեկավար Ֆարհադ Մամեդովն էլ ng.ru-ին ասել է, որ «երկու կողմերն էլ ընդգծել են, որ ոչ միայն փոխանակել են իրենց կարծիքները, այլ նաև կառուցողական քննարկումներ են անցկացրել, իսկ դա նշանակում է, որ նրանք ցանկություն ունեն լուծելու հրատապ հարցերը»։
Նյութը հրապարակման պատրաստեց Կամո Խաչիկյանը
