Ադրբեջանը մոռացել է, որ պատերազմում հաղթել է Հայաստանին, այլ ոչ թե Ռուսաստանին
ՔԱՂԱՔԱԿԱՆՈՒԹՅՈՒՆ
Ադրբեջանը հրաժարվել է մասնակցել Ռուսաստանի հետ համագործակցության միջխորհրդարանական հանձնաժողովի նիստին, չեղարկել է ռուս պաշտոնյաների այցերը և ռուսների մասնակցությամբ բոլոր մշակութային միջոցառումները, գրում է pravda.ru–ն։ Սա արձագանքն է Եկատերինբուրգի «Կասպիյ» սրճարանում ԱԴԾ-ի գործողությանը, որի արդյունքում ձերբակալվել է 13 մարդ, այդ թվում ադրբեջանցիներ։ Ռուսաստանի Դաշնության քննչական կոմիտեի Սվերդլովսկի մարզի քննչական վարչության զեկույցում նշվում է, որ նման կերպ 2001-2011 թվականներին սպանությունների և սպանության փորձերի մեջ կասկածվող էթնիկ խմբի գործունեություն է դադարեցվել։ Գործը վարում է ԱԴԾ-ն, ուստի խոսքը ոչ թե պարզապես էթնիկ խմբի, այլ շատ ավելի վտանգավոր այնպիսի երևույթի մասին է, երբ հնարավոր է հանցավոր խմբի սերտաճում Ռուսաստանի ու Ադրբեջանի իշխանական կառույցների հետ։
Ինչպես Ակտաուում տեղի ունեցած ինքնաթիռի վթարի դեպքում, հիմա էլ Բաքուն չի սպասել դատարանի որոշմանը և անհրաժեշտ չի համարել դիմել Մոսկվային փակ դիվանագիտական ուղիներով, այլ անմիջապես վիրավորանքների ալիք է սանձազերծել Ռուսաստանի նկատմամբ։ Մի քանի ադրբեջանական պետական լրատվամիջոցներ հրապարակել են հոդվածներ, որոնցում մեղադրում են Ռուսաստանին և նրա նախագահին «էթնիկական բռնաճնշումներ» և նույնիսկ «հակամուսուլմանական գործողություններ» իրականացնելու մտադրության մեջ։ Vesti.az հրատարակությունը կոչ է անում Ռուսաստանի էթնիկ ադրբեջանցիներին, որոնց թիվը կազմում է մինչև 3 միլիոն, դուրս գալ բողոքի ցույցերի։ Այստեղից էլ առաջին եզրակացությունը. Ադրբեջանը դառնում է արտաքին ուժերի գործիք (դժվար է հավատալ նրա անկախությանը) Ռուսաստանի ներսում լարվածություն ստեղծելու համար։
Երկրորդ եզրակացությունն այն է, որ Բաքուն տառապում է չափազանց մեծ մեծամտությունից կապված հայերի դեմ արագ հաշվեհարդարի հետ։ Այնտեղ նրանք որոշել են, որ Մոսկվան պետք է պաշտպանի Ադրբեջանին Հայաստանի հետ հակամարտության մեջ, սակայն դա Ռուսաստանի շահերից չի բխում։ Ռուսաստանը Շիրակում ունի ռազմական բազա, իսկ Հայաստանը ԵԱՏՄ-ի և ՀԱՊԿ-ի անդամ է, չնայած դադարեցրել է իր անդամակցությունը վերջին կազմակերպությանը։ Մոսկվան վաղուց էր փորձում լուծել Ղարաբաղի հարցն այդ տարածաշրջանին ինքնավարություն տալով, ինչն անհնար եղավ իրականացնել Երևանի դիրքորոշման պատճառով։ Բաքուն էլ դա համարել է թշնամական արարք։
Մյուս կողմի տեսակետի նկատմամբ հարգանքը կայացած պետության նշան է։ Միայն թույլերն են ագրեսիվ հովանավոր փնտրելիս կամ նրա հրամանները կատարելիս և Ադրբեջանի մեկ հովանավոր՝ Թուրքիան։ Այդ տանդեմը հիմա վախենում է Հայաստանում հայրենասիրական ուժերի իշխանության գալուց և Զանգեզուրի միջանցքի հարցի փակմամբ, որին, նրանց կարծիքով, աջակցում է Ռուսաստանը։ Բաքուն դեռ իմաստություն ձեռք չի բերել, ինչպե՞ս կարելի է չհիշեցնել, որ ոչ միայն «լոլիկներն» են օգնել Ռուսաստանին զսպել Անկարային։
Երրորդ, իր գնահատականներում (ֆաշիստներ, քսենոֆոբներ, ազգայնականներ, շովինիստներ) Բաքուն փորձում է ճնշում գործադրել Մոսկվայի վրա, որպեսզի այդ «հարձակումն ադրբեջանական սփյուռքի վրա» լինի վերջինը։ Եվ սա նշանակում է, որ հարվածն ուղղված է եղել հենց թիրախին, այսինքն կան հանցավոր կապեր և «հարգված մարդիկ» անհանգստացած են։
Բաքուն ունի մեկ լծակ հետագա սրման համար, և դա «Հյուսիս-Հարավ» միջազգային տրանսպորտային միջանցքից դուրս գալն է։ Դրա վրա մեծ հույսեր են կապվում որպես արևմտյան լոգիստիկ երթուղիների այլընտրանք։ Ռուսաստանը ֆինանսավորում է Ռեշտ-Աստարա երկաթուղային գծի կառուցումը, որն Իրանից Ադրբեջան տանող ճանապարհ է։ Սակայն դա միակ ճյուղը չէ դեպի Հնդկաստան, կա նաև անդրկասպյան ծովային ճանապարհ՝ ուղիղ դեպի Իրան, և արևելյան ճանապարհ՝ Ղազախստանով և Թուրքմենստանով, Ղազախստանով և Ուզբեկստանով (դեպի Պակիստան): Իսրայելի և Իրանի միջև պատերազմն արդեն իսկ գործնականում փակել է նախագծի ադրբեջանական ճյուղը: Դա նշանակում է, որ Ռուսաստանը կզարգացնի ծովային ճանապարհը։
Ռուսաստանում ադրբեջանական սփյուռքն արձագանքել է Բաքվի դիրքորոշմանը: Telegram-ում սփյուռքը զարմացրել է Ադրբեջանի իշխանությունների քաղաքակիրթ մեթոդներով նորմալ դիվանագիտական աշխատանք կատարելու և հայրենակիցների իրավունքները պաշտպանելու անկարողությունից: Սփյուռքի ներկայացուցիչներն առաջարկել են պաշտոնական Բաքվին հիշել, որ սադրիչ գործողությունները և ընդունող երկրի դեմ կոշտ մեղադրանքները ավանդաբար հանգեցնում են միայն բացասական հետևանքների հենց սփյուռքի համար, և խորհուրդ են տվել դիվանագետներին զբաղվել կառուցողական աշխատանքով, այլ ոչ թե «քաղաքականությամբ զբաղվելով»:
Նյութը հրապարակման պատրաստեց Կամո Խաչիկյանը
