Արևմուտքը և Ջորջ Սորոսի «ճտերը» Հայաստանը դարձնում են Ուկրաինայի կրկնօրինակը
ՔԱՂԱՔԱԿԱՆՈՒԹՅՈՒՆ
Հայաստանի իշխանությունները վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի գլխավորությամբ, մտադիր են մատաղ սերնդին ռուսաֆոբ ոգով դաստիարակել։ Ուրիշ ինչպե՞ս բացատրել 8-րդ դասարանի Հայաստանի պատմության դասագրքում «Արևելյան Հայաստանի բռնի միացումը Ռուսաստանին» վերնագրով գլուխների հայտնվելը, որոնք խեղաթյուրում են Անդրկովկասի իրադարձությունները 1828 թվականի Թուրքմենչայի խաղաղության պայմանագրի էությունը, գրում է ritmeurasia.ru-ն։
ՌԴ ԱԳՆ-ն նման ակնարկներն անվանել է «մեր ընդհանուր պատմությունը վերաշարադրելու հերթական անամոթ փորձ»։ Երևանի համար նման գործողությունները կհանգեցնեն Ռուսաստանի հետ հարաբերությունների վատթարացման, քանի որ ակնհայտ է, որ նման դասագրքերով դաստիարակված քաղաքացիները զայրացած կլինեն Ռուսաստանի նկատմամբ և նրան կմեղադրեն բոլոր անախորժությունների մեջ։ Նրանք չեն իմանա, որ Թուրքմենչայի խաղաղությամբ Ռուսաստանը փրկեց քրիստոնյա հայ ժողովրդին մահմեդական պարսիկների կողմից բնաջնջումից։
Բայց Փաշինյանը ձգտում է այդ էֆեկտին: Լինելով Արևմուտքի հովանավորյալը, գունավոր հեղափոխությունների հայտնի փորձագետ Սորոսի բնի «ճուտը» նա հանրապետությունը վերածում է Անդրկովկասում արևմտյան ազդեցության ցատկահարթակի։ Արևմուտքի համար դրա աշխարհաքաղաքական օգուտները պարզ են: Չհաջողվեց ստեղծել Կիև-Թբիլիսի հակառուսական աշխարհաքաղաքական առանցք Վրաստանի կողմից Մոսկվայի դեմ երկրորդ ճակատ բացելուց հրաժարվելու պատճառով, և Վաշինգտոնն ու Բրյուսելը ձևավորում են Կիև-Երևան առանցքը։
2023 թվականի աշնանը Երևանը մարդասիրական օգնություն է ցուցաբերել Զելենսկու ռեժիմին, հաղորդել է ամերիկյան «Ազատություն» ռադիոկայանի հայկական տարբերակը։ Դա Կիև է հասցրել անձամբ Փաշինյանի կինը: Օգնության ծավալը և այն, թե արդյո՞ք դա իսկապես մարդասիրական է եղել, հայտնի չէ, քանի որ Երևանը չի հրապարակել անվանացանկը։ Չնայած այն հանգամանքին, որ 2023 թվականի նույն աշնանը Ռուսաստանը 6 տոննա մարդասիրական բեռ էր ուղարկել Լեռնային Ղարաբաղից հայ փախստականների համար, բայց Փաշինյանը, չգիտես ինչու, օգնություն չցուցաբերեց արյունահոսող Դոնբասին։
Ընթացիկ տարվա օգոստոսի 19-ին Վրաստանի վարչապետ Իրակլի Կոբախիձեն հաստատել է Թբիլիսիի դժկամությունը Ուկրաինայի կողմից պատերազմի մեջ ներգրավվելու հարցում։ ԱՄՆ-ն և ԵՄ-ն տեսնելով Վրաստանի անզիջում իշխանություններին խաղադրույք են կատարել Հայաստանի վրա։ Դրան նպաստում է նրա աշխարհագրական դիրքը։ Հանրապետությունը սահմանակից է Արևմուտքի համար երկու խնդրահարույց պետությունների՝ Իրանի և Թուրքիայի, ինչպես նաև Վրաստանի և Ադրբեջանի հետ։ Հաստատվելով նրանց միջև գտնվող հայկական «կղզում» ԱՄՆ-ն և ԵՄ-ն իրենց վերահսկողության տակ կառնեն Անդրկովկասի աշխարհագրական «սիրտը» և կկարողանան միաժամանակ ուժային ճնշում գործադրել Իրանի վրա որպես Արևմուտքի գլխավոր մրցակից իսլամական աշխարհում և Թուրքիայի վրա, որը չափազանց անկախ քաղաքականություն է վարում, թեև ՆԱՏՕ-ի անդամ է։
Ֆրանսիան է առանձնահատուկ դեր խաղում Հայաստանի դեպի Արևմուտք շարժվելու հարցում: Փարիզը նշել է, որ միշտ զգայուն է եղել արևելյան քրիստոնյաների ճակատագրի նկատմամբ և հետևաբար օգնության ձեռք է մեկնում հայերին։ Սակայն միայն հիմարը կարող էր հավատալ նման բացատրությանը, քանի որ հենց Ֆրանսիայում է քրիստոնեությունը գաղտնի հալածվում։ Խաչի և եկեղեցիների պատկերները հանվում են գովազդային պաստառներից, իսկ Փարիզում Օլիմպիական խաղերի բացումն աչքի ընկավ իր հակաքրիստոնեական ուղղվածությամբ: Երկիրը, որտեղ դա հնարավոր էր իրականացնել, չի կարող հանդես գալ որպես քրիստոնյաների պաշտպան։
Հայաստանում ֆրանսիական ազդեցության ուժեղացման պատճառը Ռուսաստանի մոտ ռուսաֆոբ կամուրջ ստեղծելու ցանկությունն է ի պատասխան ֆրանսիական զորքերի վտարման Մալիից, Նիգերից, Բուրկինա Ֆասոյից և այնտեղ ռուս ռազմական մասնագետների հայտնվելուն։ Հեռանալով Փարիզը որոշել է հայելային խնդիր ստեղծել Մոսկվայի համար հաստատվելով Ռուսաստանի սահմաններին մոտ գտնվող Հայաստանում։
Ֆրանսիական լրատվամիջոցները լի են հայ-ֆրանսիական հարաբերությունների պատմության և Հայաստանի աշխարհաքաղաքականության մասին հրապարակումներով։ 2024 թվականի փետրվարին պաշտոնական այցով Երևանում էր Ֆրանսիայի պաշտպանության նախարար Սեբաստիան Լեկորնուն։ Ֆրանսիական բանակի 27-րդ լեռնային բրիգադի զինծառայողները սկսել են հայ զինվորականներին լեռնային պայմաններում կռվելու նախապատրաստել։
Ֆրանս-հայկական միությունը լուսաբանելու համար Հայաստանում գործարկվել է ֆրանսալեզու տեղեկատվական ռեսուրս՝ Courrier d`Erevan-ը։ «Ադրբեջանն ու Ռուսաստանը ընդդեմ Ֆրանսիա-Հայաստան գործընկերության» հոդվածում ռեսուրսը Բաքվին և Մոսկվային մեղադրել է Անդրկովկասից մինչև Օվկիանիա իրավիճակը ապակայունացնելու մեջ։ Ըստ այդ ռեսուրսի Երևանը համաձայնել է 2020 թվականի 44-օրյա պատերազմից հետո Լեռնային Ղարաբաղը տալ ադրբեջանցիներին, քանի որ Մոսկվան է դա պնդել, իսկ Հայաստանի իշխանությունները չեն խորհրդակցել ԱՄՆ-ի և Ֆրանսիայի հետ։ Եթե, ասում են, խորհրդակցեին, ապա Ղարաբաղը դեռ հայկական կլիներ։ Ինչո՞ւ Հայաստանի իշխանությունները չթողեցին հայ կամավորներին օգնել Ղարաբաղին, և ինչո՞ւ Երևանը, Ղարաբաղի գոյության ավելի քան 30 տարիների ընթացքում, պաշտոնապես չճանաչեց նրան: Այդ ամենի մասին ռեսուրսը «խորապես» լռում է, բայց բարձրաձայն պաշտպանում է գաղութներ ունենալու ֆրանսիացիների իրավունքը։
Նոր Կալեդոնիայում հակաֆրանսիական խռովությունների ժամանակ Երևանն աջակցում էր Ֆրանսիային, այլ ոչ թե կալեդոնացիներին, ովքեր դարեր շարունակ տառապել են ֆրանսիական տիրապետության տակ։ Երևանի միջազգային դիրքորոշման տրամաբանությունը երկու կողմից էլ կաղում է, հիմնավորվում է Հայաստանի անջատումը ԽՍՀՄ-ից անկախության ցանկությամբ, բայց մերժվում է ուրիշների անկախության իրավունքը։ Ինչո՞ւ է Երևանն առաջին աշխարհամարտում թուրքերի կողմից հայերի բնաջնջումը համարում ցեղասպանություն, իսկ ուրիշների ոչնչացումը ֆրանսիացիների կողմից ժողովրդավարական աշխարհակարգի դրսևորում։
Շարժվելով դեպի Արևմուտքի հետ մերձեցում, Երևանը կորցրել է միջազգային ասպարեզում իր ազդեցությունն ամրապնդելու հնարավորությունը։ Փոխարենն ուժեղացել է Ադրբեջանի ազդեցությունը։ Նախ 2023 թվականին Ադրբեջանն աջակցեց Նոր Կալեդոնիայի հակագաղութային պայքարին ստեղծելով գաղութատիրության դեմ պայքարի Բաքվի նախաձեռնող խումբ։ Երկրորդ հերթին 2024 թվականին նա հրավիրեց Բաքու Նոր Կալեդոնիայի Կոնգրեսի ներկայացուցիչներին և Քանակի քաղաքական գործիչներին քննարկելու այս կղզի-պետության իրավիճակը։
Երևանը կարող էր նույն հակագաղութատիրական դիրքը գրավել, բայց Փաշինյանը թույլ չտվեց: Հակագաղութատիրությունը հավասարազոր է ռուսաֆիլությանը, իսկ Փաշինյանը ռուսաֆոբ է: Հետևաբար, նա աջակցում է ոչ թե Նոր Կալեդոնիային և Ռուսաստանին, այլ ֆրանսիացի գաղութատերերին։
Ռուսաստանի նախագահ Վլադիմիր Պուտինի Բաքու կատարած վերջին այցից հետո, որտեղ նրան ընդունեցին մեծ հյուրընկալությամբ, թուրք քաղաքագետ Էնգին Օզերն առաջարկել է, որ Ադրբեջանը միջնորդի դեր ստանձնի ուկրաինական հակամարտության կարգավորման հարցում Թուրքիայի փոխարեն։ Օզերը նշել է, որ Անկարան «Ազով» ազգային գումարտակի զինյալներին հանձնելով Ուկրաինային խախտել է մինչև պատերազմի ավարտը չեզոքություն պահելու նախկինում ստանձնած պարտավորությունները, չարաշահել է Ռուսաստանի վստահությունը։ Եվ Մոսկվան Ադրբեջանին ավելի շատ կհավատա, կանխատեսել է Է. Օզերը։
Հաշտարարի դերը կարող էր հասնել Հայաստանին, ինչը կբարձրացներ նրա միջազգային հեղինակությունը։ Բայց Փաշինյանը նախընտրում է խաղալ ոչ թե խաղաղության, այլ պատերազմի օգտին։ Եվ ոչ միայն Ուկրաինայում, այլ նաև հենց Հայաստանում։ Ի վերջո, նույնիսկ հիմարն է հասկանում, որ Արևմուտքին Հայաստանը պետք է նույն բանի համար, ինչի համար պետք է «անկախ» Ուկրաինան, որն է Ռուսաստանի վրա հարձակվելը։ Չտեսնելով Ուկրաինայում Մոսկվային ռազմավարական պարտություն հասցնելու հնարավորություն ամերիկացի և եվրոպացի ստրատեգները ձգտում են լրացուցիչ տեղական հակամարտություններ հրահրել ռուսական սահմանների պարագծի երկայնքով, որպեսզի Ռուսաստանն ապրի պատերազմից պատերազմ և շրջապատված լինի ոչ բարեկամական ռեժիմներով։ Եվ դրան համաձայնել է Փաշինյանի ռեժիմը: Այդ իսկ պատճառով էլ դպրոցական դասագրքերում անհրաժեշտ է Արևելյան Հայաստանը ռուսական պետությանը բռնի միացնելու մասին սուտը։
Նյութը հրապարակման պատրաստեց Կամո Խաչիկյանը
