Երևանն ու Բաքուն չեն կարողանում հաղթահարել հակասությունները. Ալիևն ու Փաշինյանը Բրյուսելում խաղաղության պայմանագիր չեն ստորագրի
ՎԵՐԼՈՒԾՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ
Ng.ru-ն գրում է, որ Վաշինգտոնում հայ-ադրբեջանական վերջին բանակցություններում առաջընթացը չափազանց աննկատ էր, որպեսզի հնարավոր լինի խաղաղության պայմանագիր ստորագրել Բրյուսելում Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևի հետ Նիկոլ Փաշինյանի հաջորդ հանդիպմանը: Հնարավոր հանդիպման մասին ՀՀ կառավարության նիստում հայտարարել է վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը։ Նախօրեին, ըստ Կրեմլի մամուլի ծառայության, հայկական կողմը հեռախոսազրույց է նախաձեռնել ՌԴ նախագահ Վլադիմիր Պուտինի հետ։ Երևանը մանրամասնել է, որ Փաշինյանը զանգահարել է ՌԴ ղեկավարին ինքնահռչակ Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության ղեկավարության խնդրանքով։
Փաշինյանն ու Պուտինը քննարկել են Լեռնային Ղարաբաղին առնչվող հարցեր, մասնավորապես Լաչինի միջանցքում տիրող իրավիճակը, որտեղ դեռ գործում է ընտրովի անցումների ռեժիմ, և փաստորեն շրջափակումը շարունակվում է։ Զրուցակիցները կարևորել են վերջին տարիներին Ռուսաստանի, Ադրբեջանի և Հայաստանի ղեկավարների ձեռք բերած պայմանավորվածությունների կատարումը։ Վլադիմիր Պուտինը հաստատել է ռուսական կողմի պատրաստակամությունն աջակցելու Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև խաղաղության պայմանագրի մշակմանը։
Հայաստանի կառավարության նիստում Փաշինյանն ասել է, որ Երևանի և Բաքվի միջև խաղաղության պայմանագրի տեքստը պատրաստ չէ ստորագրման։ «Հուսով եմ, որ Բրյուսելում կայանալիք հանդիպման ժամանակ կկոնկրետացնենք այն դրականը, որը ձեռք է բերվել Վաշինգտոնում»,- ասել է Փաշինյանը։
Դրանից առաջ Բաքվից մեղադրանքներ էին հնչել Երևանի հասցեին։ Չմիավորման շարժման համակարգող բյուրոյի նախարարական հանդիպման ժամանակ Իլհամ Ալիևը հայտարարել էր Լեռնային Ղարաբաղի պարագլուխներին զինաթափելու և Զանգեզուրի միջանցքի բացման անհրաժեշտության մասին: «Հակամարտության ավարտից անմիջապես հետո Ադրբեջանը ներկայացրեց հինգ հիմնարար սկզբունքներ Հայաստանի հետ խաղաղության պայմանագրի ստորագրման համար, որոնք հիմնված են միմյանց ինքնիշխանության և տարածքային ամբողջականության փոխադարձ ճանաչման վրա։ Չնայած Հայաստանին ստիպել են ճանաչել Ղարաբաղն որպես Ադրբեջանի մաս, այնուամենայնիվ, Ադրբեջանի տարածքում, որտեղ ժամանակավորապես տեղակայված են ռուս խաղաղապահներ, կան հայկական զինված ուժերի մնացորդներ»,- ասել է Ալիևը։ Նրա խոսքով, Հայաստանը չի կատարում մոտ երեք տարի առաջ ստորագրված կապիտուլյացիոն ակտից բխող պարտավորությունները։
Նիկոլ Փաշինյանն Երևանում առարկեց. «Հայաստանն երբեք, ոչ գրավոր, ոչ բանավոր, միջանցքի հարցով որևէ պարտավորություն չի ստանձնել և երբեք չի ընդունի որևէ նման մեկնաբանություն։ Ինչ վերաբերում է երկրների ինքնիշխանության և իրավահավասարության հիման վրա տարածաշրջանային տրանսպորտային հաղորդակցությունների ապաշրջափակմանն, ապա Հայաստանը բազմիցս է հայտարարել դա իրականացնելու իր պատրաստակամության մասին։ Հայաստանից Ադրբեջանի հետ սահմանին երեք անցակետեր բացելու մասին կառավարության որոշման նախագիծը վաղուց է դրվել պաշտոնական շրջանառության մեջ։ Բայց որոշումը չի կայացվում Ադրբեջանի ապակառուցողականության պատճառով, որը նման գործընթաց չի նախաձեռնել և չի ցանկանում Հայաստանին ճանապարհ տալ»։
Վարչապետը նշել է, որ Լեռնային Ղարաբաղում հայկական զինված ուժերի ներկայացուցիչներ չկան, բայց կա Արցախի պաշտպանության բանակ։ Իսկ այն, որ Արցախի պաշտպանության բանակը չի լուծարվել, ըստ Փաշինյանի, Բաքվի քաղաքականության հետևանքն է: Ընդհանուր առմամբ, ինչպես նշել է վարչապետը, Հայաստանի խաղաղապահ գործողությունները մնում են առանց Ադրբեջանի փոխադարձ սիմետրիկ քայլերի։ Օրինակ Երևանը Բաքվին է հանձնել ականապատ դաշտերի քարտեզները, որոնց շնորհիվ Ադրբեջանը լայնածավալ ականազերծման աշխատանքներ է իրականացնում։ «Բաքուն ի պատասխան դրական գործողություններ չի ձեռնարկել»,- ասել է Փաշինյանը։ Վարչապետն ընդգծել է, որ Լաչինի միջանցքի շարունակվող շրջափակման պատճառով Լեռնային Ղարաբաղում հումանիտար ճգնաժամը սրվում է։ Նույնիսկ տարածաշրջանում տեղակայված ռուս խաղաղապահները չեն կարողանում մատակարարումներ կատարել, քանի որ Լաչինի միջանցքն ամբողջությամբ է արգելափակված։ Դադարեցվել է նաև բնական գազի և էլեկտրաէներգիայի մատակարարումը Լեռնային Ղարաբաղ։
Միևնույն ժամանակ, վարչապետը ցավ է հայտնել, որ միջազգային հանրությունը չի կարողանում ստիպել Բաքվին ճանապարհ բացել Լեռնային Ղարաբաղի կյանքի համար։ «Արդեն մի քանի ամիս է, ինչ Ադրբեջանը լայնածավալ հակաքարոզչություն է սկսել Ֆրանսիայի դեմ, որի պաշտոնական և հրապարակային հարթակներում հասցեական գնահատականներ և տագնապալի ազդակներ են հնչում Բաքվի կողմից արցախահայության դեմ անօրինական քայլերի մասին»,- ասել է Փաշինյանը։ Հայաստանը պետք է ձեռնարկի բոլոր միջոցները, որպեսզի ավելի ու ավելի շատ երկրներ և միջազգային կազմակերպություններ հանդես գան Լեռնային Ղարաբաղում հումանիտար ճգնաժամի վերաբերյալ համապատասխան գնահատականով, ընդգծել է նա։
Միաժամանակ Հայաստանի, Հունաստանի և Կիպրոսի ռազմական գերատեսչությունները չորեքշաբթի օրը ստորագրել են պաշտպանության ոլորտում համագործակցության տարեկան ծրագիր։ Այս մասին հայտնել է Հայաստանի պաշտպանության նախարարության մամուլի ծառայությունը։ «Կիպրոսում կայացած խորհրդակցությունների ընթացքում քննարկվել են անվտանգության և երեք երկրների շահերից բխող համագործակցության մի շարք հարցեր։ Կողմերը հաստատել են երեք երկրների պաշտպանունակության և ռազմական անվտանգության ամրապնդմանն ուղղված համատեղ քայլեր ձեռնարկելու պատրաստակամությունը։ Քննարկումների արդյունքում ստորագրվել է եռակողմ ռազմական համագործակցության տարեկան ծրագիր, որը ներառում է «մի շարք միջոցառումներ Հայաստանում, Հունաստանում և Կիպրոսում»», - ասվում է մամուլի հաղորդագրության մեջ։ Հայկական կողմից խորհրդակցություններին մասնակցել էր ՊՆ պաշտպանական քաղաքականության և միջազգային համագործակցության վարչության պետ Լևոն Այվազյանը։
Նյութը հրապարակման պատրաստեց Կամո Խաչիկյանը
