Բաքուն և Երևանը հակասություններ ունեն խաղաղության համաձայնագրի շուրջ
ՔԱՂԱՔԱԿԱՆՈՒԹՅՈՒՆ
Ng.ru-ն գրում է, որ օգոստոսի 31-ին Եվրոպական խորհրդի ղեկավար Շառլ Միշելի մասնակցությամբ Բրյուսելում Հայաստանի վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի հետ հանդիպումից հետո Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևը ժամանել է Իտալիա, որտեղ Sole 24 Ore-ին տված հարցազրույցում ասել է, որ իրավիճակը տարածաշրջանում զարգանում է խաղաղ ուղղությամբ:
«Մենք պայմանավորվեցինք, որ մեկ ամսվա ընթացքում Ադրբեջանի և Հայաստանի արտգործնախարարները կհանդիպեն խաղաղության համաձայնագրի շուրջ գործնական բանակցություններ սկսելու համար։ Մենք այս առաջարկը ներկայացրել ենք ղարաբաղյան երկրորդ պատերազմի ավարտից անմիջապես հետո։ Մենք հայտարարել ենք, որ մեզ խաղաղություն է պետք… Հայաստանին մոտ երկու տարի պահանջվեց դրան հասնելու համար»,- ասել է Ալիևը ընդգծելով, որ դա Բրյուսելում կայացած հանդիպման ամենակարևոր արդյունքն է։ Նա խոստովանել է, որ շատ բան կախված կլինի բանակցությունների ընթացքից, և ընդգծել, որ խաղաղության պայմանագիրը կարող է ստորագրվել մի քանի ամսվա ընթացքում, եթե հայկական կողմը քաղաքական կամք դրսևորի։
«Մենք առաջ քաշեցինք հինգ հիմնական սկզբունքներ, որոնց վրա պետք է հիմնված լինի խաղաղության պայմանագիրը, և Հայաստանն ընդունեց դրանք»,- ասել է Ադրբեջանի նախագահը։
Նրա կարծիքով, հարաբերությունների հաստատման կարևոր քայլ կարող է լինել Ադրբեջանին, Հայաստանին և այլ երկրներին կապող ենթակառուցվածքի ստեղծումը։ Իլհամ Ալիևն ասել է, որ ազատագրված տարածքներում խոշոր ենթակառուցվածքային նախագծեր են իրականացվում։ Մասնավորապես, շահագործման է հանձնվել միջազգային օդանավակայան, կառուցվում են ճանապարհներ, կամուրջներ, երկաթուղիներ։
«Այդ ջանքերն ուղղված են նաև Զանգեզուրի միջանցքի իրականացմանը, որը կկապի Ադրբեջանը իր Նախիջևանի Ինքնավար Հանրապետության հետ»,- իտալացիներին ասել է Իլհամ Ալիևը։
Սակայն Երևանը չի կիսում իրավիճակի նման լավատեսական տեսլականը։ Գերատեսչության պաշտոնական կայքում տեղադրվել է ԱԳ նախարար Արարատ Միրզոյանի մեկնաբանությունը «Օգոստոսի 31-ին Բրյուսելում կայանալիք հանդիպման վերաբերյալ որոշ շահարկումների վերաբերյալ» վերնագրով։
Արարատ Միրզոյանը այն կարծիքն է հայտնել, որ «Ադրբեջանը տրամադրված է տապալել խաղաղության գործընթացը»: Մեկնաբանությունն ինքնին հուշում է, որ համաձայնության գալով խաղաղության պայմանագրի ստորագրման համար Ադրբեջանի առաջարկած հինգ հիմնական կետերի շուրջ` ադրբեջանական և հայկական կողմերը չեն կարող համաձայնության գալ երկու հարցի շուրջ։
Ինչպես գրել է Հայաստանի արտգործնախարարը, բոլոր հինգ կետերն էլ ընդունելի են։ Խոսքը տարածքային ամբողջականության փոխադարձ ճանաչման, տարածքային պահանջներից փոխադարձ հրաժարման, ուժի կամ սպառնալիքների չկիրառման, սահմանների սահմանազատման, հաղորդակցությունների բացման մասին է։ Խնդիրն իրականում Հայաստանի ներկայացրած վեցերորդ կետում է, որն է Լեռնային Ղարաբաղի կարգավիճակը։
Ադրբեջանական կողմն այդ հարցը համարում է փակված և, համապատասխանաբար, չի ցանկանում քննարկել այն։ Մեկ այլ խնդիր է Բաքվի և Երևանի տարաբևեռ վերաբերմունքը ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի նկատմամբ, որը բանակցային գործընթացի միջոց էր մինչև 44-օրյա պատերազմը։ Պատերազմից հետո Իլհամ Ալիևը հայտարարել է, որ ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի կարիքը չկա, որ նա չի ծառայում իր նպատակին, և Բաքուն և Երևանը պետք է ուղիղ բանակցություններ վարեն։ Բայց հայկական կողմը կարծում է, որ ԵԱՀԿ Մինսկի խումբը պետք է շարունակի կատարել իր գործառույթները։ Նշված մեկնաբանության մեջ Արարատ Միրզոյանը գրել է. «Մենք մեր պատասխանները հանձնել ենք ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի համանախագահ երկրներին, լրացրել ենք օրակարգը և պատրաստ ենք շարունակել խաղաղության բանակցությունները… և դա հաստատել է վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը Բրյուսելում կայացած քննարկման ժամանակ։ Այս տեսակետը լսելու ցանկությունը հիմք է տալիս կասկածելու խաղաղության հասնելու Ադրբեջանի մտադրության անկեղծությանը»։
Բուն Լեռնային Ղարաբաղում իրավիճակն ընդհանուր առմամբ հանգիստ է։ Չճանաչված հանրապետությունը սեպտեմբերի 2-ին նշել է Անկախության օրը, իսկ նրա ղեկավարները հանդիսավոր միջոցառումների ժամանակ իրենց ելույթների ժամանակ հայտարարել են միջազգային մակարդակով ինքնիշխանության ճանաչման համար պայքարը շարունակելու պատրաստակամության մասին։
Նյութը հրապարակման պատրաստեց Կամո Խաչիկյանը
