Русский
ՔԱՂԱՔԱԿԱՆՈՒԹՅՈՒՆ ՀԱՍԱՐԱԿՈՒԹՅՈՒՆ ՄՇԱԿՈՒՅԹ ՍՊՈՐՏ ՄԱՄՈՒԼԻ ՏԵՍՈՒԹՅՈՒՆ ՏՆՏԵՍՈՒԹՅՈՒՆ ՖՈՏՈ ՎԻԴԵՈ ՎԵՐԼՈՒԾՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ ՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ ԱՅՍ ՕՐԸ ՄԻՋԱԶԳԱՅԻՆ ԱՄԵՆԱԸՆԹԵՐՑՎԱԾ ԻՐԱՎՈՒՆՔ


Ռուսաստան-Թուրքիա-Իրան եռանկյունի. գործընկերնե՞ր, թե՞ հակառակորդներ

ՄԻՋԱԶԳԱՅԻՆ

Iarex.ru-ն գրում է, որ արտաքինից Ռուսաստան-Թուրքիա-Իրան եռանկյունու հարաբերությունները գործընկերային են: Կողմերը ակտիվորեն համագործակցում են 3+3 ձևաչափով (Ռուսաստան, Իրան, Հայաստան, Վրաստան, Ադրբեջան, Թուրքիա)։ Որոշ փորձագետներ կարծում են, որ Ռուսաստանին, Իրանին և Թուրքիային միավորում է Արևմուտքին Անդրկովկասից հեռու պահելու ընդհանուր ցանկությունը։ Սակայն իրականում ամեն ինչ այնքան էլ պարզ չէ։

Եթե ռուսներն ակնկալում ենք թուրքերի օգնությամբ վտարել Արևմուտքին, հետո նաև վտարել թուրքերին, ապա դա ուտոպիա է: Արևմուտքը միշտ էլ աջակցելու է թուրքերին Ռուսաստանի դեմ։ Նման դեպքում ավելի հեշտ է բանակցել ԱՄՆ-ի հետ, քան անհասկանալի խաղեր խաղալ նրա վասալի հետ։ Բացի այդ, չի կարելի մոռանալ Թուրքիայի և Իրանի միջև գոյություն ունեցող այն լուրջ մրցակցությունը, որը 2021 թվականի աշնանը գրեթե պատերազմի էր հանգեցրել։

Այսօր Թեհրանին դուր չի գալիս թուրքական ակտիվությունը Սիրիայում և Կովկասում։ Այսպիսով, Ռուսաստան-Թուրքիա-Իրան միության գաղափարը նման է Գոգոլի հանրահայտ հերոս Մանիլովի պատրանքներին՝ գեղեցիկ, բայց անիմաստ:

Անգամ Ռուսաստանի նկատմամբ վերաբերմունքը այդ երկու պետությունների միջև տարբեր է։ Թուրքիան հավակնում է լինել ռազմավարական գործընկեր, Պուտինի և Էրդողանի երկկողմ հանդիպումները պետք է աշխարհին ցույց տան, որ Թուրքիան Ռուսաստանի հետ է: Այդուհանդերձ, չնայած Ռուսաստանի նկատմամբ Թուրքիայի ղեկավարի բարյացակամ վերաբերմունքին և այն խոսքերին, թե ինչպես է նա բարձր գնահատում ՌԴ նախագահին, ի՞նչ ունենք գործնականում։ Հայաստանի հետ բանակցություններում Թուրքիան նախընտրում է ոչ թե «3 + 3» ձևաչափը, այլ երկկողմ բանակցությունները, որոնց ընթացքում հնարավոր է առաջ մղել թուրքերին ձեռնտու լուծումներ, քանի որ այդ ձևաչափով Հայաստանը չունի Իրանի և Ռուսաստանի աջակցությունը, իսկ ներկա իրողություններում Երևանը չի կարող մեն-մենակ մրցակցել Անկարայի հետ։ Դե ֆակտո Կովկասում Թուրքիան խաղում է ինչպես Մոսկվայի, այնպես էլ Թեհրանի դեմ։

Թուրքիան վերջին երկու տասնամյակի ընթացքում առաջին անգամ հայտարարել է, որ դիտարկում է Ադրբեջանի տարածքով Թուրքմենստանից Թուրքիա գազի տարանցման հնարավորությունը։ 2021 թվականի սեպտեմբերից թուրքմենական նավթի տարանցումը ռուսական ուղղությունից մասամբ վերաուղղվել է դեպի թուրքական։ Ինչ վերաբերում է նրան, որ Թուրքիան շուտով կհեռանա ՆԱՏՕ-ից, ապա դրանք չհիմնավորված երազանքներ են, քանի որ վերջերս Էրդողանը հանրությանը պատմել է Իտալիայի և Ֆրանսիայի հետ SAMP-T հակաօդային պաշտպանության համաձայնագրեր կնքելու Թուրքիայի ծրագրերի մասին։

Եվ խոսքը ոչ միայն համալիրների մատակարարման, այլ նաև դրանց արտադրության մասին է։ Այսպիսով, գործնականում Թուրքիայի կապերը ՆԱՏՕ-ի հետ ոչ միայն չեն թուլանում, այլ նաև ավելի ամուր են դառնում։ Սակայն, միևնույն ժամանակ, Էրդողանին անհրաժեշտ է բարեկամություն ցույց տալ Ռուսաստանի հետ, որպեսզի մի կողմից ապահովի թուրքական էքսպանսիայի անխոչընդոտ իրականացումը հետխորհրդային տարածքում, իսկ մյուս կողմից Ռուսաստանից իրական օգնություն ստանա առաջիկա 2023 թվականի նախագահական ընտրությունների հարցում։ 

Իրանը, ընդհակառակը, պատրաստ է Ռուսաստանի հետ իրական համագործակցության թե՛ տնտեսական, թե՛ քաղաքական ոլորտներում։ Թեև Իրանը պաշտոնապես հերքել է Ռուսաստանին իրանական անօդաչու թռչող սարքերի մատակարարման մասին տեղեկությունը, սակայն մերժումը կապ չունի համագործակցելու չցանկանալու կամ արևմտյան պատժամիջոցներից վախենալու հետ։ Իրանի դեմ պատժամիջոցները ոչ պակաս են, քան Ռուսաստանի դեմ, և Իրանը մեկ տարի չէ, որ ապրում է դրանց տակ, Արևմուտքը նրան «ահաբեկչական պետություն» է հռչակել ավելի քան 40 տարի առաջ։ Այստեղ մտավախությունն այն է, որ Ռուսաստանը լրջորեն կընդունի Թուրքիայի դիրքորոշումը և կհամաձայնի նրա հետ սերտ համագործակցել, ինչը, բնականաբար, չի բխում Իրանի շահերից։

Բազմաթիվ անգամներ է գրվել, թե ինչ պայմաններով է հնարավոր համագործակցությունը Թուրքիայի հետ։ Իսկ ներկայումս Անկարայի գործունեությանը հնարավոր է հակադրել Մոսկվա-Թեհրան-Երևան առանցքը։ Այդ առանցքը պետք է դառնա ոչ միայն ռազմաքաղաքական միավորում, այլ նաև փոխշահավետ տնտեսական համագործակցության օրինակ, ինչը զգալի ուժ կհաղորդի միավորմանը։ Չնայած ռազմական առումով ևս դաշինքը կարող է լուրջ ուժ լինել, և ո՛չ Թուրքիան, ո՛չ էլ նրա վասալը՝ Ադրբեջանը, իրենց այդ դաշինքի հետ անմիջական ռազմական բախման վտանգի չեն ենթարկի։ Ռուսաստանը պետք է օգնի Իրանին վերազինել բանակը, այդ թվում՝ հակաօդային պաշտպանության համակարգերով, որոնց արդյունավետությունն այժմ ապացուցվել է Ուկրաինայում և Սիրիայում։ Իսկ Իրանը իր հերթին ունակ է թույլ չտալ, որ Տաջիկստանը, որի բնակչությունը պատկանում է իրանական մշակութային և պատմական տիպին, Թուրքիայի կողմից ներքաշվի իր խաղերի մեջ։

 

Նյութը հրապարակման պատրաստեց Կամո Խաչիկյանը

www.1or.am 

Снова на те же грабли. «Паст»Очередной «пузырь» на политическом поле лопнул. «Паст»Когда сформируется новая власть? «Паст» Гуманитарная миссия «Евразии»: возвращение темы Арцаха в медиаповестку, несмотря на попытки её замалчивания. «Паст»Press TV: Иран пригрозил выйти из переговоров, если бомбардировки Ливана возобновятсяПрокуратура отклонила ходатайство об изменении меры пресечения в отношении Давида МинасянаСК Армении: По факту ДТП в селе Агин Ширакской области инициировано уголовное производствоГлавы МИД Армении и Эстонии подписали меморандум о взаимопонимании между двумя ведомствамиЧисло жертв израильских ударов по Ливану возросло до 303Суд признал, что Пентагон не исполнил решение о восстановлении доступа журналистовГлава МИД Эстонии в Ереване сделал выпад в адрес РоссииЦиклон, снег и резкое потепление: погодные качели в Армении2026 год в Армении ожидается водообильным: объемы весеннего половодья составят от 100% до 160% нормы«Россия с вами» — помощь, которую ждутПустые дома, исчезнувшие субсидии. «Паст»Пашинян втягивает Армению в очень опасную «игру». «Паст»«Когда соответствующие органы годами закрывают на всё глаза» «Паст» Ужас на дорогах Армении. «Паст»Джей Ди Вэнс рассказал, почему считает временное перемирие с Ираном «хрупким»Генпрокурор РА и временный поверенный в делах США обсудили возврат средств от продажи особняка экс-министра финансовВ Армении повысят уровень защиты прав потребителей: Обсуждение законодательного пакетаМинтруда Армении представило на общественное обсуждение проект жилищного обеспечения многодетных семейАрмянский национальный конгресс: С усилением Ирана мир наступает и для АрменииЦены на газ в Европе упали на 18,5% на фоне временного перемирия между США и ИраномЖенщина сорвала джекпот в 1 млн. долларов, используя одну и ту же комбинацию чисел на протяжении многих летТрамп принял 10 требований Ирана перед двухнедельным перемириемNHK: негативное влияние ситуации в Персидском заливе на экономику сохранитсяАрмения приветствовала резолюцию ГА ООН о создании, реализации и пересмотре мандатовНа дороге Сисиан-Горис грузовик вылетел в кюветРазве никто не знал закон,порядок и правила? «Паст»Почему не позволили выступать с произведениями Арама Хачатуряна? «Паст»В Азербайджане готовятся к горнодобывающему буму, а у нас?.. «Паст»Ось консолидации: «Сильная Армения»: на политической арене формируется новый центр. «Паст»Экс-министр: Проведение саммита Европейского политического сообщества в Ереване становится рискомГлава МВД Армении не нашла минуту, чтобы ответить на волнующий общественность вопрос об арестованном школьникеПремьер Японии хотела бы переговорить с лидерами США и Ирана в ближайшие дниЛукашенко: ОДКБ надо быть очень аккуратной в работе с Арменией«Open banking» в Армении: И.о. главы ЦБ представил плюсы запланированных нововведенийReuters: Иран не откроет Ормузский пролив в обмен на временное прекращение огняГеополитическое балансирование — на «нитке». «Паст»Одним из главных рисков выборов является распыление голосов. «Паст»С кем же на самом деле встретился Никол Пашинян? «Паст»Власти уже «цепляются за соломинку». «Паст»А где же человечность? «Паст»Арман Царукян сделал громкое заявление насчет своего будущегоАрмия Ирана пригрозила отбросить военных США в период до каменного векаNYT: Франция, РФ и Китай сорвали решение в Совбезе ООН по войне против ИранаРазъяснение: Почему 18-летнего арестованного Давида Минасяна перевезли из УИУ «Армавир» в УИУ «Абовян»?Юнибанк присоединился к Партнерству по финансовому учету углеродных выбросов (PCAF)Келлог назвал союзников США по НАТО трусами и призвал создать новый альянс
Самое популярное