Սերգիև Պոսադում ամառանոցների բնակիչներից մեկը ջրի տակառի տակ հայտնաբերել է եզակի հնագույն արտեֆակտ

Mosregtoday.ru–ն գրում է, որ օրերս Սերգիև Պոսադի արգելոց-թանգարանում բացվել է «Յուրահատուկ գտածո՝ IX-XIII դարերի հայկական խաչքար»։ Արտեֆակտը թանգարանին է հանձնել Սկոբյանոյ գյուղում գտնվող ամառանոցների սեփականատերից մեկը։

«Ես գնել եմ ամառանոցը անցյալ տարի և սկսել եմ կանաչապատել այն ամռանը, - պատմել է Յուրի Սմիրնովը, - տան մոտ մի մեծ քարի վրա կար մի տակառ անձրևաջրով: Ապամոնտաժեցինք, քարը հանեցինք, շրջեցինք և տեսանք փորագրություն»։

Յուրին հասկացել է, որ իր դիմաց պատմական արտեֆակտ է։ Սկզբում նա այն շփոթել է հին տապանաքարի հետ և նվիրել այն Սերգիև Պոսադի թանգարանին։ Բայց աշխատակիցները անմիջապես պարզել են, որ դա հայկական խաչքար է՝ սրբաքար,  քարե կոթող խաչի փորագրված պատկերով։ Խաչքարի լուսանկարներն ուղարկել են ԵՊՀ պրոֆեսոր Համլետ Պետրոսյանին։

«Դա եզակի գտածո է, – մեկնաբանել է Պետրոսյանը, – արտեֆակտը պատրաստվել է Արցախում (Լեռնային Ղարաբաղ) ենթադրաբար 12-րդ դարի սկզբին։ Այն կարող էր Հայաստանից դուրս հանվել մոնղոլ-թաթարական արշավանքից հետո, երբ հայերը զանգվածաբար տեղափոխվել են մերձմոսկովյան հողեր»։

Խաչքարը ուղղանկյուն կոթող է, որի ճակատային կողմում քանդակված է պատվանդանի վրա դրված խաչ, խաչերի թևերին պատկերված են խաղողի ողկույզներ։ Խաչը շրջապատված է «շղթայի» զարդանախշով։ խաչքարի հետին երեսին պատկերված է որսի տեսարան. երկար խալաթներով երկու ֆիգուրներ, որոնցից մեկը, հավանաբար գլխազարդով կին է, մյուսը սաղավարտով տղամարդ աղեղը ձեռքին, որն ուղղված է դեպի երկար ականջներով կենդանուն։

«Ամառանոցի նախկին սեփականատերը պնդում է, որ այդս քարը միշտ էլ տակառի տակ է եղել,- բացատրել է թանգարանի հնագիտության բաժնի ավագ գիտաշխատող Սավմել Դավթյանը, - մենք պատրաստվում ենք հարցում ուղարկել Զագորսկի էլեկտրամեխանիկական գործարան, հենց նա է

1990-ականներին հողատարածքներ բաժանել։ Մենք ցանկանում ենք հաստատել ամառանոցի առաջին սեփականատիրոջը և հարցնել, թե որտեղի՞ց է այդ հնագույն արտեֆակտը, որպեսզի պարզենք դրա պատմությունը»:

Խաչքարը կարելի է տեսնել Սերգիև Պոսադի թանգարան-արգելոցի ցուցահանդեսում, որը կտևի մինչև մայիսի 30-ը։

Նյութը հրապարակման պատրաստեց Կամո Խաչիկյանը

www.1or.am