«Մուզանավ»-ի կազմակերպած համաժողովը օգնել է ոլորտում նոր բացահայտումներ իրականացնել
ՀԱՍԱՐԱԿՈՒԹՅՈՒՆԻնչպես ավելի վաղ տեղեկացրել էինք, «Մուզանավ» հասարակական կազմակերպությունը օրերս կազմակերպել էր «Ինքնանույնականացում-2020» ազատ ստեղծագործողների համաժողով: Գաղափարը հասունացել էր համավարակի ժամանակաշրջանում` անկախ ստեղծագործողների կենսական կարիքները հոգալու հնարավորությունից զրկված լինելու և իրենց խնդիրների հետ միայնակ մնալու պատճառով:
Պարզելու համար, թե ինչ տվեց համաժողովը մասնակիցներին և արդյոք հնարավոր եղավ համատեղ քննարկման արդյունքում որևէ արդյունքի հասնել, 1or.am-ը զրուցեց կազմակերպության համահիմնադիր Լիլիթ Բլեյանի հետ:Մեզ հետ զրույցում նա նշեց, որ համաժողովի անցկացումը կարևոր էր մի քանի առումներով:
«Նախ՝ ուզում էինք կարծիքներ լսել, հասկանալ՝ ո՞ր ոլորտի ստեղծագործողներն առավելապես ո՞ր հարցերն են կարևորում: Հետո ուզում էինք լուծումների մի ընդհանուր փաթեթ կազմել, որ կարողանանք գնալ առաջ։ Քանի դեռ բարձրացված հարցերի մասին չկան այլ համակարգային լուծումներ, համաժողովը պիտի դառնա այն ներկայացուցչական, «լեգիտիմ» մարմինը, որն անընդհատ կկարողանա ձեռքը պահել զարկերակին, թույլ չտալով, որ խնդիրները քնեցվեն։ Այս պահին մի քանի ուղղությամբ ենք շարժվում։ Կա երկարաժամկետ քայլերի փաթեթ, որն առաջին հերթին օրենսդրական լուծումներ պիտի նախատեսի։ Այդ փաթեթում ամենակարևորներից մեկը՝ Ազատ ինքնազբաղ արվեստագետի մասին օրենքի՝ հնարավորինս արագ քննարկումն ու ընդունումն է։ Այս պահին կա մասնագիտական խումբ, որն արդեն մի քանի ամիս է՝ աշխատում է, փորձում է համակարգված աշխատել ու հայաստանյան իրականությանը հարմար տեսքի բերել առաջարկվելիք օրինագիծը»,- ասաց Լ. Բլեյանը։
Կազմակերպությունն անշուշտ նախատեսում է համագործակցել արդեն իսկ ձևավորված աշխատանքային խմբի հետ, քանի որ օրինագիծը ընդհանուր խնդիրների լուծմանն ուղղված կարևորագույն քայլ է: Եվ որպես այդ առաջարկվելիք օրինագծի շրջանակներում լուծումների պրակտիկ կրողներ՝ նպատակ ունեն այնպես անել, որ այն արտացոլի նաև կազմակերպության ներկայացուցիչների պատկերացրած լուծումների հնարավորինս լայն սպեկտր։
«Հաջորդ կարևորագույն օրենսդրական նախագիծը, որը դեռևս ցանկության տեսքով միայն գոյություն ունի, Մեկենասության մասին օրենքն է, որի կարևորությունը մշակույթի ոլորտի համար անհնար է չգերագնահատել: Այն մեծ խթան կհանդիսանա արվեստի բազմաթիվ ճյուղերի զարգացման և անկախ ստեղծագործողների՝ իրոք անկախ ու արդյունավետ գործունեության համար, նաև կօգնի, թեկուզ մասամբ, պետական «անզուսպ վերահսկողությունից» հանել ոլորտը։ Ֆիքսել ենք նաև ավելի խորը խնդիրներ, որոնց լուծումներն իրականում միայն շատ խորքային կարող են լինել՝ ընդհուպ մինչև պետության ներսում որոշակի կառուցվածքային, համակարգային փոփոխությունների տեսքով։ Սրանք, սակայն, դեռ հեռուն գնացող նպատակներն են, որոնք ամրագրված են Համաժողովի արձանագրության մեջ՝ որպես երկարաժամկետ ծրագրի մասեր։ Կան նաև կարճաժամկետ քայլեր, որոնցից առաջինն արդեն սկսել ենք»,- ասաց Լ. Բլեյանը։
Կազմակերպության համանախագահը հիշեցրեց նաև մայիսին ԿԳՄՍ-ի կողմից հնչեցված այն հայտարարության մասին, որ պետության համար ազատ արվեստագետներին աջակցելը խնդիր է, քանի որ չի կարողանում նրանց «նույնականացնել», ինչն էլ դարձավ համաժողվի անվանումը:
«Համաժողովի անվանումը հենց էդտեղից ծնվեց՝ «Ինքնանույնականացում-2020«նույնականացնել»։ Հիմա մեր կարճաժամկետ ծրագրի առաջին քայլն արդեն անում ենք՝ սկսել ենք առցանց անկախ Շտեմարանի տվյալների հավաքագրումը։ Այս շտեմարանի միջոցով գրանցելու ենք արվեստի ամենատարբեր ճյուղերը ներկայացնող ազատ, ինքնազբաղ արվեստագետների, համակարգելու և խմբավորելու ենք տվյալները, որպեսզի, մինչ օրենքի ընդունումը, կիրառումը և այլն, ինչի համար կարող է չափազանց երկար ժամանակ պահանջվել, այդ «նույնականացման» հարցը ամեն անգամ չծագի։ Շատ պարզ համակարգով ենք առայժմ անում դա՝ ինքնագրանցման միջոցով, վստահելով մեր բոլոր գործընկերներին՝ հղումը տարածելով բոլոր մասնագիտական շրջանակներում։ Արդեն բազմաթիվ հրաշալի անուններ ունենք մեր շտեմարանում, և նրանց թիվը ամեն րոպե գնալով մեծանում է «նույնականացնել»,- ասաց Լ. Բլեյանը։
Կազմակերպության համահիմնադիրը նշեց նաև, որ կան նաև գեղարվեստական ծրագրեր, որոնց մասին հրապարակայնացնելը դեռ վաղ է, քանի որ դեռ պլանավորման փուլում են։
«Չի բացառվում, որ ոչ հեռու ապագայում կարևոր կազմակերպական ձև գտնենք՝ բոլոր ծրագրերը միավորելու ու իրականացնելու համար, սակայն դեռ քայլ առ քայլ ենք առաջ գնում՝ ամեն ինչ իրար չխառնելու համար։ Այս պահին առաջնայինը մեր «Ազատ ստեղծագործողների հայաստանյան անկախ շտեմարանի» համալրումն է, որն առաջիկա ամսում բաց է լինելու՝ միանալու համար։ Այն մեզ համար հիմք է ծառայելու հետագա բոլոր համագործակցային նախագծերի համար»,- ասաց Լ. Բլեյանը։
Արմինե Գրիգորյան