«Պարադոքս». քաղաքագետը Փաշինյանի ճակատագրի և Հայաստանի տեղի մասին Հարավային Կովկասի քարտեզի վրա
ՎԵՐԼՈՒԾՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԿարևոր է տարբերակել ինստիտուցիոնալ վերահսկողությունը և սոցիալական կայունությունը։ Այսպես է պատասխանել Հայաստանում Նիկոլ Փաշինյանի իշխանության կայունության մասին հարցին քաղաքագետ և քաղաքագիտության թեկնածու Արսենի Մայորովը svpressa.ru–ի հարցին։
Հանրապետությունում իրավիճակը, կարծես, սրվում է։ Վերջերս վարչապետը հայտարարել էր, որ երկիրը այլևս հետաքրքրված չէ ՀԱՊԿ–ով։ Միևնույն ժամանակ հայտնի է դարձել, որ ընդդիմությունը (12 խումբ) համախմբել է իր պայքարը գործող կառավարության դեմ ոգեշնչված «հայ ժողովրդի և հայկական պետականության առջև ծառացած ճակատագրական մարտահրավերների ողջ լրջության գիտակցմամբ»։ Դրանից առաջ Երևանում ձերբակալվել էր Հայ Առաքելական Եկեղեցու պաշտպանությամբ զբաղվող գործարար Սամվել Կարապետյանը։
Մայորովը նշել է, որ «Փաշինյանի վերահսկողությունը» բարձր է, բայց ոչ լիակատար։ Իշխող կուսակցությունը խորհրդարանում ունի 105 տեղերից 64-ը, բայց չունի 70 ձայնի սահմանադրական մեծամասնություն։ Անվտանգության ուժերը գործում են միասնական և կոպիտ, Կենտրոնական ընտրական հանձնաժողովը «Ուժեղ Հայաստան» խորհրդարանական խմբակցության ղեկավար Նարեկ Կարապյանին զրկել է պատգամավորական անձեռնմխելիությունից, և նրան մեղադրանք է առաջադրել երկու դրվագով: Դատական համակարգը կարևորագույն պահերին հետևում է գործադիր իշխանության քաղաքականությանը, չնայած այն չի կարելի անվանել մոնոլիտ. Սամվել Կարապենտյանի նախնական կալանքի գործը, երբ վերաքննիչ դատարանը վերացրեց նրա տնային կալանքը և վերադարձրեց նրան կալանքի տակ, ցույց է տալիս ներսում առկա լարվածության մասին։ «2020 թվականին պարտությունից և Գլխավոր շտաբի հետ 2021 թվականին բացահայտ հակամարտությունից հետո բանակը խորը զտման է ենթարկվել և այսօր, կարծես, անկախ քաղաքական խաղացող չկա: Վարչապետի արտաքին լեգիտիմությունը նույնպես կայուն է. նրա հաղթանակը ողջունվել է Բրյուսելում, իսկ Մոսկվայի հետ աշխատանքային կապը ամենաբարձր մակարդակով է: Խոցելիությունները գտնվում են այլուր: Սա նեղ սոցիալական հիմք է չնայած ձևական մեծամասնությանը, առկա է Հայ Առաքելական եկեղեցու հետ երկարատև հակամարտությանը, սփյուռքի դիրքորոշմանը և եվրասիական շուկայից տնտեսական կախվածությանը: Եվ ամենակարևորը, 2018 թվականից ի վեր առաջին անգամ ընդդիմության միավորման օրակարգը վերաբերում է ոչ թե անձերին, այլ պետականության հիմքերին», - բացատրել է svpressa.ru-ի աղբյուրը։
Հրապարակման հարցին, թե արդյո՞ք դա անհանգստացնում է իշխանություններին, Մայորովը պատասխանել է, որ հրապարակային ոչ»։ Փաշինյանն արդեն ամռանը ասել էր, որ դրանք նույն ուժերն են, որոնք կառավարվում են մեկ կենտրոնից։ Սակայն գործողությունները ավելի խոսուն են, քան խոսքերը։ Ընդդիմության հանդիպման նախօրեին ԱԱԾ աշխատակիցները Սամվել Կարապետյանին տարել են նրա տունը խուզարկելուց հետո, իսկ առավոտյան խուզարկվել է նաև նրա զարմիկի տունը։ Եվ պարադոքսն այն է, որ հենց այս ճնշումն է, որը դարձել է համախմբման կատալիզատոր. հանդիպումը տեղի է ունեցել և տեղի է ունեցել այն մարդու բնակարանում, ով մեկուսացվել էր նախորդ օրը։ «Ռուսաստանի համար տեղի ունեցողը հետևանքներ ունի, որոնք տարածվում են շատ ավելի հեռու Հայաստանի ներքին քաղաքականությունից։ Մոսկվայի շահագրգռվածությունը ոչ թե իշխանության փոփոխությունն է Երևանում, այլ Հայաստանը եվրասիական շրջանակներում պահպանելն է ԵԱՏՄ-ի, անվտանգության համակարգի շրջանակներում, առանց իր սահմաններին արտատարածաշրջանային ռազմական ներկայության։ Պաշտոնական դիրքորոշումը զուսպ և չափված է։ Կրեմլը իրադարձությունները անվանում է Հայաստանի ներքին գործ ընդգծելով իր շահագրգռվածությունը օրենքի և կարգուկանոնի նկատմամբ։ Միևնույն ժամանակ, Մոսկվան պաշտպանում է իր քաղաքացի Կարապետյանի իրավունքները և ազնվորեն Երևանին ներկայացնում է տնտեսական ընտրության հնարավորությունը ԵՄ-ի և ԵԱՏՄ-ի միջև, նույնիսկ թույլ տալով «խելացի ամուսնալուծություն»», - ընդգծել է քաղաքագետը։
Նրա խոսքով նման հեռավորությունը օպտիմալ ռազմավարությունն է։ Ընդդիմության վրա ցանկացած բացահայտ ապավինում կվերածի այն «մոսկովյան կուսակցության» և կհաստատի ՀՀ վարչապետի հիմնական թեզը։ Օբյեկտիվ գործոնները շատ ավելի նշանակալից են՝ ԵԱՏՄ շուկան, աշխատանքային միգրացիան, էներգետիկան և խաղաղություն առանց կապիտուլյացիայի հայ հասարակության պահանջը։ «Հայաստանը մտնում է սահմանադրական դիմակայության փուլ։ Վեճը այլևս այն մասին չէ, թե ո՞վ կկառավարի երկիրը, այլ այն հիմքն է, որի վրա կհենվի նրա պետականությունը։ Այս վեճի արդյունքը կորոշվի ոչ թե փողոցներում կամ անվտանգության ուժերի գրասենյակներում, այլ այնտեղ, որտեղ հայ ընտրողները կպատասխանեն պարզ հարցին. սահմանադրական փոփոխությունների գնով գնված խաղաղությունն իսկապես խաղաղությո՞ւն է, թե՞ հետաձգված զիջում։ Պատասխանը կորոշի ոչ միայն Փաշինյանի ճակատագիրը, այլ նաև Հայաստանի տեղը Հարավային Կովկասի քարտեզի վրա առաջիկա տասնամյակների ընթացքում», - եզրափակել է Մայորովը։
Նյութը հրապարակման պատրաստեց Կամո Խաչիկյանը
www.1or.am