ՔԱՂԱՔԱԿԱՆՈՒԹՅՈՒՆ ՀԱՍԱՐԱԿՈՒԹՅՈՒՆ ՄՇԱԿՈՒՅԹ ՍՊՈՐՏ ՄԱՄՈՒԼԻ ՏԵՍՈՒԹՅՈՒՆ ՏՆՏԵՍՈՒԹՅՈՒՆ ՖՈՏՈ ՎԻԴԵՈ ՎԵՐԼՈՒԾՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ ՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ ԱՅՍ ՕՐԸ ՄԻՋԱԶԳԱՅԻՆ ԱՄԵՆԱԸՆԹԵՐՑՎԱԾ ԻՐԱՎՈՒՆՔ

Անձեռնմխելիության պատրանքը. ի՞նչ դասեր է տալիս դատավոր Մասիս Մելքոնյանի շուրջ ծավալվող գործընթացը. «Փաստ»

ՄԱՄՈՒԼԻ ՏԵՍՈՒԹՅՈՒՆ

«Փաստ» օրաթերթը գրում է.

 Դատաիրավական համակարգում տեղի ունեցող վերջին զարգացումները կրկին օրակարգ են բերում դատավորի անկախության, իրավական համաչափության և քաղաքական պատասխանատվության հարցերը։ Անձեռնմխելիությունից զրկված դատավորներ Մասիս Մելքոնյանի և Գևորգ Պողոսյանի նկատմամբ հարուցվել է քրեական հետապնդում, և որպես խափանման միջոց կիրառվել է բացակայելու արգելքը։

Մասիս Մելքոնյանի նկատմամբ քրեական հետապնդում է հարուցվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 441-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետով (պաշտոնատար անձի կողմից իշխանական կամ ծառայողական լիազորությունները չարաշահելը կամ լիազորություններն անցնելը), իսկ Գևորգ Պողոսյանի նկատմամբ՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-441-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետով։

Ըստ շրջանառվող տեղեկությունների՝ գործը կապված է գաղտնալսման արդյունքում ի հայտ եկած տվյալների հետ, ըստ որոնց՝ դատավոր Մելքոնյանը ժամանակավորապես վերացրել է վարորդական իրավունքից զրկված անձի՝ երկրից մեկնելու արգելքը՝ հնարավորություն տալով վերջինիս լքել Հայաստանի տարածքը։ Թե արդյոք առկա է հանցակազմ կամ պաշտոնեական չարաշահում, վերջնականապես պետք է պարզեն իրավապահ մարմիններն ու դատարանը։ Ի վերջո, անկախ ամեն ինչից, անհրաժեշտ է բոլոր դեպքերում պահպանել անմեղության կանխավարկածի սկզբունքը։

Այս իրավական գործընթացը, սակայն, հանրային և քաղաքական դաշտում ստացել է շատ ավելի լայն հնչեղություն։ Դիտորդների և ընդդիմադիր շրջանակների գնահատմամբ՝ դատավոր Մասիս Մելքոնյանի անունը տարիներ շարունակ ասոցացվել է ոչ թե դատական պրակտիկայի ակադեմիական բացառիկությամբ, այլ հանրային-քաղաքական հնչեղություն ունեցող գործերով կալանքի խափանման միջոցը պարբերաբար և անվերապահորեն կիրառելու գործելաոճով։

Հանրային քննադատության հիմքում այն դիտարկումն է, որ տևական ժամանակ Մելքոնյանի կայացրած դատական ակտերով ազատությունից զրկվել են մի շարք ընդդիմադիր գործիչներ, հոգևորականներ և հասարակական դեմքեր։ Մասնավորապես, նրա կայացրած որոշումների արդյունքում տարբեր ժամանակահատվածներում կալանավորվել են ԱԺ «Հայաստան» խմբակցության պատգամավոր Լևոն Քոչարյանը, «Սրբազան պայքար» շարժման առաջնորդ Բագրատ արքեպիսկոպոս Գալստանյանը, Շիրակի թեմի առաջնորդ Միքայել արքեպիսկոպոս Աջապահյանը, Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածնի դիվանապետ Արշակ արքեպիսկոպոս Խաչատրյանը, Հայաստանի ազգային հերոս, գեներալ Տիրան Խաչատրյանը, ՀՅԴ անդամներ Վահե Դանիել յանը և Գերասիմ Վարդանյանը, հասարակական-քաղաքական գործիչ Նարեկ Մալ յանը, «Իմնեմնիմի» փոդքասթի հաղորդավարներ Նարեկ Սամսոնյանը և Վազգեն Սաղաթել յանը, Ստեփանակերտի քաղաքապետ Դավիթ Սարգսյանը, զոհված զինծառայող Մխիթար Գալեյանի հայրը՝ Գարիկ Գալեյանը, Լևոն Քոչարյանի օգնական Արթուր Սուքոյանը, փաստաբան Ալեքսանդր Կոչուբաևը, գնդապետ Միհրան Մախսուդյանի որդին՝ Վահագն Մախսուդյանը և այլն։

Քաղաքական վերլուծաբանների և հանրային գործիչների գնահատմամբ՝ ստեղծված իրավիճակն ունի խորքային և խորհրդանշական ենթատեքստ։ Երբ դատական համակարգում «կալանք» եզրույթը կիրառվում է առանց խիստ անհրաժեշտության ու համաչափության՝ հաճախ ընկալվելով որպես գործադիր իշխանության քաղաքական նպատակահարմարության սպասարկում, դատավորների մոտ կարող է ձևավորվել կեղծ տպավորություն, թե իրենք այդ կերպ ձեռք են բերում երկարաժամկետ երաշխիքներ և անձեռնմխելիության «ապահովագրություն»։

Սակայն քաղաքական իրողությունները ցույց են տալիս, որ իրավական սկզբունքներից շեղվելը և իրավիճակային հավատարմությունը չեն կարող ծառայել որպես հուսալի պաշտպանություն։ Հենց որ առաջանում է շահերի բախում կամ քաղաքական նպատակահարմարության փոփոխություն, համակարգը հեշտությամբ հրաժարվում է երեկվա «անփոխարինելի» համարվող կադրերից։ Այս իրավիճակը լուրջ ազդակ է ողջ դատական կորպուսի համար. մասնագիտական սկզբունքայնությունն ու օրենքի գերակայությունը, որոնք պահի տակ կարող են թվալ խոչընդոտ, իրականում դատավորի միակ հուսալի պաշտպանությունն են՝ թույլ չտալով, որ նույն իրավական մեխանիզմները մի օր կիրառվեն հենց իրենց նկատմամբ։

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում

Historical Dates ՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ ԱՅՍ ՕՐԸ
The Second Khachaturian International Youth Competition Concludes at China National Opera House Under the Artistic Direction of Sergey SmbatyanApplications Now Open: Armenian Virtuosos International Academy-Festival 2027Young Musicians of the “Armenian Virtuosos” Program Perform in the COP17 Dmitry Ishkhanov Opens the New Steinway’s Concert Life in Pardubice Sergey Smbatyan’s Music for Future Foundation and the Lang Lang International Music Foundation Invite Young Pianists to Apply for the Prestigious Lang Lang Young Scholars ProgramThe Unprecedented Educational Summer of the 'Armenian Virtuosos'“Armenian Virtuosos” Scholarship Recipients Take the Stage at the 4th International Festival of Youth Orchestras of the WorldNew Achievements in Europe: "Armenian Virtuosos" Scholarship Recipients Embark on Educational Trips to Prestigious Music AcademiesScholarship recipients of the “Armenian Virtuosos” Program participated in the Järvi Academy and Pärnu Music Festival in Estonia, representing Armenia on the international stageInternational Children’s Day with EU and “Armenian Virtuosos”Tech Innovator and Winemaker Adam Kablanian Joins the Board of Trustees of the “Music for Future” FoundationLusine Yeghiazaryan joins the Board of Trustees of the Music for the Future FoundationYoung Musician from the “Born in Artsakh” Program, Arsen Safaryan, Performed at the Anniversary Concert of the “Artis Futura” Foundation with the Moscow “Russian Philharmonia” Symphony OrchestraYoung Musicians of the “Born in Artsakh” Program Bring the Voice of Artsakh to MoscowThe Sound of Artsakh in the USAEducational Trip and First U.S. Concert of the Music for Future Foundation’s Young MusiciansEmpowering the Next Generation of Armenian Talents: “Music for Future” Foundation’s First Concert in the U.S.DIALOG Organization - Partner of the “Born in Artsakh” ProgramDIALOG Organization - Partner of the “Born in Artsakh” Program“Past”: A Publicly Funded Concert for the Privileged Few? With a Mission to Preserve Armenian Heritage: AraratBank Sponsors the "Artsakh" Orchestra Concert Ardshinbank Donates 120 Million AMD to the Hayastan All-Armenian FundAndron Participates in the Tomorrow Mobility World Congress 2024: Driving Innovation in E-MobilityKhachaturian International Youth Competition launched in China with performance by “Music for Future” Foundation’s Cellist Mari HakobyanNew promotion from AMIO BANK for international SWIFT transfers Shtigen Group is Ready to Support the Development of the Capital Market in Armenia 100% shares of Instigate Semiconductor CJSC is now owned by Microchip Technology inc.Exclusive evening on March 1
Most Popular