Ինչպես է հաշվարկվում կենսաթոշակը

Անապահովության նպաստ ստացող ընտանիքում կենսաթոշակի կանոնները սահմանված են ՀՀ կառավարության 2025 թ.-ի հունվարի 9-ի N 27-Ն որոշմամբ։

Անապահովության նպաստ ստացող ընտանիքում կենսաթոշակը հաշվվում է ընտանիքի եկամտում և վերանայվում է ամեն ամիս։

Եթե ընտանիքի մեկ հաշվարկային անդամի եկամուտը հասնում է սահմանային շեմին (2026 թ.-ի համար՝ 35 875 դրամ), կամ ընտանիքի համար հաշվարկված նպաստի չափը հավասար կամ ցածր է 3 500 դրամից, նպաստ ստանալու իրավունքը դադարեցվում է։

Նպաստի հիմնական չափը սահմանային շեմի և մեկ հաշվարկային անդամի ամսական եկամտի տարբերությունն է բազմապատկած ընտանիքի անդամների հաշվարկային թվով։ Հաշվարկային թիվը կազմելիս 18 և ավելի տարեկան անձի գործակիցը 1 է, 15–17 տարեկանինը՝ 0,7, 10–14 տարեկանինը՝ 0,55, 0–9 տարեկանինը՝ 0,45։

Ընտանիքի եկամտում ներառվում են կենսաթոշակը, աշխատավարձը (հարկերը և պարտադիր վճարները հանած), ինչպես նաև ծերության, հաշմանդամության և կերակրողին կորցնելու դեպքում նպաստները։ Միջին, բարձր կամ առավելագույն խոցելիություն ունեցող ընտանիքներին վճարվում է նաև հավելում, որը եկամտից կախված չէ, սակայն վճարվում է միայն նպաստի հետ։ Եկամուտը հաշվի է առնվում դիմելուն նախորդող ամսվա չափով և վերանայվում է ամեն ամիս։ Որքան ավելանում է ընտանիքի եկամուտը, նույնքան նվազում է նպաստի հիմնական չափը, քանի դեռ ընտանիքը պահպանում է նպաստի իրավունքը։

Նպաստ ստանալու իրավունքը դադարեցվում է, եթե՝

մեկ հաշվարկային անդամի ամսական եկամուտը հավասար է կամ բարձր սահմանային շեմից,
հաշվարկված նպաստի չափը հավասար է կամ ցածր 3 500 դրամից,
առկա է բացառող գործոն, կամ կեցության պայմանների ուսումնասիրության արդյունքը 0 է,
լրացել է 12 ամիսը, որից ավելի նպաստը չի վճարվում։

Նշված հիմքերով վճարումը դադարեցվում է հիմքը հայտնաբերելու օրվան հաջորդող ամսվա 1-ից։ Եթե մեկ հաշվարկային անդամի եկամուտը հավասար է շեմին կամ բարձր է, բայց ցածր է դրա 130 տոկոսից (46 637,5 դրամ), բացառող գործոններ չունեցող ընտանիքին կարող է նշանակվել եռամսյա հրատապ օգնություն՝ ամսական 20 000 դրամ, տարեկան ոչ ավելի, քան երեք անգամ։ Այն կարող է նշանակվել նաև շեմից ցածր եկամտով, բայց նպաստի իրավունք չունեցող ընտանիքին։

Կենսաթոշակը ներառվում է ընտանիքի եկամտում, ուստի դրա բարձրացումը կարող է նվազեցնել անապահովության նպաստը կամ դադարեցնել այն։