Վառելիքային մղձավանջ Հայաստանում. Բենզինի գինը հասել է աննախադեպ մակարդակի
ՎԵՐԼՈՒԾՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ
Հայաստանում ավտոմոբիլային վառելիքի գները կտրուկ աճել են հասնելով աննախադեպ մակարդակի, գրում է pravda.ru–ն։ Տեղական լցակայաններում ամենատարածված AI-92 տեսակի բենզինի մանրածախ գինը հասել է 600 դրամի (մոտ 139 ռուբլի) մեկ լիտրի դիմաց։ Գների այս հերթական բարձրացումը տեղի է ունենում բարդ աշխարհաքաղաքական իրավիճակի և լոգիստիկ խոչընդոտների ֆոնին, ինչը ստիպում է մանրածախ ցանցերին վերանայել գները արձագանքելով արտաքին շուկայական պայմանների փոփոխություններին։ ։ Փոփոխությունները շոշափել են նաև վառելիքի այլ տեսակներ. պրեմիում դասի AI-95 բենզինի մանրածախ գինն այժմ տատանվում է 620-ից 660 դրամի (համարժեք է 144–153 ռուբլու) սահմաններում։ Իրավիճակը հատկապես լարված է առևտրային փոխադրումների և բեռնափոխադրումների ոլորտում, որոնք մեծապես կախված են դիզելային վառելիքից։ Հայաստանի լցակայաններում դիզվառելիքի գինը հասել է 710–740 դրամի (164–171 ռուբլի) մեկ լիտրի դիմաց։ Գների նման անհավասարակշռությունը կարող է հանգեցնել սպառողական զամբյուղի արժեքի աճի, քանի որ տրանսպորտային ծախսերը ներառվում են բոլոր ապրանքների վերջնական գնի մեջ։ «Հայաստանում մանրածախ գների կտրուկ աճն ուղղակիորեն կապված է մատակարարման սահմանափակ ուղիների հետ։ Լեռնանցքներում ցանկացած խափանում կամ տարանցիկ սակագների փոփոխություն անմիջապես ազդում է վերջնական սպառողի վրա վառելիքի գինը հասցնելով առավելագույն մակարդակի», - pravda.ru-ին տված հարցազրույցում ընդգծել է նավթամթերքի շուկայի վերլուծաբան Գենադի Չեռնովը։
Իսկ ինչո՞ւ են աճում նավթամթերքի գները: Հայաստանի վառելիքի տեղական շուկան ամբողջությամբ կախված է արտաքին մատակարարումներից, ինչը այն խիստ խոցելի է դարձնում միջազգային առևտրային հարթակներում պահանջարկի և առաջարկի տատանումների նկատմամբ։ Ներքին նավթավերամշակման հզորությունների բացակայության պատճառով հանրապետությունը ձեռք է բերում պատրաստի նավթամթերք, որի արժեքը խստորեն կապված է համաշխարհային շուկայի ցուցանիշների և ազգային արժույթի ընթացիկ փոխարժեքի հետ։ Լոգիստիկ ուշացումները գների աճի լրացուցիչ գործոն են դառնում։ Բարդ լեռնային երթուղիներով վառելիքի տեղափոխումը հաճախ ընդհատվում է եղանակային պայմանների կամ սահմանային անցակետերում ենթակառուցվածքային սահմանափակումների պատճառով։ Սա ստիպում է ներկրողներին բեռների մեծածախ արժեքի մեջ ներառել ռիսկի բարձր հավելավճարներ։ «Վառելիքի գների կտրուկ տատանումն անխուսափելիորեն խթանում է երկրում ընդհանուր գնաճը։ Դիզելային վառելիքի բարձր գները բարձրացնում են տեղական արտադրանքի ինքնարժեքը և ավելացնում կոմունալ ծախսերը դրանով իսկ նվազեցնելով բնակչության իրական եկամուտը», - Pravda.Ru-ին տված հարցազրույցում նշել է մակրոտնտեսագետ Արտյոմ Լոգինովը։
Գնային ճգնաժամի ֆոնին տարածաշրջանային լոգիստիկայում որոշակի տեղաշարժեր են նկատվում։ Երկարատև ընդմիջումից հետո վերսկսվել են Ադրբեջանից Հայաստան դիզելային վառելիքի և բենզինի ուղղակի մատակարարումները։ Այս քայլը նպատակ ունի դիվերսիֆիկացնել ներկրման աղբյուրները և մեղմել հանրապետության ներքին շուկայում առկա մատակարարման պակասուրդը։ Ռուսաստանի Անվտանգության խորհուրդը ողջունել է Բաքվի և Երևանի միջև էներգետիկ համագործակցության վերսկսումը։ Ռուսական կողմն ընդգծել է, որ նման համատեղ տնտեսական նախագծերը վկայում են խաղաղ կյանքին վերադառնալու մասին և նպաստում Հարավային Կովկասում ընդհանուր տնտեսական ակտիվության կայունացմանը։ «Վառելիքի անդրսահմանային մատակարարումների մեկնարկը կարող է օգնել վերացնելու լցակայաններում առկա սպեկուլյատիվ հավելագինը։ Քաղաքացիները ներկայումս պետք է օպտիմալացնեն տրանսպորտի հետ կապված իրենց անձնական ծախսերը և սպասեն, մինչև շուկան կհագեցվի նոր պայմանագրերի շնորհիվ», - Pravda.Ru-ին պարզաբանել է ֆինանսական խորհրդատու Իլյա Կրավցովը։
Պատասխաններ Հայաստանում բենզինի գների վերաբերյալ հաճախ տրվող հարցերին.
- Բենզինի ո՞ր տեսակի գինն է ամենակտրուկը բարձրացել Հայաստանում։
–AI-92 տեսակի բենզինի գինը հասել է ռեկորդային մակարդակի՝ մեկ լիտրի դիմաց 580 դրամից դառնալով 600 դրամ։
- Որո՞նք են բենզալցակայաններում գների կտրուկ փոփոխությունների հիմնական պատճառները։
–Որպես հիմնական գործոններ վերլուծաբանները նշում են ածխաջրածինների համաշխարհային առաջարկի և պահանջարկի տատանումները, ինչպես նաև նավթամթերքի մատակարարման բարդ տարածաշրջանային լոգիստիկան։
- Ինչպե՞ս կանդրադառնա դիզվառելիքի գնի բարձրացումը շարքային քաղաքացիների վրա։
–Քանի որ դիզվառելիքն օգտագործվում է բեռնատար և առևտրային տրանսպորտային միջոցների կողմից, մեկ լիտրի դիմաց 740 դրամի հասնող գնաճը կարող է շղթայական ռեակցիա առաջացնել հանգեցնելով պարենային և սպառողական ապրանքների մանրածախ գների բարձրացմանը։
- Արդյո՞ք Ադրբեջանից վառելիքի նոր խմբաքանակների ներկրումը կօգնի նվազեցնել գները։
–Երկարատև դադարից հետո ներկրման վերսկսումը կարող է մեծացնել երկրում վառելիքի ֆիզիկական ծավալը, բարենպաստ պայմաններում դա կարող է կասեցնել գների հետագա աճը։
Նյութը հրապարակման պատրաստեց Կամո Խաչիկյանը
www.1or.am
