«Փաշինյանը ակնարկել է Հայաստանում անխուսափելի փոփոխությունների մասին»

Շնորհավորելով Հայաստանի ժողովրդին Սահմանադրության օրվա կապակցությամբ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը նշել է, որ խորհրդարանական ընտրություններին մասնակցող կուսակցությունների մեծամասնությունը կողմ է արտահայտվել Հիմնական օրենքի փոփոխություններին, գրում է ng.ru–ն: Նրա խոսքով ժամանակակից Հայաստանի հիմնական խնդիրներից մեկը Սահմանադրության և ժողովրդի կամքի միջև եղած անհամապատասխանությունն է: «2024 թվականից ի վեր որդեգրված քաղաքականությամբ կառավարությունը և իշխող մեծամասնությունը հենց այդ բացն են լուծում», - ասել է Փաշինյանը,  սակայն չի նշել, որ առաջիկա մի քանի տարիներին հանրապետությունում հանրաքվե կանցկացվի: Սակայն խորհրդարանի կազմը հակառակն է վկայում: Նախ, խորհրդարանական ընտրությունների արդյունքները չեն երաշխավորում, որ Փաշինյանը կհաջողի հանրաքվեում: Երկրորդ, խորհրդարանական ընդդիմությունն ունի բավարար ձայներ հանրաքվեի կազմակերպումը խոչընդոտելու համար:

«Սահմանադրությունը պետք է լինի ժողովրդի ինքնիշխանության և նրա իշխանության նկատմամբ դրսևորումը։ 2018 թվականի ժողովրդական, ոչ բռնի, թավշյա հեղափոխությունից ի վեր ժողովուրդը եղել է պետության և նրա իշխանության տերը, և այդ փաստը հաստատվեց 2026 թվականի խորհրդարանական ընտրություններում։ Սա նշանակում է, որ Հայաստանում սահմանադրական ոգին ուժեղ և անսասան է, և դրա հիմնադիրը՝ ժողովուրդը, անսասան է ազատ և երջանիկ պետություն կառուցելու իր ցանկության մեջ», - բացատրել է Փաշինյանը։

ՀՀ նախագահ Վահագն Խաչատուրյանը նույնպես որոշել է անտարբեր չլինել։

«Սահմանադրությունը չի կարող մնալ սառեցված փաստաթուղթ, ժամանակից կտրված։ Այն պետք է ունենա ներքին կենսունակություն արձագանքելու հասարակական հարաբերությունների զարգացմանը, պետական կառավարման բարելավման անհրաժեշտությանը և մեր երկրում ու աշխարհում փոփոխվող իրականությանը: Մեր ընդհանուր առաքելությունն է ապահովել, որ Սահմանադրությունը լինի ոչ միայն իրավական փաստաթուղթ, այլ նաև հանրային կյանքի իրական ուղեցույց, որը արտացոլում է հասարակության հասունությունը, պետության զարգացումը և մեր կոլեկտիվ տեսլականը ապագայի համար», - ասել է նա։

Հիշեցնենք, որ Սահմանադրության օրվա նախօրեին, Հայաստանի Սահմանադրական դատարանը հրաժարվել էր անվավեր ճանաչել խորհրդարանական ընտրությունների արդյունքները: Արդյունքում, Օրենսդիր ժողով կմտնեն միայն երեք կուսակցություն. Փաշինյանի «Քաղաքացիական պայմանագիրը», Սամվել Կարապետյանի «Ուժեղ Հայաստանը» և Ռոբերտ Քոչարյանի «Հայաստանը»: Փաշինյանի հակառակորդները հույս ունեին, որ Գագիկ Ծառուկյանի «Բարգավաճ Հայաստանը» նույնպես տեղ կստանա խորհրդարանում: Այդ դեպքում իշխող «Քաղաքացիական պայմանագիր» կուսակցությունը ձայներ չի ունենա իր սեփական մարդկանց նշանակելու կառավարության կարևոր այնպիսի պաշտոններում, ինչպիսիք են Սահմանադրական դատարանի անդամները և Կենտրոնական բանկի ղեկավարը: 

Միևնույն ժամանակ, նախորդ խորհրդարանը, որտեղ «Քաղաքացիական պայմանագիրը» բավարար ձայներ ուներ Սահմանադրության նույնիսկ որոշ հոդվածներ փոփոխելու համար, կարողացավ սահմանափակել ՀՀ քաղաքացիների ընտրական իրավունքները մինչև վերջնական լուծարումը: Մասնավորապես, քվեարկելու հնարավորություն կունենային միայն նրանք, ովքեր ընտրություններից առաջ վերջին 730 օրերից առնվազն 366-ը մշտապես բնակվել են հանրապետությունում։ Բացի այդ, մեկնելուց առաջ պատգամավորները արգելեցին ընտրակաշառք ստանալու կամ դրա միջնորդ լինելու մեջ մեղադրվող անձանց մասնակցել ընտրություններին։ Հիշեցնենք, որ ընտրարշավի ընթացքում գործող կառավարության կողմնակիցները պնդում էին, որ Կարապետյանը, իբր, գնել է Ռուսաստանում գտնվող 100,000 հայ ընտրողների ձայները և մտադիր է նրանց բերել երկիր ընտրությունների օրը։ Հայաստանի խորհրդարանի նոր նախագահ Ռուբեն Ռուբինյանը անմիջապես հստակեցրել է, որ Փաշինյանի թիմը արարողակարգային չի լինի ընդդիմության հետ։ 

Քաղաքագետ Հրանտ Միքայելյանը վստահ է, որ նոր խորհրդարանում իշխանությունների և ընդդիմության միջև առճակատումը կլինի ամենալարվածը ժամանակակից Հայաստանի պատմության մեջ։ Մի կողմից, դա պայմանավորված է հասարակության ներսում կուտակված հակասություններով, մյուս կողմից միջազգային լարված իրավիճակով։ «Ճգնաժամի նշաններից մեկը «Բարգավաճ Հայաստան»-ի խորհրդարան մուտք գործելու մերժումն էր։ Իշխանությունները որոշեցին զոհաբերել Օրենսդիր ժողովի լեգիտիմությունը իրենց դիրքերը ամրապնդելու համար։ Փաշինյանը մեծ ջանքեր կգործադրի հանրաքվեի անցկացման համար, բայց նրա համար դժվար կլինի դրա համար իր կողմը գրավել հինգ ընդդիմադիր պատգամավորների։ Կարող են դեր խաղալ բացահայտ կաշառակերությունը, սպառնալիքները և այլն։ Ընդհանուր առմամբ, չնայած հակամարտության կողմերը նախկինում հետևում էին օրենքին, այժմ նրանք կարող են կորցնել իրենց զսպվածությունը», - ng.ru-ի հետ զրույցում ասել է Միքայելյանը։

Հայաստանի կիրառական քաղաքագիտության ինստիտուտի գիտաշխատող Սերգեյ Մելքոնյանը նույնպես կարծում է, որ գալիք տարիները կարող են մարտահրավերներով լի լինել։ «Հեղափոխական եռանդը կշարունակվի ներքին քաղաքականության մեջ։ Իշխանությունները կփորձեն ամբողջությամբ ենթարկեցնել իրենց մնացած բոլոր ինստիտուտները և թուլացնել ընդդիմությանը, որպեսզի հաջորդ ընտրական ցիկլերի արդյունքը պարզ լինեն։ Սա նշանակում է, որ ուշադրության կենտրոնում կլինեն կոնկրետ անհատներ, բիզնեսներ, ընդդիմադիր մտածողությամբ մտավորականներ և եկեղեցին։ Եթե իշխող կուսակցության աջակցությունը նվազի, մենք կարող ենք չհասնել 2031 թվականի հերթական ընտրություններին, այլ ականատես կլինենք արտահերթ ընտրությունների։ Ինչպես ցույց է տալիս համաշխարհային փորձը, երբ ներքին լեգիտիմությունը նվազում է, իշխող վերնախավը անցնում է ավելի ավտորիտար ռեժիմի, ինչը թույլ է տալիս ոչ միայն պահպանել իշխանությունը, այլ նաև վերականգնել դիրքերը ընտրությունների միջոցով», - ասել է Մելքոնյանը ng.ru-ի հետ զրույցում։

Նյութը հրապարակման պատրաստեց Կամո Խաչիկյանը

www.1or.am