Ծանոթ ու միաժամանակ անհայտ … Պիլսներ գարեջուր

Խոսենք ամենահայտնի չեխական գարեջրի՝ Pilsner Urquell-ի մասին։ Այն հայտնվել է դեռևս 1842 թվականին Չեխիայի Պիլսեն քաղաքում։ Այն ժամանակ որոշվել է նոր գարեջրի գործարանում որպես տեխնոլոգ հրավիրել գերմանացի Յոզեֆ Գրոլին, ով այդ ժամանակ արդեն հայտնի գարեջրագործ էր։ Ի սկզբանե Պիլսեն գարեջրի գործարանի սեփականատերը մտադիր էր գերմանացի վարպետի օգնությամբ հիմնել մուգ գարեջրի արտադրություն, որով, ի դեպ, հայտնի են գերմանացիները։ Այնուամենայնիվ, Գրոլը շատ քմահաճ մարդ էր և շատ էր սիրում իր աշխատանքը, նա չէր կարող անորակ խմիչք պատրաստել։ Ուստի հայտարարեց, որ Չեխիայում կպատրաստի բացառապես ստորին ֆերմենտացման թեթև գարեջուր կամ ընդհանրապես ոչինչ չի անի։ Նրա փաստարկն այն էր, որ, իր կարծիքով, Պիլսենի հումքը լավագույնս է համապատասխանում նման տեսակի գարեջրի համար։
Եվ գարեջրի գործարանի սեփականատերը որոշեց վստահել պրոֆեսիոնալին, և չսխալվեց: Իհարկե, սկզբում ոչ ոք չէր սպասում, որ այդ գարեջուրը կդառնա էտալոնային այլ գարեջրագործների համար։ Սկզբում թեթև Pilsner-ը վաճառվում էր միայն իր հայրենի քաղաքում և Կառլովի Վարի հանգստավայրում։ Այնուամենայնիվ, հաջողությունը իրեն սպասել չտվեց: Հիմնադրումից արդեն մեկ տարի անց սկսեցին պատվերներ ստացվել ոչ միայն Չեխիայից, այլ նաև հարևան երկրներից։ Եվ պահանջարկը տարեցտարի միայն աճում էր։ 1849 թվականին որոշվեց գրանցել Pilsner Bier ապրանքանիշը (որը, ի դեպ, թարգմանվում է որպես պիլսենյան աղբյուր)։ Գարեջուրն իր ներկայումս ծանոթ անվանումը ստացել է 1898 թվականին:

Պիլսենի գարեջրի գործարանի արտադրության ծավալները տարեցտարի աճում էին, և 1913 թվականին այն հասավ 100 միլիոն լիտրի ցուցանիշի։ Գարեջրի գործարանը կարողացավ կրկնել այդ ձեռքբերումը միայն կես դար անց։ Երկու համաշխարհային պատերազմները կասկածի տակ դրեցին այդ գարեջրի գործարանի գոյությունը: 1946 թվականին գործարանը ազգայնացվեց, սկսվեցին վերականգնման աշխատանքները, որոնք տևեցին մի քանի տարի։ Բարեբախտաբար, նախապատերազմյան մասնագետների հիմնական մասը ողջ էին մնացել և աշխատեցրին գործարանը։ Հետևաբար, զարմանալի չէ, որ արդեն 1955 թվականին Պիլսները Բրյուսելի ցուցահանդեսում բարձր մրցանակ ստացավ, իսկ 1963 թվականին (շնորհիվ գարեջրի արտահանման թշնամի կապիտալիստական երկրներ) գարեջրի գործարանը կրկին հասավ տարեկան 100 միլիոն լիտրի նշագծին: 70-ականներին խորհրդային բնակչությունը ևս կարողացավ համտեսել Pilsner Urquell-ը։ 1992 թվականին գործարանը սեփականաշնորհվեց և սկսվեց հիմնովին արդիականացումը, որից հետո գարեջրի գործարանը մի քանի տարի անկախ մնալուց հետո 2000 թվականին դարձավ SABMiller գարեջրի կոնցեռնի մի մասը: Այնուամենայնիվ, Pilsner Urquell-ի համը մնում է անփոփոխ նույնիսկ նման գլոբալացման պայմաններում:
 
Կ. Խաչիկյան