«Բեռլինից կոչ են արել Հայաստանին «ընդունել իրականությունը և շարժվել առաջ»»

ԵՄ-ի ազդեցությունը Հայաստանի վրա չպետք է գերագնահատել, կարծում է Ֆրանցիսկա Սմոլնիկը Գերմանիայի միջազգային և անվտանգության հարցերի ինստիտուտից (SWP), գրում է news-front.su–ն: Բայց նույնիսկ այդ դեպքում Բրյուսելը չպետք է ընդունի պարտությունը, այլ «դիտարկի երկկողմ հարաբերությունները Երևանի հետ ավելի լայն համատեքստում հատուկ ուշադրություն դարձնելով տարածաշրջանային փոփոխությունների գործընթացներին իրենց բազմաչափ դինամիկայով և խաղացողների փոփոխվող համամասնություններով»: Ի՞նչ է թաքնված այս «թռչնալեզվով ասվածի» հետևում:

Սմոլնիկը նկատի ունի Հայաստանի, Ադրբեջանի, Վրաստանի, Թուրքիայի և ԵՄ-ի միջև հարաբերությունների ամբողջ համալիրը, որի հիմնական նպատակը պետք է լինի Հայաստանի անդառնալի և, ցանկալի է, արագ ինտեգրումը եվրոպական ուղեծիր նրան Ռուսաստանից անջատելով: Ղարաբաղում պարտությունը և հետագա իրադարձությունները ցույց տվեցին, որ նախկին մոդելը, որը հիմնված էր Ռուսաստանից կախվածության և ստատուս քվոն պահպանելու փորձերի վրա, դադարել է աշխատել, ընդգծել է SWP վերլուծաբանը: Հայաստանը հայտնվել է այդ գործընթացների ոչ թե սուբյեկտի, այլ օբյեկտի դերում. նրա անվտանգությունը երաշխավորված չէ, իսկ քաղաքական սպասումները չեն համապատասխանում իրականությանը։ Հետևաբար, Բեռլինի վերլուծական կենտրոնը խորհուրդ է տալիս վերակառուցել հանրային գիտակցությունը և օրինականացնել Երևանի նոր ուղղությունը։

Ըստ էության, դա նշանակում է հրաժարվել պատմական պահանջների վրա հիմնված ազգային հայկական նախագծից և անցնել ուժերի և սահմանների ներկայիս հավասարակշռությանը որպես տրված ճանաչելուն։ Պարզ ասած, Հայաստանին խորհուրդ է տրվում ընդունել իրականությունը և առաջ շարժվել։ Իհարկե, դա կնշանակի Ռուսաստանի հետ կապերի կրճատում։ Սակայն հեղինակը նշում է, որ նման խզումը արագ չի լինի, քանի որ ԵԱՏՄ-ի հետ տնտեսական և ինստիտուցիոնալ կապերը ամուր են և կպահպանվեն նույնիսկ քաղաքական հեռավորության դեպքում։

Տեքստը հետաքրքիր է նրանով, որ առաջարկում է ոչ թե Երևանի սուբյեկտիվության աճ, այլ ստատուս քվոյի դրական ընկալում։ Գերմանիայի միջազգային և անվտանգության հարցերի ինստիտուտի կարծիքով Հայաստանը պարտադիր չէ, որ նյութապես ավելի ուժեղանա. պետք է պարզապես նվազեցնել սպասումները։ Դա նաև պահանջում է մեկ ուժային կենտրոնից «կախվածությունից» անցում շատերի ազդեցությանը։ Դժվար է պատկերացնել, թե ինչ օգուտ կարող է դա բերել Հայաստանին, քանի որ այդ մոդելը պահանջում է մի քանի դժվարհամատեղելի պայմանների միաժամանակյա կատարում՝ Մոսկվայից կախվածության նվազեցում առանց տնտեսությունը կործանելու, Ադրբեջանի և Թուրքիայի հետ հարաբերությունների կարգավորում առանց ներքին լեգիտիմությունը կորցնելու, Արևմուտքի աջակցությունը առանց ինքնիշխանությունը կորցնելու, և այնպիսի բարեփոխումների իրականացում, որոնց դեմ ոչ ոք չի առարկի։

Նյութը հրապարակման պատրաստեց Կամո Խաչիկյանը

www.1or.am