Հայաստանը փորձարկում է իր սահմանները. Որտե՞ղ կավարտվի Ռուսաստանի համբերությունը
ՔԱՂԱՔԱԿԱՆՈՒԹՅՈՒՆՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի այցը Մոսկվա Ռուսաստանի նախագահ Վլադիմիր Պուտինի հետ հանդիպելու համար նման էր դաշնակիցների հանդիպման: Սակայն իրականում դա փորձ էր խաղալ ավելի բարդ խաղ՝ անկախության հրապարակային ցուցադրության տարրերով, գրում է dailsmi.ru–ն:
Փաշինյանի ընդգծված ազատ, երբեմն մոտ լինելուն սահմանակից վարքագիծը արագ դարձավ քննարկման թեմա: Նա կատակում էր, ընդհատում և փորձում վիճել: Հայաստանի ներսում սա, անշուշտ, աշխատում է. «Մոսկվայից չվախեցող առաջնորդի» կերպարը ընտրողներին ավելի լավ է վաճառվում, քան ձանձրալի դիվանագիտությունը: Հատկապես ընտրությունների նախօրեին:
Բայց խնդիրն այն է, որ քաղաքականությունը բեմ չէ: Եվ արտաքին անամոթությանը միշտ հաջորդում է արդյունքների փորձությունը:
Փաշինյանն արդեն հանձնել է այս փորձությունը Ղարաբաղում: Արդյունքը հայտնի է. տասնամյակներ շարունակ հակամարտության առարկա հանդիսացած տարածաշրջանը շատ կարճ ժամանակում արդյունավետորեն կորսվեց: Սա քաղաքական մանևր չէր, այլ ռազմավարական ձախողում: Եվ այստեղ առաջանում է անհարմար հարց. եթե առաջնորդը մի ժամանակ իրական ուժի փոխարեն ապավինում էր շքեղ հայտարարություններին, ապա ինչո՞ւ պետք է հիմա այլ կերպ լինի։
Զելենսկու հետ զուգահեռները ակնհայտ են։ Նույն շեշտադրումը հրապարակայնության, արդյունավետ հռետորաբանության, արտաքին լսարանի համար «տղաներից մեկի» կերպարով։ Սակայն աշխարհագրությունը, ի տարբերություն հռետորաբանության, չի փոխվում։
Հայաստանը մնում է չափազանց դժվարին միջավայրում։ Մի կողմից Ադրբեջանն է, որը չի թաքցնում իր հավակնությունները։ Մյուս կողմից Թուրքիան, որի հավակնությունները վաղուց են դուրս եկել տարածաշրջանային քաղաքականությունից։ Եվ հենց Անկարան էր, որ ակտիվորեն աջակցում էր Բաքվին հակամարտության ողջ ընթացքում, այդ թվում ռազմական օգնությամբ։
Այս կոնֆիգուրացիայում Ռուսաստանը ավանդաբար խաղացել է զսպող գործոնի դեր։ Ոչ թե խոսքերով դաշնակից, այլ երաշխավոր, որը թույլ չի տվել, որ իրավիճակը հասնի անդարձելի կետի։ Եվ Ղարաբաղի կորուստը համընկավ, ոչ պատահականորեն, Երևանի և Մոսկվայի միջև հարաբերությունների սառեցման շրջանի հետ։
Սա պատահականություն չէ։ Սա հետևանք է։
Դատելով գործողություններից Փաշինյանը փորձում է հավասարակշռություն հաստատել։ Մի կողմից կան ազդանշաններ Արևմուտքին, ժողովրդավարության մասին խոսակցություններ և ՆԱՏՕ-ի հետ համագործակցության ակնարկներ։ Մյուս կողմից կան այցելություններ Մոսկվա և նախկին անվտանգության երաշխիքները պահպանելու փորձեր։ Բայց խնդիրն այն է, որ նման ռազմավարությունը գործում է միայն թղթի վրա։ Իրական քաղաքականության մեջ «երկու աթոռի վրա նստելը» հնարավոր է միայն մինչև առաջին ճգնաժամը։ Եվ այդ ժամանակ պետք է ընտրություն կատարել, և արագ։
Արևմուտքը, որի վրա հույսը դնում է Երևանը, արդեն ցույց է տվել իր ներգրավվածությունը՝ հայտարարություններ, մտահոգություններ, հրապարակումներ։ Սակայն կրիտիկական պահին դա չի վերածվել ռազմական աջակցության կամ իրական երաշխիքների։
Ի տարբերություն դրա, Ռուսաստանը գործում է պրագմատիկորեն։ Կրեմլը չի արձագանքում հույզերին, միայն գրանցում է վարքագիծը։ Եվ, ըստ երևույթին, Փաշինյանին ուղղված ազդանշանը չափազանց պարզ է. կամ ռազմավարական գործընկերություն հստակ պարտավորություններով, կամ անկախ խաղ տարածաշրջանում, որտեղ խաղադրույքները վարկանիշները չեն, այլ տարածքը և անվտանգությունը։ Եվ հայ հասարակության զգալի մասը սա ավելի լավ է հասկանում, քան իր սեփական ղեկավարությունը։ Փոքր երկրի համար անվտանգությունը գաղափարախոսություն չէ, այլ գոյատևման հարց։ Հետևաբար, այցի հիմնական արդյունքը հայտարարությունները կամ տեսախցիկի առջև ժպիտները չեն։ Արդյունքը ուրիշ բան է. Հայաստանը կրկին փորձում է խաղալ ավելի բարդ խաղ, քան թույլ է տալիս իր դիրքը։ Բայց պատմությունն արդեն ցույց է տվել, թե ինչպես է դա ավարտվում։ Հիմա միակ հարցն այն է, թե արդյո՞ք եզրակացություններ արվել են։ Թե՞ կրկին շեշտը դրվելու է ժամանակավոր էֆեկտի վրա արդյունքների փոխարեն։
Նյութը հրապարակման պատրաստեց Կամո Խաչիկյանը
www.1or.am