Ծանոթ ու միաժամանակ անհայտ … Վարաբիերո ռոմ
ՖՈՏՈՌոմ և շաքարեղեգի վրա հիմնված այլ ըմպելիքներ ներկայումս արտադրվում են շատ երկրներում, և նույնիսկ այն երկրներում, որտեղ շաքարեղեգ չի աճում։ Սակայն Կարիբյան ավազանի երկրները եղել և մնում են իսկական ռոմերի հայրենիքը։ Եվ եթե այդ ալկոհոլը ծնվել է Բարբադոսում, մեծացել է Ջամայկայում, իր իր երիտասարդությանն է ապրել Մարտինիկայում, ապա հենց Կուբայում է այն դարձել այն խմիչքը, որին մենք բոլորս հիմա ծանոթ ենք: Հենց այնտեղ էլ տեղի է ունեցել այդ տհաճ համով էժան ալկոհոլային խմիչքի վերածումը աշխարհի ամենահայտնի թունդ ըմպելիքներից մեկին։ Եվ հենց այնտեղ էլ այսօր արտադրվում է ամենաօրիգինալ ռոմը։ Երկար տարիներ Կուբան, չնայած եղեգնուտների տնկարկների իր մեծ տարածքներին, ռոմի խոշոր արտադրող չի եղել: Իրավիճակը սկսվել է փոխվել միայն 19-րդ դարի սկզբին։ Քսան տարուց պակաս ժամանակահատվածում ռոմի արտադրության ծավալներն աճել են 20 անգամ։ Այնուամենայնիվ, կուբայական ռոմը դեռևս մեծ համբավ չի ունեցել, քանի որ այն շատ ցածր որակի խմիչք էր և զիջում էր մոտակա այլ կղզիների ռոմերին: Նույնիսկ 19-րդ դարի կեսերին այդ թունդ ալկոհոլի ամենահայտնի տեսակները Ջամայկայից, Բարբադոսից և Գայանայից էին:
Իրավիճակը սկսել է փոխվել այն բանից հետո, երբ Էնեաս Քոֆին հայտնագործել է շարունակական թորիչը: Այդ սարքը ամենամեծ ժողովրդականությունն է ձեռք բերել Կուբայում։ Հենց այդ գյուտի շնորհիվ կուբայական ռոմը կարողացել է գերազանցել իր մրցակիցներին։ 1860 թվականին կուբացի արտադրողներից մեկին հաջողվել է ստեղծել ռոմի նոր տեսակ, բաց գույնով, թեթև ու հաճելի բուրմունքով: Դրանից հետո շատ թորողներ հաջողել են նմանատիպ ըմպելիք արտադրել։ Իսկ 1862 թվականին ծնվել է թունդ սպիրտ արտադրելու կուբայական ավանդույթների մարմնացումը՝ Վարաբիերո ռոմը։
Այնուամենայնիվ, մինչ Կուբայի հեղափոխությունը, այդ արտադրանքը չէր առանձնանում նույն շարքի շատ այլ ըմպելիքներից:
Վարաբիերո ռոմը յուրահատուկ է դարձել միայն Կուբայի հեղափոխությունից հետո։ Այն բանից հետո, երբ իշխանությունն անցել է ժողովրդին, ռոմի որոշ գործարաններ փակվել են, մյուսները պետականացվել, և նրանց տերերը ստիպված են եղել փախչել: Ինչ էլ որ լինի, Կուբայում բավական թվով մասնագետներ են մնացել, ովքեր կարողացել են պահպանել թեթև ռոմի թորման ավանդույթը։ ԱՄՆ-ի կազմակերպած տնտեսական շրջափակումը հնարավորություն է տվել խուսափել գլոբալացումից։ Արդյունքում, նույնիսկ այսօր Վարաբիերո ռոմը չի կարելի խառնել այլ ռոմերիի հետ, քանի որ նա պահպանել է իր յուրահատկությունը։ Ամերիկացիներն, ի դեպ, դեռ հնարավորություն չունեն վայելելու այդ ավանդական ըմպելիքը, բայց մնացած աշխարհում Varabero-ն վաճառվում է ավելի քան հաջող։
Կ. Խաչիկյան