Հարավային Կովկասը այլևս ԱՊՀ-ի մաս չէ
ՔԱՂԱՔԱԿԱՆՈՒԹՅՈՒՆՎերջին օրերի իրադարձությունները ցույց են տալիս, որ Ռուսաստանի սահմանային գոտիներում իրավիճակը փոխվում է։ Ռուսաստանին սահմանակից երկրներում ի հայտ են գալիս նոր առաջնահերթություններ և նոր ռազմավարական գործընկերներ, գրում է ng.ru–ն։
Փետրվարի 10-ին Բաքվում Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևը և ԱՄՆ փոխնախագահ Ջ.Դ. Վենսը ստորագրեցին երկու երկրների կառավարությունների միջև ռազմավարական գործընկերության խարտիան։ Փաստաթղթում ընդգծվում է, որ Հարավային Կովկասում խաղաղությունը Միացյալ Նահանգների և Ադրբեջանի համատեղ շահերից է բխում։ Միջազգային և տարածաշրջանային անվտանգությունն ամրապնդելու համար կողմերը նախատեսում են ընդլայնել իրենց պաշտպանական և անվտանգության համագործակցությունը, խորացնել առկա հակաահաբեկչական համագործակցությունը, բարելավել կիբերանվտանգությունը և կարևորագույն ենթակառուցվածքների պաշտպանության հնարավորությունները, ինչպես նաև կառուցել մարդասիրական ականազերծման կարողություններ ֆինանսական աջակցության և տեխնոլոգիաների փոխանցման միջոցով։ Այս նպատակներին հասնելու համար Վաշինգտոնը և Բաքուն կստեղծեն աշխատանքային խմբեր համագործակցության այնպիսի ոլորտներում, ինչպիսիք են տնտեսությունն ու առևտուրը, էներգետիկան, կապը, արհեստական բանականությունը և թվային զարգացումը, ինչպես նաև անվտանգությունն ու պաշտպանությունը։
Այս համաձայնագիրը Ադրբեջանի հետ կնքելով Միացյալ Նահանգները ապահովել է իր դիրքերը Հարավային Կովկասում և ստացել ելք դեպի Կասպից ծով։ Ամերիկացիները ապահովել են Հայաստանի համաձայնությունը «Թրամփի ճանապարհի» կառուցման համար, որը անցնելով Հայաստանի տարածքով կկապի Ադրբեջանը Նախիջևանի ինքնավար մարզի հետ։ Երևանը ապահովել է ԱՄՆ աջակցությունը իր ինտեգրացիոն ջանքերի բոլոր ոլորտներում։
Վրաստանի կառավարությունը պատրաստ է բարելավել հարաբերությունները Միացյալ Նահանգների հետ։ Վրաստանի վարչապետ Իրակլի Կոբախիձեն այդ մասին հայտարարել է Թբիլիսիում ԱՄՆ պետքարտուղարի քաղաքացիական անվտանգության, ժողովրդավարության և մարդու իրավունքների հարցերով տեղակալ Ուզրա Զեյայի հետ հանդիպման ժամանակ։ Զրույցի ընթացքում վարչապետը հաստատել է, որ Վրաստանը պատրաստ է փոխադարձ քայլերի և «պրագմատիկ, ռացիոնալ և արդար մոտեցումների»։
Այսպիսով, Հարավային Կովկասը դուրս է գալիս Ռուսաստանի ազդեցության ոլորտից և մտնում է ԱՄՆ ազդեցության ոլորտ։ ՆԱՏՕ-ն այժմ Կովկասում Ռուսաստանի սահմաններին է։
Միաժամանակ, ԵՄ-ն է ավելի ակտիվ դառնում Ռուսաստանի հետ ավանդաբար կապված մեկ այլ տարածաշրջանում: Փետրվարի 11-ին Գերմանիայի արտաքին գործերի նախարար Յոհան Վադեֆուլը Բեռլինում հանդիպել է ունեցավ Թուրքմենստանի, Տաջիկստանի, Ղրղզստանի, Ուզբեկստանի և Ղազախստանի արտաքին գործերի նախարարների հետ: Օրակարգում եղել են էներգետիկան և հակառուսական պատժամիջոցներից խուսափելը: 2022 թվականից ի վեր Գերմանիայի առևտուրը այդ տարածաշրջանի որոշ երկրների հետ զգալիորեն աճել է: Բեռլինը միաժամանակ ձգտում է էներգիայի դիվերսիֆիկացման և հումքի հասանելիության, այդ թվում Ղազախստանից ստացվածի: ԵՄ-ն պատրաստում է Ռուսաստանի դեմ պատժամիջոցների 20-րդ փուլը: Առաջին անգամ սահմանափակումները կարող են ազդել Կենտրոնական Ասիայի առանձին երկրների, մասնավորապես Ղրղզստանի վրա: Կարծիք կա, որ այս երկիրը պատժամիջոցների տակ գտնվող ապրանքների Ռուսաստան մուտք գործելու հիմնական ուղին է: Այնուամենայնիվ, դա Կենտրոնական Ասիայի արտաքին գործերի նախարարների Բեռլինում հավաքվելու միակ պատճառը չէր: Գերմանիայի արտաքին գործերի նախարարության խոսնակը հայտարարել է, որ Կենտրոնական Ասիայի երկրները դառնում են «ավելի ու ավելի կարևոր գործընկերներ» Գերմանիայի համար էներգետիկայի, ռեսուրսների մատակարարման, կլիմայական օրակարգի և պատժամիջոցներից խուսափելու դեմ պայքարի ոլորտներում: Բեռլինը ձգտում է ամրապնդվել Կենտրոնական Ասիայում, որտեղ հանդիպում են գազ, նավթ և հազվագյուտ մետաղներ: Ավելին, Գերմանիան և ԵՄ այլ երկրներ աշխատում են տարածաշրջանը Ռուսաստանի ազդեցությունից հեռու պահելու ուղղությամբ։
Ռուսաստանին սահմանակից Ղազախստանը հետաքրքրություն է ներկայացնում ոչ միայն եվրոպացիների, այլ նաև Միացյալ Նահանգների համար: Աստանան մնում է Ռուսաստանի գործընկերը, բայց նա անկախ քաղաքականություն է վարում արևմտյան երկրների նկատմամբ: Հետևաբար, մեր սահմաններն այժմ անվտանգ են միայն Բելառուսի և, առայժմ, Ղազախստանի սահմաններին: ՆԱՏՕ-ն, որը ներկայացված է Միացյալ Նահանգների կողմից, մեզ է մոտենում Ուկրաինայից և Հարավային Կովկասից: Եվ այդ տարածքները, ըստ էության, այլևս ԱՊՀ մաս չեն:
Նյութը հրապարակման պատրաստեց Կամո Խաչիկյանը
www.1or.am